ఆ ఆఖ‌రి మ‌నుషుల కోసం… ఆర్తిగా..!

akshara2

‘‘క‌ళ బ‌త‌కాలంటే…ముందు క‌ళాకారుడు బ‌త‌కాలి’’అంటాడు అక్ష‌ర‌కుమార్‌. త‌న‌ది మూడు ప‌దుల వ‌య‌సు. క‌ల్లోలిత క‌రీంన‌గ‌ర్ జిల్లాలో పుట్టిన ఈ కుర్రాడు సినిమా ఇండస్ర్టీలో ప్ర‌స్తుతం త‌న సామర్ధ్యాన్ని, అసిస్టెంట్ డైర‌క్ట‌ర్‌గా ప‌రీక్షించుకుంటున్నాడు. క‌ళ‌కు జీవితాన్ని అంకితం చేయాల‌న్న త‌ప‌న ఉన్నోడు తాను. అంతేకాదు నిత్యం సాహిత్యం చుట్టూ వైఫైలా తిరిగే అక్ష‌ర‌కు పుస్త‌కాలు చ‌ద‌వ‌డం, సినిమా స్ర్కిప్ట్‌లు రాయడం హాబీలు. వీట‌న్నింటికీ తోడు అంత‌రిస్తున్న క‌ళారూపాల‌ను చూసి, ఆవేద‌న చెందుతుంటాడు. అట్లా ప్ర‌స్తుతం కాకిపడిగెల వారి మీద ఏకంగా ఓ ఫిచ‌ర్ ఫిల్మంత డాక్యుమెంట‌రీనీ తీశాడు. అదే కాకి ప‌డిగెల క‌థ‌.

డాక్యుమెంట్ చేయ‌డం వ‌ల్ల ఎప్పుడూ రెండు ప్ర‌యోజ‌నాలుంటాయి. అవి ఒక‌టి వ‌ర్త‌మాన స‌మాజంలో మ‌న చుట్టూ ఉన్న మ‌రో ప్ర‌పంచాన్ని ప‌రిచ‌యం చేయ‌డం ద్వారా ఆలోచ‌న రేకిత్తించ‌డం. మ‌రొక‌టి భ‌విష్య‌త్ త‌రాల‌కు ఒక క‌ళారూపం యొక్క గొప్ప‌త‌నాన్ని తెలియ‌జేయ‌డం ప్ర‌స్తుతం గ్లోబ‌లైజేష‌న్ రెండ‌వ ద‌శ‌లో ఉన్నవాళ్ల‌కు ఇవేవి ప‌ట్ట‌ని సంద‌ర్భం ఇది. ఈ స‌మ‌యంలో ఓ కుర్రాడు వేల యేండ్ల చ‌రిత్ర క‌లిగిన  ఓ క‌ళారూపాన్ని బ‌తికించుకోవాల‌నే త‌ప‌న‌తో చేసిన ప‌నే ఈ డాక్యుమెంటరీ.

ముదిరాజుల మిరాశి కులం కాకిప‌డిగెల‌. వీరి జ‌నాభా క‌రీంన‌గ‌ర్‌, వ‌రంగ‌ల్‌, న‌ల్ల‌గొండ జిల్లాల్లో నామ మాత్రంగా ఉంది. వీరికి వార‌స‌త్వంగా వ‌స్తున్న క‌ళారూపంతోనే వీరి బ‌తుకు గ‌డుస్తోంది. ప‌ట‌మేసి పాండ‌వుల క‌థ చెప్పే సంప్ర‌దాయం వీరిది. చెట్టుకొక‌రు పుట్ట‌కొక‌రుగా ఉన్న ఈ కుల‌స్తుల కుటుంబాలు ఒక‌టి వ‌రంగ‌ల్లో ఉంటే మ‌రొక‌టి సిద్ధిపేట ప‌రిస‌ర గ్రామాల్లో ఉంది. వంద‌ల యేండ్లుగా కాకిప‌డిగెలు క‌థ చెప్పుకుంటూ బ‌తుకీడుస్తున్నారు. ఇలాంటి వారి ప‌ట్ల అక్ష‌ర‌కు ఎడ‌తెగ‌ని మ‌మ‌కారం. వారి క‌ళ ప‌ట్ల గౌర‌వం ఉంది. వారి చ‌రిత్ర‌ను బ‌తికించాల‌నే తండ్లాట ఉంది. ఆ తండ్లాట‌లోనుండే ఈ డాక్యుమెంట‌రీ రూపొందింది. ఎవ‌డికి ఎవ‌డూ కాని  లోకంలో, ఓ అంత‌రిస్తున్న క‌ళ గురించి,క‌ళాకారుల గురించి ఈ యువ ద‌ర్శ‌కుడు మ‌ధ‌నప‌డుతున్నాడు. క‌ళాకారుల క‌ళ‌నే కాదు, ఆ క‌ళ వెనక  దాగిన క‌న్నీళ్ల‌ను ఒడిసి ప‌ట్టుకుంటున్నాడు. అందుకే జాగ్ర‌త్త‌గా వారి గ‌తాన్ని వ‌ర్త‌మానాన్ని రికార్డు చేస్తున్నాడు.

akshara1

పురాణాలు అంతిమంగా బ్రాహ్మ‌ణిజం చుట్టే తిరుగుతాయి. అవి హిందు దేవ‌త‌ల‌ను కొలిచే ముగింపునే క‌లిగి ఉంటాయి. ఈ పుర‌ణాల మీద ఆధార‌ప‌డి  సృష్టించ‌బ‌డిన క‌ళారూపాలు కూడా ఆ మూస‌లోనే కొన‌సాగుతుంటాయి. అంతమాత్రం చేత వాటినే న‌మ్ముకున్న క‌ళాకారులు అంత‌రించాల‌ని కోరుకోవ‌డం తిరోగ‌మ‌న‌మే అవుతుంది. హిందు కుల వ్య‌వ‌స్థ ఒక్కో కులానికి ఒక్కో ఆశ్రిత కులాన్ని సృష్టించింది. ఈ సంస్కృతి ఆయా కులాల చ‌రిత్ర‌ను గానం చేసే ప్ర‌స్థానంతో మొద‌లై ఉంటుంది. మాదిగ‌ల‌ను కీర్తిస్తూ చిందు,డ‌క్క‌లి, బైండ్ల కులాలు ఇప్ప‌టికీ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో క‌థ‌లు చెబుతుంటాయి. మాదిగ‌లు ఇచ్చే త్యాగం మీదే వీరి జీవితాలు గ‌డుస్తుంటాయి. అలా ముదిరాజు కుల చ‌రిత్ర‌ను గానం చేస్తూ ప‌టం మీద పురాగాథ‌ల్ని పాడే కుల‌మే కాకిప‌డిగెల కులం. ఈ క‌ళాకారులు మిగిలిన ఆశ్రిత కులాల క‌ళాకారుల వ‌లెనె అంప‌శ‌య్య మీద జీవ‌నం సాగిస్తున్నారు.

కాకి ప‌డిగెల సంప‌త్‌! ఈ పేరు ఈ డాక్యుమెంట‌రీ చూసే వ‌ర‌కు నాకైతే తెలియ‌దు. ప్ర‌స్తుతం క‌ళా రంగంలో ఉద్ధండులైన పండితుల‌కు కూడా ఈ పేరు కొత్తే. కాకిప‌డిగెల సంప‌త్ క‌థ చెబితే ప‌ల్లె తెల్ల‌వార్లు మేల్కొని చూడాల్సిందే. క‌థ‌ను త‌న మాట‌ల‌తో ప్ర‌వ‌హింప జేసేవాడు సంప‌త్‌. తాను పురాగాథ‌ల్ని గానం చేస్తుంటే ఒక మ‌హా వాగ్గేయ‌కారుడు మ‌న కండ్ల ముందుకొస్తాడు. అడుగులు క‌దుపుతూ డోల‌క్ ద‌రువుల‌కు, హార్మోనియం రాగాల‌కు గాలిలో తెలియాడుతూ చేసే సంప‌త్ ప్ర‌ద‌ర్శ‌న ఎవ్వ‌రినైనా మంత్ర ముగ్ధుల్ని చేసేది. అందుకే ఢిల్లీ వ‌ర‌కు త‌న ప్ర‌ద‌ర్శ‌న ప‌రంప‌ర కొన‌సాగింది. ఆశ్రిత కులాల క‌ళాకారులు ఎంత గొప్ప ప్ర‌తిభ క‌లిగినా వారికి ద‌క్కేది ఏమీ  ఉండ‌దు. అకాల మ‌ర‌ణాల పాల‌వ్వ‌డ‌మే ఈ వ్య‌వ‌స్థ వారికిస్తున్న బ‌హుమ‌తి. అలా అనారోగ్యంతో సంప‌త్ నేలరాలాడు. ద‌శాబ్దాలుగా కాకిప‌డిగెల క‌ళారూపానికి జీవితాన్ని అంకితం చేస్తే, త‌న భార్యా బిడ్డ‌ల‌కు తాను సంపాదించింది ఏమీ లేదు. మ‌ళ్లీ అదే పూరి గుడిసె, అవే డోల‌క్ తాళాలు. తండ్రి అందించిన క‌ళారూపాన్ని త‌మ ఆస్తిగా భావించారు సంప‌త్ ఇద్ద‌రు కొడుకులు. ఇప్పుడు వారు మ‌ళ్లీ కాకిప‌డిగెల క‌థ చెబుతూ త‌మ తండ్రికి మ‌న‌సులోనే నివాళులు అర్పిస్తున్నారు. గ్లోబ‌లైజేష‌న్ వ‌చ్చి త‌మ పొట్ట‌కొట్టినా తాము ఆక‌లితో అల్లాడిపోతున్నా త‌మ క‌థ ఆగొద్ద‌నేదే వారి భావ‌న‌. అందుకే అన్నీ మ‌రిచిపోయి ఆట‌లోనే శిగ‌మూగుతున్నారు. ఇదీ విషాదం. ఈ విషాదాన్ని ప్రపంచానికి చెప్పేందుకే అక్ష‌ర కుమార్ అంకిత‌మ‌య్యాడు.

ఈ యువ‌ద‌ర్శ‌కుని ప్ర‌తిభ ఇందులో అడుగ‌డుగునా క‌నిపిస్తుంది. డాక్యుమెంట‌రీలు అన‌గానే బ్యాక్ గ్రౌండ్ వాయిస్ ఓవ‌ర్‌తో ఏదో ఇంట‌ర్ ప్రిటేష‌న్ వ‌స్తుంటుంది. దాన్ని నిర్మిస్తున్న‌వారి ఆబ్జెక్టివ్స్ వారికుంటాయి. కాని, అక్ష‌ర ఈ రొటీన్ వ‌ర్క్ మాడ‌ల్‌ని బ్రేక్ చేశాడు. వారి లైఫ్ స్టైల్, వారి స్ర్ట‌గుల్, వారి లెగ‌సీ, వారి ట్రాజెడీ అన్నీ వారితోనే చెప్పించాడు. ఉన్న‌ది ఉన్న‌ట్లు క‌ళ్ల ముందుంచి, ప్రేక్ష‌కుణ్ణే ఆలోచించ‌మంటాడు. ఇక సినిమా ఇండ‌స్ర్టీ అనుభ‌వాల‌ను కూడా రంగ‌రించాడు అక్ష‌ర‌. డాక్యుమెంట‌రీని ఒక ఆర్ట్ ఫిల్మ్‌లా మ‌లిచేందుకు శ‌త‌థా ప్ర‌య‌త్నించాడు. ఒక దృశ్య‌కావ్యం మ‌న మ‌న‌సుల్ని ఆక‌ట్టుకోవాలంటే అందులో హ్యూమ‌న్ ఎమోష‌న్స్‌ని ప‌లికించాలి. ఇదే అక్ష‌ర ఉద్దేశం కూడా. అందుకే క‌ళ‌ను న‌మ్ముకున్న ఈ ఆఖ‌రి మ‌నుషుల అంత‌రంగాన్ని ఆవిష్క‌రించేట‌పుడు కూడా ఎమోష‌న్స్‌ని వ‌దిలిపెట్ట‌లేదు. ఆక‌లితో అల‌మ‌టిస్తూనే వారి పండించే హాస్యాన్ని కూడా తెర‌కెక్కించాలంటే ద‌మ్ముండాలి. ఆ ద‌మ్మున్న ద‌ర్శ‌కుడు అక్ష‌ర‌. అందుకే వారి దుఃఖాన్ని ప‌ట్టుకున్నంత సుల‌భంగా వారి ధైర్యాన్ని ఏటికి ఎదురీదేత‌నాన్ని కూడా ప‌ట్టుకున్నాడు.

కులం స‌ర్టిఫికెట్లు జారీచేయ‌డానికి అర్హ‌త క‌లిగిన  6432 కులాల జాబితాలో పేరు లేని కులం ఈ కాకిప‌డిగెల‌. దీంతో వీరికి విద్యా ఉద్యోగం అనేవి ద‌రిచేర‌నివిగానే మిగిలిపోతున్నాయి. కాళ్లావేళ్లా ప‌డితే వీరికి బీసీ-డీ స‌ర్టిఫికెట్ ఇచ్చి చేతులు దుల‌పుకుంటున్న‌ది స‌ర్కార్‌. ఈ విషాదానికి తెర‌ప‌డాల‌న్న‌దే ఈ డాక్యుమెంట‌రీ ఉద్దేశం. తెలంగాణ నూత‌న రాష్ర్టంలో కోల్పోయిన చ‌రిత్ర‌ను పున‌ర్నిర్మాణం చేసుకుంటున్న ద‌శ ఇది. ఈ స‌మ‌యంలో ఈ జాన‌ప‌ద క‌ళాకారుల‌పైన వారి క‌ళారూపాల‌పైన అక్ష‌ర కుమార్‌కు ఉన్న శ్ర‌ద్ధ ప్ర‌తీ ఒక్క‌రికీ ఉండాల్సిన అవ‌స‌రం ఉంది. గ్రామాల‌కు వెళ్లిన‌పుడు ఏ క‌ళారూపాన్ని లెక్క‌చేయ‌ని యువ‌త‌, ప‌ట్నానికొస్తే శిల్పారామంలో మాత్రం ఎగ‌బ‌డి డ‌బ్బులు పెట్టి మ‌రీ జాన‌ప‌ద క‌ళారూపాల‌తో, క‌ళాకారుల‌తో సెల్పీలు దిగే వైవిధ్యం నేడున్న‌ది. ఇలాంటి జ‌మానాకు దూరంగా నిజాయితీతో జాన‌ప‌ద క‌ళారూపాల‌ను బ‌తికించాల‌నే ల‌క్ష్యంతో అక్ష‌ర కుమార్ చేసిన ఈ ప్ర‌యత్నం వృథాపోదు. రేప‌టి త‌రాల‌కు కాకిపడిగెల జీవితం దృశ్య రూపంలో అందుతుంది. ఇలాంటి ప‌నిని ఎన్నో వ్య‌య ప్ర‌యాస‌ల‌కు ఓర్చి, చేసిన అక్ష‌ర కుమార్‌కు అభినంద‌న‌లు. అక్ష‌ర‌కుమార్ సంక‌ల్పానికి అండ‌దండ‌గా నిలిచిన తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాల‌కులు, జాతీయ అవార్డు గ్ర‌హీత మామిడి హ‌రికృష్ణ అభినంద‌నీయులు. తెలంగాణ‌లో ఉన్న డెభ్భైవేల మంది జాన‌ప‌ద క‌ళాకారుల్ని త‌న కుటుంబ స‌భ్యులుగా భావించే మామిడి హ‌రికృష్ణ‌గారి ఔదార్యం గొప్ప‌ది. అక్ష‌ర అండ్ టీం శ్ర‌మ‌కోర్చి నిర్మించిన ఈ దృశ్య‌రూప కావ్యం ఈ నెల 4వ తేది సాయంకాలం ర‌వీంద్ర భార‌తిలో ప్ర‌ద‌ర్శింప‌బ‌డుతుంది.

ఆఖ‌రి మ‌నుషుల కోసం అల్లాడిన ఆర్తి ఇది

క‌నుమ‌రుగ‌వుతున్న క‌ళారూపానికి క‌న్నీటి భాష్యం

కాకిప‌డిగెల స‌జీవ దృశ్య‌కావ్యం

గ్లోబ‌ల్ ప‌డ‌గ గాయాల‌ను మాన్పేందుకు.. అక్ష‌ర హృద‌య ఔష‌ధం

రండి అంద‌రం క‌లిసి వీక్షిద్ధాం..

ఆత్మీయ క‌ర‌చాల‌నాల‌తో అభినందిద్ధాం…  

*

బ‌తుకుపాట‌ల జాడ‌..మ‌న గూడ‌

 

g1

                    -డా.ప‌సునూరి ర‌వీంద‌ర్‌

~

“నేను మీ చ‌ప్ప‌ట్ల కోసం పాడ‌టం లేదు

నేను మీ అభినంద‌న‌ల కోసమూ పాడ‌టం లేదు

నేను నా దేశ స్వాతంత్య్రం కోసం పాడుతున్నాను” అన్నాడు చీలీ దేశ ప్ర‌జాగాయ‌కుడు విక్ట‌ర్ జారా. స‌రిగ్గా అంత‌టి ప్ర‌జావాగ్గేయ‌కారుడు గూడా అంజ‌య్య‌. ప్ర‌జ‌ల‌కు విముక్తి క‌లిగించే ఉద్య‌మాల‌కోసం పాట‌ల ప‌హారా కాసిన క‌న్ను గూడ అంజ‌య్య‌. తెలుగు స‌మాజానికి సుప‌రిచ‌త‌మైన ప్ర‌జార‌చ‌యిత‌ గూడ అంజ‌య్య‌. ఆయ‌న పాట‌ల‌న్ని గురిచూసి గుండెల్ని తాకే చూపున్న పాట‌లు. ఆయ‌న పాట పాడుతున్నా, వింటున్న ఈ దేశంలో తిండి, బ‌ట్ట‌, నీడ‌కు అల్లాడే పేద‌ల దుఃఖం ఒక దృశ్య‌కావ్య‌మై మ‌న‌ల్ని క‌దిలిస్తది. రోమాలు నిక్క‌బొడుచుకునేలా చేసే నెత్తుర‌సొంటి శ‌క్తి అంజ‌న్న పాట‌ల‌ది. అవి ఉద్య‌మాల్ని ర‌గిలించి మండించి, పేద ప్ర‌జ‌ల వేద‌న‌ల్ని, అంట‌రానివాళ్ల సంవేద‌న‌ల్ని అర్థం చేయిస్తాయి. దోపిడి కోట‌ల్ని కూల్చ‌డానికి, బ‌డుగుజీవుల‌కు స‌రికొత్త శ‌క్తిని నూరిపోస్తాయి.

 

పాట రాయాలంటే, మిగిలిన ర‌చ‌యిత‌ల లాగ ఆయ‌న పుస్త‌కాల్లోకి తొంగిచూడ‌డు. ప్ర‌జ‌ల మ‌ధ్య‌లోకి పోయి, వారితో మాట్లాడి, వారి బాధ‌ల‌ను ప‌ల్ల‌వులుగా, వారి క‌ష్టాల‌ను చ‌ర‌ణాలుగా మ‌లుస్తాడు. అందుకే గూడా అంజ‌య్య పాట‌లు మ‌న‌లో ఒక తాత్విక చ‌ర్చ‌ను రేపుతాయి. అల‌తి అల‌తి ప‌దాల‌తో బ‌తుకును స‌జీవంగా కండ్ల‌ముందుంచ‌డం, ఆ జీవితాలు అలా ఎందుకు అయ్యాయో విడ‌మ‌రిచి చెప్ప‌డం అత‌ని పాట‌ల ల‌క్ష‌ణం. అందుకే బ‌తుకును పాట‌ల‌కు ఒంపిన జాడ మ‌న గూడ‌.

 

నాలుగు ద‌శాబ్దాలుగా తెలుగు నేల మీద అంజ‌య్య పాట‌లు ఉద్య‌మాల‌కు  ఊపిరిపోశాయి. ఒక్క ఉద్య‌మంలో పాల్గొంటేనో, ప‌నిచేస్తేనో ఒక మ‌నిషి జీవితకాలం పూర్త‌వుతుంది. కొన్నిసార్లు ఆ ఉద్య‌మం గ‌మ్యానికి చేరుకోక ముందే ఉద్య‌మ‌కారుడు అల‌సిపోవ‌డమో, అందులోనుండి నిష్క్ర‌మించ‌డమో జ‌రుగుతుంది. అలాంటిది గూడా అంజ‌య్య మాత్రం త‌న ప‌ద‌హార‌వ‌యేట‌నే విప్ల‌వోద్య‌మంలో అడుగు పెట్టి, అందులో అనేక పాట‌లు రాసి పాడి, ప్ర‌జ‌ల మ‌ధ్య, జీవితాన్ని ఆరంభించాడు. అలా విప్ల‌వోద్య‌మమే కాదు తెలుగునేల మీద పుట్టిన ద‌ళితోద్య‌మంలో త‌న వంతు పాత్ర‌ను పోషించాడు. రెండు ఉద్య‌మాల్లో ప‌నిచేసినా స‌రే త‌ను అల‌సి పోలేదు. ప్ర‌పంచం త‌ల‌తిప్పి చూసిన మ‌హ‌త్త‌ర తెలంగాణ ఉద్య‌మంలో కూడా త‌న‌దైన పాత్ర‌ను విజ‌య‌వంతంగా పోషించాడు. తెలంగాణ ప్ర‌జ‌ల విముక్తి కోసం కూడా సిద్ధ‌మై ప‌దునైన పాట‌ల‌నందించాడు. ఇలా అనేక ఉద్య‌మాల్లో ముందుండి ప‌నిచేసిన ఘ‌న‌త గూడ అంజ‌య్య‌దే.

 

నిత్యం పోరాటాల‌తో అల‌రారే తెలంగాణ నేల మీద అనేక మంది వాగ్గేయ‌కారుల‌న్నారు. వారంద‌రిలో గూడా అంజ‌య్య పాట‌ది ప్ర‌త్యేక‌మైన శైలి. ప్ర‌జ‌ల ప‌దాల‌తో పాట‌గ‌ట్టి, చ‌దువురాని మ‌ట్టిబిడ్డ‌ల‌కు సైతం క‌మ్యూనిజాన్ని అలవోక అర్థం చేయించింది. అలా పుట్టుకొచ్చిందే ఊరు మ‌న‌దిరా…ఈ వాడ మ‌న‌దిరా పాట‌. నిజానికి ఈ పాట క‌మ్యూనిస్టు మ్యానిఫెస్టో ఏం చెబుతున్న‌దో, స్థానిక ప‌రిస్థితుల‌కు సుల‌భంగా అన్వ‌యం చేశాడు అంజ‌య్య‌. ఉద్య‌మాల‌కు పాట‌ల‌ను అందించింది ద‌ళితులే. అలా ద‌ళితునిగా పుట్టిన అంజ‌య్య భార‌త‌దేశ గ్రామీణ స్వ‌రూపాన్ని స‌రిగా ప‌ట్టుకున్నాడు. ఊరిలో చాలా కులాలు శ్రామిక కులాలే. అగ్ర‌వ‌ర్ణాలే భూస్వాములుగా పెత్త‌నం చేస్తుండ‌డం అంజ‌య్య‌ను క‌ల‌వ‌ర ప‌ర‌చింది. విప్ల‌వోద్య‌మం ప్ర‌జ‌ల‌కు అర్థం కావాలంటే ఈ దోపిడిని విడ‌మ‌రిచి చెప్పాల‌ని భావించాడు. అందుకే ఊరు మ‌న‌దే, వాడా మ‌న‌దే…న‌డుమ దొరా ఏందిరో, వాని పీకుడేందిరో అని ఘాటుగానే నిల‌దీశాడు అంజ‌య్య‌. అదే ప్ర‌జ‌ల‌కు న‌చ్చింది. అది తెలంగాణ ప్ర‌జ‌ల్లో ర‌గులుతున్న భావ‌న‌. ఆ భావ‌న‌కు పాట‌రూప‌మిచ్చాడు అంజ‌య్య‌.

 

ఈ పాట విన్న మ‌ట్టిబిడ్డ‌లు ఇది నా పాటే. ఇది మా ఊరి చ‌రిత్రే అని ఓనే చేసుకున్నారు. ప్ర‌జ‌ల నాలుక‌ల మీద ఈ పాట ద‌శాబ్దాల కాలం న‌డ‌యాడింది. ఈ పాట‌లో అంజ‌య్య‌లోని ద‌ళిత‌త‌త్వం కూడా పాట‌కు మ‌రింత అద‌న‌పు అందాన్ని తెచ్చింది. అన్ని ప‌నుల కాడ ముందుండే ద‌ళితుల జీవితం ఎందుకిట్ల కూన‌రిల్లుతున్న‌ది. ఏ ప‌నిచేయ‌ని ప‌టేల్‌, ప‌ట్వారి దొర‌లు ఎలా కూర్చుండి తింటున్నార‌నే చ‌ర్చ‌ను ముందుకు తెచ్చింది.

గూడ అంజ‌య్య తొలిపాట “ఊరిడిసి నేబోదునా…అయ్యో ఉరిపెట్టుకొని స‌ద్దునా”.  ఈ పాట‌కూడా గ్రామాల్లో దొర‌ల దాష్టికాన్ని బ‌ట్ట‌బ‌య‌లు చేసింది. రైతుల‌కు అప్పులిచ్చి పంట‌లు జ‌ప్తు చేసే దొర‌ల దుర్మార్గాల‌కు బ‌లై, ఊరిడిసి వ‌ల‌స‌పోయే ఓ పేద‌రైతు బాధ‌ను పాటీక‌రించాడు అంజ‌య్య‌.

 

ఈ పాట‌లో రైతు బాధ‌ను ఉన్న‌ది ఉన్న‌ట్టుగా, త‌న‌ను ప‌ల‌క‌రిస్తే వ‌ల‌పోసే తీరును స‌రిగా ప‌ట్టుకున్నాడు ర‌చ‌యిత‌. అందుకే అప్పుతెచ్చిన మాట‌నిజ‌మే. అది వ‌డ్డీకి తెచ్చింది నిజ‌మే అంటాడు. ఈ పాట‌తో మొద‌లైన అంజ‌య్య ప్ర‌స్థానం విప్ల‌వోద్య‌మం మీదుగా ద‌ళిత‌, తెలంగాణ ఉద్య‌మాల‌ను చేరి మ‌రింత ప‌దునెక్కింది. గూడా అంజ‌య్య పాట‌ల్లో బాణీలు కఠినంగా ఉండ‌వు. సామాన్యుడు సైతం, కోర‌స్‌గా గొంతుక‌లిపే విధంగా ఉంటాయి. తెలంగాణ సాయుధ రైతాంగ పోరాటంలో ప్ర‌జ‌ల బాణీల‌ను తీసుకొని, ప్ర‌జా స‌మ‌స్య‌ల‌ను వ‌స్తువుగా జ‌త‌చేసిన  బండియాద‌గిరి, సుద్ధాల హ‌నుమంతుల‌కు వార‌సుడు గూడ అంజ‌య్య‌. అందుకే వారి బాట‌లోనే వారిలాగే ప్రాణ‌మున్న పాట‌ల‌ను ర‌చించాడు. పాట‌కు త‌గిన బాణి, భావానికి త‌గిన ప‌దాల పొందిక‌, అందులో అంజ‌య్య జాగ్ర‌త్త‌గా ఇమిడ్చే ప్ర‌జ‌ల నుడికారాలు, సామెత‌లు పాట‌ను శ‌క్తివంతంగా తీర్చిదిద్దుతాయి.

తొంభ‌య‌వ ద‌శ‌కంలో తెలుగునేల మీద ద‌ళితోద్య‌మం పుట్టింది. ఆ ఉద్య‌మంలో కూడా అంజ‌య్య ముందున‌డిచాడు.

 

“ద‌ళిత ర‌చ‌యిత‌ల క‌ళాకారుల మేధావుల ఐక్య‌వేదిక” ఏర్పాటుకు 1992లోనే పునాది వేశాడు. కంచిక‌చ‌ర్ల‌ల‌లో ద‌ళితుడైన కోటేశును స‌జీవ‌ద‌హ‌నం చేసిన‌పుడు అంజ‌య్య ఆ దారుణం మీద పాట రాశాడు. అప్ప‌టిదాకా పాట‌లు మాత్ర‌మే రాసిన అంజ‌య్య‌, ద‌ళితోద్య‌మంలో ప‌నిచేసే క్ర‌మంలోనే సాహిత్యంలోనే మిగిలిన ప్ర‌క్రియ‌ల వైపు మ‌ర‌లాడు. అంబేద్క‌రిజం ప‌రిచ‌య‌మ‌య్యాక అంజ‌న్న‌కు సాహిత్య ప్ర‌క్రియ‌ల‌తో మ‌రింత ప‌రిచ‌యం ఏర్ప‌డ్డ‌ది. ద‌ళిత‌క‌థ‌లు రాసి పుస్త‌కం వెలువ‌రించాడు. అలాగే “పొలిమేర‌లు” అనే న‌వ‌ల రాసి, తెలుగు విశ్వ‌విద్యాల‌యం చేత‌, ఆ యేటి ఉత్త‌మ న‌వ‌లగా అవార్డు కూడా అందుకున్నాడు. ఇది అంజ‌య్య‌లో మాత్ర‌మే ఉన్న ప్ర‌త్యేక ల‌క్ష‌ణం. వాగ్గేయ‌కారులంతా పాట‌ల ర‌చ‌న‌వ‌ర‌కే ప‌రిమిత‌మ‌వుతారు. అంజ‌య్య మాత్రం ఉద్య‌మ అవ‌స‌రాల్లో భాగంగా, ద‌ర‌క‌మే సాన్నిహిత్యంతో క‌థ‌కునిగా, న‌వ‌లాకారునిగా మారాడు.

 

తెలంగాణ ఉద్య‌మానికి పాటే ప్రాణం పోసింది. క‌నిపించ‌ని శ‌త్రువును, కాటేసే కుట్ర‌ల‌ను కండ్ల‌ముందుంచింది పాటే. తెలంగాణ ఉద్య‌మం అర‌వైతొమ్మిదిలో పాల‌కుల చేతిలో ద‌గాకాబ‌డి మ‌ళ్లీ 90ల త‌ర్వాత పుంజుకోవ‌డానికి పాటే ఆయుధంగా నిలిచింది. అలాంటి స‌మ‌యంలో గూడా అంజ‌య్య ర‌చించిన అనేక పాట‌లు తెలంగాణ ఉద్య‌మాన్ని ప‌ల్లెప‌ల్లెకు చేర్చాయి. “నా తెలంగాణ…న‌నుగ‌న్న నా త‌ల్లి నా తెలంగాణ” అంటూ పాట‌రాశాడు.  అది మొద‌లుగా తెలంగాణ ఉద్య‌మం కోసం అంజ‌న్న రాసిన పాట‌ల్లో పుడితె ఒక‌టి స‌త్తెరెండు రాజ‌న్న ఒరె రాజ‌న్న అన్న పాట సుమారు ద‌శాబ్దంన్న‌ర కాలం పాటు తెలంగాణ ప‌దిజిల్లాలో మార్మొగింది. ప్ర‌జ‌ల‌ను ఉర్రూత‌లూగించే ఈ పాట బాణీ, ఉద్య‌మానికి జ‌వ‌జీవాల‌నిచ్చింది.

 

అంజ‌న్న ఈ పాట‌లో ఉద‌హ‌రించిన ఊర్ల‌పేర్లు, వ్య‌క్తుల పేర్లు తెలంగాణ‌లో బాగా పాపుల‌ర్‌వే కావ‌డం మ‌రింత ప్ర‌జ‌ల‌ను ఆక‌ర్షించింది. ఈ పాట‌లో తెలంగాణ ఉద్య‌మానికి ఒక దిశానిర్ధేశం చేశాడు. తెలంగాణ రాదేమో అని నిరాశ చెందేవారికి గొప్ప ధైర్యాన్నిచ్చిండు. బ‌రిగీసి బ‌డితందుకోర రాజ‌న్న ఒరె రాజ‌న్న‌, తెలంగాణ రాకుంటె ఒట్టు రాజ‌న్న మా రాజ‌న్న అంటూ ఈ పోరాటం వృధాపోదు, తెలంగాణ వ‌చ్చి తీరుతుంద‌ని ధీమాను వ్య‌క్తం చేశాడు. ధూంధాం వేదిక‌ల మీద ఈ పాటొక ఫిరంగిలా పేలింది.

ఆక‌లిపోరాటం మాత్ర‌మే కాదు, తెలంగాణ ఉద్య‌మంలో ఆత్మ‌గౌర‌వ స‌మ‌స్య కూడా ఇమిడి ఉంది. అందుకే గూడ అంజ‌య్య పాట‌లో ఆ ఆరాటం ప్ర‌తిధ్వ‌నించింది. తెలంగాణ ప్ర‌జ‌ల యాస‌ను బాస‌ను కించేప‌రిచిన వారిని నిల‌బెట్టి క‌డిగిపాడేసాడు. “అయ్యోనివా నువ్ అవ్వోనివా…” అనే పాట‌లో ఆంధ్రాపెట్టుబ‌డిదారులను నిల‌దీశాడు. అంతేకాదు వారిని తెలంగాణ కోసం ఏం చేశార‌ని ప్ర‌శ్నించాడు. “చార్మినారుకు సున్న‌మేసిన‌వా…గోలుకొండ‌కు రాళ్లు మోసిన‌వా” అంటూ అంజ‌న్న తెలంగాణ ప్ర‌జ‌ల ఆవేద‌నకు పాట రూప‌మిచ్చాడు.

 

తెలంగాణ ఉద్య‌మంలో ప్ర‌తీ వేదిక మీద ఈ పాట మార్మోగింది. అయిదున్న‌ర ద‌శాబ్దాల న‌లిగిపోయిన త‌నం నుండి వ‌చ్చిన ఈ ప్ర‌శ్న‌లు అంజ‌య్యవి మాత్ర‌మే కాదు, ఇక్క‌డి ప్ర‌జ‌ల‌వి కూడా అందుకే జ‌నం గుండెను సూటిగా తాకి ఆక‌ట్టుకున్నాయి. అలాగే ఆధిప‌త్యాన్ని పెంచి పోషించేవారికి ముచ్చెమ‌ట‌లు పోయించాయి.

 

అంజ‌య్య పాట‌లే కాదు, చాలా వ‌ర‌కు సామాజిక ఉద్య‌మాల్లో వ‌చ్చిన పాట‌లు కూడా రెండు ర‌కాల బాణీల్లోనే ఎక్కువ‌గా వెలువ‌డ్డాయి. ఒక‌టి ప్ర‌జ‌ల జీవితాన్ని పాట‌లుగా మ‌లిచేట‌పుడు వారు ప‌డుతున్న బాధ‌ల తీవ్ర‌త‌ను అర్థం చేయించ‌డానికి క‌రుణ‌రాస‌త్మ‌క బాణీలు, రెండవ‌ది ఉద్య‌మానికి సిద్ధం చేసే వీరర‌సబాణీలు. అందుకే అంజ‌న్న పాట‌ల్లో ఈ రెండు ర‌కాలైన బాణీల‌తో కూడిన పాట‌లే క‌నిపిస్తాయి. అవి కూడా సాదాసీదాగా రాయ‌డం అంజ‌న్న‌కు తెలియ‌దు. ఉద్య‌మ‌ల‌క్ష్యం నెర‌వేరేందుకు అందులో సంపూర్ణస్థాయికి చేరేలా పాట‌ను మ‌లుస్తాడు.  అందుకే ఉద్య‌మాల‌తో స‌మానంగా అంజ‌న్న పాట‌లు సినిమారంగంలో కూడా చెర‌గ‌ని స్థానాని ఏర్ప‌ర్చుకున్నాయి. “భ‌ద్రం కొడుకో నా కొడుకో కొముర‌న్న జ‌ర” అంటూ ముప్ఫై ఏళ్ల  క్రితం తాను రాసిన సినిమా పాట అత్యంత ప్ర‌జాద‌ర‌ణ‌ను పొందింది.

 

అలాగే స‌ర్కార్ ద‌వ‌ఖాన‌ల దీనావ‌స్థ‌ను తెలుపుతూ రాసిన నేను రాను బిడ్డో స‌ర్కారు ద‌వాఖాన‌కు పాట, కొడుకు కొముర‌న్నా…నువ్ కొల‌క‌టేరువ‌నూకుంటునిరో అంటూ రాసిన పాట వెండితెర మీద అంజ‌న్న మార్కు సంత‌కాన్ని చేశాయి.

 

ప్ర‌జ‌ల‌కోస‌మే క‌లం ప‌ట్టి, కడ‌దాకా ఉద్య‌మాల‌కోస‌మే బ‌తికిన ప్ర‌జావాగ్గేయ‌కారుడు గుడా అంజయ్య‌. అడ‌విబిడ్డెల అమ్మవొడి ఆదిలాబాద్‌లో ఒక మారుమూల గ్రామం లింగాపురంలో 1955లో పుట్టిన అంజ‌న్న 61 సంవ‌త్స‌రాలు మాత్ర‌మే జీవించాడు.  అందులో నాలుగున్న‌ర ద‌శాబ్దాలుగా ఉద్య‌మాలకే కేటాయించాడు. ఫార్మ‌సిస్టుగా కొలువు చేసిన‌ప్ప‌టికీ, పోరాటాల్లోనే అత‌ని జీవిత‌మంతా గ‌డిచింది. అలా ప్ర‌జ‌ల‌కోసం బ‌తికి, ప్ర‌జ‌ల‌కోసం క‌లంప‌ట్టి జీవ‌మున్న పాట‌ల్ని రాసిన అంజన్న‌ను కోల్పోవ‌డం, తెలంగాణ‌కే కాదు యావ‌త్ తెలుగు స‌మాజానికి ఒక తీర‌నిలోటు. ఆయ‌న క‌ల‌గ‌న్న పీడ‌న లేని లోకాన్ని సాధించ‌డ‌మే ఆ మ‌హావాగ్గేయ‌కారునికి నిజమైన నివాళి.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

గోవర్ణం

ravinder

Pasunoori Ravinder 1‘‘కట్టుబట్టల కోసమార నువ్‌ పట్నంలున్నది? సిగ్గుండాలె! నీకంటే చిన్నచిన్నోల్లు ఎంత ఎదిగిన్రు!  ఓ సర్కారీ నౌకర్‌ లేదాయే! ఇంత యిల్లుపొల్లు ఉన్నట్టన్న లేదాయే. మా బతుకేదో ఇట్లా బతుకుతున్నం. పదేండ్ల కిందట పట్నం పోతివి. ఏం సంపాదించనవ్‌ రా?! పెండ్లం పిల్లలతో కలిసి ఊరు మీద పడి తిరుగుడుకే సరిపోతున్నట్టున్నది నీ సంపాదన. థూ…నువ్‌ మారవురా!’’ తల్లి మాటలు మళ్లీ మళ్లీ యాదికొస్తున్నయి నగేష్‌కు.

తన తల్లి అలా ఫోన్‌లో గత మూడు నాలుగేండ్లుగా.. ఎప్పుడూ కాకపోయినా, అప్పుడప్పుడైనా తిడుతూనే ఉంది. నగేష్‌కు ఈ తిట్లన్ని తినీతినీ అలవాటైపోయినై.

కానీ, ఏం చేస్తడు? తిట్టినప్పుడల్లా తల్లికి ఎదురు చెప్పలేక, తల్లి చెప్పినట్టు నడుచుకోలేక తనలో తానే అంతర్మథనం చెందుతున్నాడు!

అయినా ఏ తల్లి అయినా బిడ్డల మేలుకోరే కదా తిడుతది! ఈ విషయం నగేష్‌కు కూడా తెలుసు! కానీ, పట్నంలో ఒక సొంతిల్లు ఉంటే తల్లికోపం చల్లారి శాంతిస్తదని తెలుసు తనకు. చూస్తుంటే భూముల రేట్లకు రెక్కలొస్తున్నయి! అందుకే ఇక ఆలస్యం చేయకుండా, అర్జంటుగా ఓ ఫ్లాటు కొనాలనుకున్నాడు. కొందాంలే, తీసుకుందాంలే అని ఇంతకాలం లైట్‌ తీసుకున్నాడు. కానీ, ఎప్పుడూ తిట్టే దానికన్నా ఇవాళ డోసు మరింత పెరిగిపోయే సరికి నగేష్‌కు పొద్దుపొద్దున్నే తిట్ల సుప్రభాతంతో నగేషుకు జ్ఞానోదయమైంది.  ఇక ఆగేదేలేదనుకున్నాడు. దాచుకున్న పైసలకు, కొంత బ్యాంక్‌ లోన్‌ తీసుకుంటే సరిపోతుందనుకున్నాడు. కానీ, ‘‘కట్టింది కొనడమా, లేక తన అభిరుచికి తగ్గట్టు సొంతంగా కట్టించుకోవడమా’’ అన్న మీమాంసతో ఇంతకాలంగా ఊగిసలాడుతున్నాడు. ఈ సంగతి తల్లికి చెప్పాలనుకున్నడు. కానీ, చెప్పే  టైమిస్తేనా…

అసలే ఇప్పుడు  హైదరాబాద్‌లో ఫ్లాటు కొనడమంటే మాటలా?! రియలెస్టేట్‌ బూమ్‌ పెరిగిన తర్వాత తనలాంటి మిడిల్‌ క్లాస్‌ సంసార జీవులకు, సొంతిల్లు కలలా కాదు, అరికాలులో ముల్లులా తయారైంది.

అందుకే చాలాసార్లు  ‘‘మనుషులకు  ఇల్లు అనే నాలుగుగోడల నరకం లేకుండా ఉంటే బాగుండు’’ అనుకున్నాడు నగేష్‌. ఇల్లు లేకుండా జీవించే సంచార జీవుల్లాగా మనుషులందరూ హాయిగా, ఊళ్లు తిరుగుతూ గడిపితే ఎంత బాగుండు. అయినా తిరగడంలోనే జ్ఞానమున్నదని ఎక్కడో చదివిన జ్ఞాపకం నగేష్‌కు. మనుషులందరూ అట్లా చెట్టు, పుట్టులు పట్టుకొని తిరుగుతుంటే ఈ రెంట్ల బాధలు, కరెంట్ల బాధలు ఎందుకుంటయి? ముఖ్యంగా తన తల్లితో ఇట్లా రోజూ తిట్లుపడే బాధ ఎందుకుంటది?!  సొంతింటి బాధ ఎక్కువైనప్పుడు ఓ పెగ్గుకొడితే గానీ నిద్రపట్టని పరిస్థితి నగేష్‌ది! తాగినప్పుడైతే ఇంటి గురించి నగేష్‌కు పూనకమే వస్తది! ‘‘అసలు భూముల రేటెందుకు పెరిగింది? రింగురోడ్డు ఎవడెయ్యమన్నడు? రియలెస్టేట్‌కు రెక్కలు ఎవడు తొడిగిండ్రా ఆఆఆఆఆఆ….’’అంటూ ఊగిపోతూ లోలోపల రగులుతున్న ఆవేదన్నంతా తన ‘గ్లాస్‌మేట్స్‌’తో పంచుకుంటాడు.

ఈ మధ్య తన ఫ్యామిలీతో బయటికి వెళ్ళాలన్నా భయపడుతున్నాడు. నగేష్‌ ఉండే కాలనీలో  అపార్ట్‌మెంట్‌లు,  ఎండిపెండెంట్‌ హౌస్‌లు మొదలుకొని రోడ్డు పొడుగునా ఏ అందమైన బిల్డింగ్‌ కనపడినా ఇక తనకు మూడినట్టే!

‘‘అబ్బా ఈ బిల్డింగ్‌ చూడండి! ఎంత బాగుందో’’ అని భార్యంటే,

‘‘మనమూ ఇంత పెద్ద యిల్లు కట్టుకుందాం డాడీ’’ అని, పదంతస్థుల అపార్ట్‌మెంటును చూపిస్తూ తన కూతురు అనన్య అనే మాటలు విన్నప్పుడల్లా కారులోంచి దూకి పారిపోదామనుకుంటాడు నగేష్‌!.

భార్య, కూతురు గోల సరిపోనట్టు, ఇక తన ఆరేళ్ల ముద్దుల కొడుకు అన్వేష్‌ ఎక్కడ ఖాళీ ప్లేస్‌ కనిపిస్తే చాలు… ‘‘డాడీ ఈ ప్లేస్‌ సూపర్బ్‌ కదా, ఇక్కడే మనమొక ఇల్లు కట్టుకుంటే మస్తుంటది’’ అంటాడు. ఆ క్షణంలో నగేష్‌కు కొడుకులో ఒక కబ్జాకోరు కనిపిస్తాడు! ఎక్కడ ల్యాండ్‌ కనపడితే అక్కడ ఇండ్లు కట్టుకుంటూ పోవాలనే కోరిక చిన్నపిల్లలకు కూడా ఎలా అలవాటైందో తనకు ఎంతకూ అంతుపట్టదు. కాలమే అట్లున్నదని, లోలోపలే చిన్నగా నవ్వుకుంటాడు.

ఇట్లా ఇంటిపోరు తనకు కంటిమీద కునుకే కాదు, ఒంటిమీద సోయిని కూడా తగ్గిస్తున్నది. ఏం తింటున్నాడో, ఎంత తింటున్నాడో తెలుస్త లేదు. ఎలాగైనా సరే ఓ యిల్లు కొనుక్కోవడమో, కట్టుకోవడమో చెయ్యాలని బలంగానే అనుకున్నాడు. ఇక ప్రయత్నాలు మొదలుపెట్టాడు. తెలిసిన వాళ్లని, ఫ్రెండ్స్‌ని, ఆఫీసులో తన బాసుల్ని అందరినీ వాకబు చేయడం మొదలుపెట్టాడు. తన ఫ్రెండ్స్‌, కొలిగ్స్‌ అయితే ‘‘పిల్ల పుట్టకముందే, కుల్లకుట్టినట్టు’’  ఫ్లాట్‌ కొనకముందే పార్టీలడుగుతున్నారు. నగేష్‌కు వాళ్ల గొంతెమ్మ కోర్కెలు వింటే, ఓవైపు ఒళ్లుమండినా చిరునవ్వుతోనే ‘‘సరే ష్యూర్‌’’ అంటూ సమాధానాలు చెప్తున్నాడు.

ఇలాంటి పరిస్థితుల నడుమ ఓ రోజు లంచ్‌టైమ్‌లో, ఆఫీసులున్న టీవీలో ఓ ప్రకటన కనిపించింది.

‘‘సులభ వాయిదా పద్దతిలో మీ సొంతింటి కలని నిజం చేసుకోండి. ఇవాళే మీ ఫ్లాట్‌ని బుక్‌ చేసుకోండి! గమనిక ముందుగా బుక్‌ చేసుకున్నవాళ్లకి ఒక గోల్డ్‌కాయిన్‌ కూడా ఫ్రీ, త్వరపడండి. మంచి అవకాశం మించినా దొరకద’’ని సినిమాస్టార్లు కూడా అందులో హొయలుపోతూ చెప్తున్నారు.

ఆ యాడ్‌ చూసి నగేష్‌, ఒక్కసారిగా బంపర్‌ ఆఫర్‌ దొరికిందనుకున్నాడు. పైగా తన భార్యకు  కూడా బంగారమంటే పీకల్లోతు పిచ్చి. ప్రతీనెల క్రమం తప్పకుండా బంగారం కొందామంటూ పోరుతూనే ఉంటది. సరే బంగారం ముచ్చట ఎలా ఉన్నా, ఒకసారి ఆ వెంచర్‌ చూసొద్దామనుకున్నాడు. వెంటనే తన ఫ్రెండ్‌ మురళికి కాల్‌ చేసి, ఇద్దరం వెళ్ళి రేపొకసారి వెళ్లి  ఆ వెంచర్‌ చూసొద్దామన్నాడు.

రాత్రి ఇంటికి చేరగానే కనీసం షూస్‌ కూడా విప్పక ముందే, సోఫాలో కూర్చొని తన భార్యకు టీవిలో కనిపించిన యాడ్‌కు సంబంధించిన వెంచర్‌ గురించి చెప్పాడు. నగేష్‌కు ఇది అలవాటే! ఆఫీసు నుండి వచ్చి రావడంతోటే ఆ రోజు జరిగిన సంగతులన్నీ భార్య సౌమ్యతో పంచుకుంటాడు. నవ్వుకునే విషయాలకు నవ్వుకొని, ఫీలయ్యే అంశాలకు ఫీలవుతూ షేరు చేసుకుంటారు! అసలే ఓ వైపు సౌమ్య కూడా అత్తపాటకు కోరస్‌ కలిపి ఇంటి గురించి పోరుతూనే ఉంది. అందుకే నగష్‌ ఫ్లాట్‌ కొనక ముందే కొన్నంత ఉత్సాహంతో సౌమ్యకు చెబుతున్నాడు! అన్నీ లైట్‌ తీసుకుంటారని తనపై నిందలేసే సౌమ్య ముందు తన శీలాన్ని నిరూపించుకునే పనిలో పడ్డాడు.  ‘‘ఇన్‌స్టాల్‌మెంట్‌ వీలు కూడా ఉంది తెలుసా?’’ అని ఉత్సాహంగా చెప్పాడు.

‘‘హమ్మయ్య పోన్లేండి,  ఇదైనా కన్‌ఫార్మ్‌ అయితే అంతే చాలు’’ అంది. ఫ్రెష్‌ అయిన తర్వాత భోజనం చేస్తున్నా మనసంతా వెంచర్‌ చుట్టే తిరుగుతోంది నగేష్‌కు. అన్ని  ఇంటి గురించే ఆలోచనలు. ‘‘కొంచెం మెయిన్‌ రోడ్డుకు దగ్గర ఉండేలా చూసుకుంటే మంచిది. యిల్లు మాత్రం మన టేస్టుకి తగ్గట్టు కట్టించుకోవాలబ్బా! వెంటిలేషన్‌   బాగా ఉండేలా చూసుకోవాలి. ఇంటిముందు లాన్‌లో రకరకాల పూలమొక్కలు పెంచుకోవాలి. ఇన్ని రోజులు ఈ కిరాయి కొంపల్లో ఏ చెట్లు పెంచుకుందామన్నా వీలే కాలేదు’’ అనుకున్నారు.

ముఖ్యంగా తన కొడుక్కి మామిడి చెట్లంటే ఎక్కడలేని ప్రేమ! వాడికి ఎండాకాలమంటే మామిడిపండ్లు తప్ప మరొకటి కాదు. అందుకే వాడికోసం మంచి రసాలూరే పళ్లనిచ్చే మాంచి మామిడిచెట్లు తెచ్చి నాటుకోవాలనుకున్నాడు. ఇక హాల్‌ విషయానికొస్తే కొంచెం విశాలంగా ఉండాలి. కనీసం ఓ పదిమంది ఫ్రెండ్స్‌ వచ్చినా కంపోర్ట్‌గా ఉండేలా చూసుకోవాలి. గదిలో పెద్దపెద్ద అందమైన పెయింటింగ్స్‌ పెట్టుకోవాలనుకున్నాడు నగేష్‌. అంతేకాదు హాల్‌లో  అల్ట్రా మాడ్రన్‌ సోఫాసెట్‌ ఉంటే ఆ హుందాయే వేరనుకున్నాడు.

అలా బెడ్‌ మీద నడుంవాల్చాడో లేదో, నగేష్‌ భార్య సౌమ్య నెమ్మదిగా నోరువిప్పి…

‘‘ఏమండీ నాదొక చిన్నకోరిక! మీరు కోప్పడొద్దు మరి..’’ అని వరమడుగుతున్నట్టే అంది.

ఏంటన్నట్టు చూశాడు నగేష్‌.

‘‘ఏం లేదు. ఎలాగు మనం ఓపెన్‌ ఫ్లాట్‌ తీసుకోబోతున్నం కదా, యిల్లు కట్టించేటపుడు పైన రూఫ్‌గార్డెన్‌ ఉండేలా ప్లాన్‌ చేయాలండీ’’  అని కొంచెం సిగ్గుపడుతూ గారంగా చెప్పింది.

సౌమ్య కోరిక విన్న నగేష్‌కు ఆ క్షణంలో భార్యను చూస్తే ఫ్లాట్‌ కొనకముందే, పార్టీ అడిగిన ఫ్రెండ్స్‌లాగే కనిపించింది.  అసలే ఓ వైపు తన పరెషాన్‌ తనకున్నది. ఎన్ని లక్షలంటారో, దానికి జీహెచ్‌ఎంసీ లే అవుట్‌ ఉందో లేదో, డౌన్‌లోడ్‌ పేమెంట్‌ కింద ఎంత కట్టమంటారో అని ఏవేవో ఆలోచిస్తుంటే…రూఫ్‌గార్డెనట, రూఫ్‌గార్డెన్‌ అని లోలోపలే అనుకున్నాడు. కానీ, ఆ ఫీలింగ్‌ బయటికి కనిపించకుండా కవర్‌ చేసుకున్నాడు.

పడుకునే ముందు పంచాయితీలెందుకని ‘‘సరేలే చూద్దామన్నాడు’’.

 story picture

 

* * * * *

 

 

ఈలోపు ఆఫీసులో నగేష్‌ పోస్ట్‌ కంటే పై పోస్టుకు ప్రమోషన్‌ ఆఫర్‌ ముందుకొచ్చింది! దీంతో నగేష్‌ ఫ్లాట్‌ కలను మరికొన్ని రోజులకు పోస్ట్‌పోన్‌ చేసుకోక తప్పలేదు! జీవితమంటే ఇంతే. దేని ప్రియారిటీ దానిదే! ఇది తప్ప మరేది ముఖ్యం కాదనిపిస్తది! కానీ, అంతలోనే మరేదో అత్యవసరం దూసుకొని వస్తది. మనముందే నిలబడి తేల్చుకొమ్మని సవాల్‌ విసురుతయి పరిస్థితులు. ఇప్పుడు నగేష్‌కు కూడా ఈ పరిస్థితే ఎదురైంది.  కానీ, కార్పోరేట్‌ కంపెనీలో ప్రమోషన్‌ అంటే మాటలా?! సాలరీకి సాలరీ, హోదాకి హోదా కలిసిసొస్తయి కదా అనుకున్నాడేమో నగేష్‌. అందుకే ప్రమోషన్‌కు కావాల్సిన ఎక్సిపీరియెన్స్‌ సర్టిఫికెట్లు సిద్ధం చేసుకున్నాడు. అసలే ఆ పోస్ట్‌కు తనతో పాటు ఓ పదిమంది వరకు కాంపిటేషన్‌లో ఉన్నారు! పైగా తన బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌ వేరు! మిగిలిన సోషల్‌ స్టేటస్‌ వేరు! అందుకే లోపలెంత టెన్షన్‌ ఉన్నా  కాన్ఫిడెంట్‌గా  ఇంటర్వ్యూకి అటెండయ్యాడు నగేష్‌! ఇంటర్వ్యూస్‌ అయిపోయాయి, రిజల్ట్స్‌ రాకముందే కొలిగ్స్‌ పొగడ్తల వర్షం కురిపిస్తున్నారు.

‘‘ఖచ్చితంగా ప్రమోషన్‌ నీదే బాస్‌’’అంటున్నారు కొలిగ్స్‌.

కానీ, నగేష్‌కు అన్ని అర్హతలు ఉన్నా, ఉండాల్సిన మరో అదనపు అర్హతొకటి లేదు!  కొలిగ్స్‌ మాటలు ఎలా ఉన్నా, నగేష్‌కు మాత్రం ఏదో ఓ మూలన అనుమానం కలుగుతూనే ఉంది. పైగా ఇంటర్వ్యూ పానెల్‌ హెడ్‌ సుబ్రహ్మణ్యంకు తనపట్ల పెద్దగా సాఫ్ట్‌ కార్నర్‌ ఏమీలేదు! ఎంత డెడికేషన్‌తో పనిచేసినా నగేష్‌ను ఏనాడు పట్టించుకోలేదు!

అయినా కొలిగ్స్‌ ఊదరగొడుతున్న తీరుకు నగేష్‌లో కొత్త ఆశలు చిగురిస్తున్నాయి.

తరతరాల నుండి పుట్టెడు పేదరికం అనుభవించిన చీకటి గతం! లైఫ్‌లో కొత్త పొద్దుకోసం వెయ్యికళ్లతో ఎదురుచూపు. ఈ ప్రమోషన్‌ వస్తే ఇంటికల కూడా తీరిపోతుందనుకున్నాడు.

సరే రిజల్ట్స్‌ తెలిసేలోపు ఫ్లాట్‌ సంగతి పట్టించుకోవాలనుకున్నాడు! వెంచర్‌కు వెళ్ళొచ్చాడు!

వెహికిల్‌ స్టార్ట్‌ చేశాడు. ప్రపంచం ఇవాళ వింతగా కనిపిస్తోంది. వదిలిపోయిందనుకున్న చీకటినీడ తనను తరుముతూనే ఉంది. అయినా దాని ఉనికి నుండి తప్పించుకొని, రోజులు దాటిస్తున్నాడు నగేష్‌!

కానీ, ఈ రోజు అనుభవం తన గతాన్ని మరోసారి కళ్లముందుకు తెచ్చింది.

ఇందులో తన తప్పేంటి?

సాటి మనిషిలాగే తాను జీవించాలనుకోవడం తప్పా?!

కానీ, తనకే ఈ ప్రత్యేకమైన వలయాలు ఎందుకు అడ్డమొస్తున్నయో అర్థం కావడం లేదు!

ఆ వలయాన్ని దాటే కదా ఈ పట్నానికి వచ్చింది. కానీ, ఇంత పెద్ద సిటీలో కూడా మరోసారి తనని ఆ ముళ్ళకంచె గాయపరిచింది. కుదుట పడుతున్న జీవితంలో కొత్త అలజడి రేపింది.

మనసులో లక్షల ఆలోచనలు సుడులు తిరుగుతున్నయి. మనసంతా ఏదోలా ఉంది. అవమానభారంతో హృదయం అల్లాడుతోంది. ఔను ఆఫీసులో ఎన్ని లెక్చర్లు! సైన్స్‌ విత్‌ హ్యూమన్‌ ఫేస్‌ అంటూ ప్రజెంటేషన్‌లు. అయినా తనకు ఎదురైన ఈ పరిస్థితి ఏ టెక్నాలజి దూరం చేయగలదు. ఏ  శాస్త్ర, సాంకేతిక పరిశోధనలు ఏ పరిష్కారం చూపగలవు. కాలం మారుతోంది. టెక్నాలజి కొత్తపుంతలు తొక్కుతోంది.

కానీ, మళ్లీ ఎక్కడికి పరుగులు తీస్తున్నట్టు?

ఇక తమకు విముక్తే లేదా? ఈ సమస్యకు పరిష్కారం ఏంటి? ఆలోచనలు గింగిర్లు కొడుతున్నాయి.

నగేష్‌ మనసు ఆత్మీయుల అంత్యక్రియలకు వెళ్ళొచ్చినట్టయ్యింది! ఏడ్చి ఏడ్చి నీరసించిన మనిషిలా ఇంటికి చేరుకున్నాడు నగేష్‌.

ఏ రూట్లోకెళ్లి వచ్చింది? ఎంత ట్రాఫిక్‌ని ఫేస్‌ చేసింది మరిచేపోయాడు.

మదినిండా ఆ అనుభవం తాలూకూ ఆలోచనలు అంతగా నిలిచిపోయాయి.

అప్పటికే సౌమ్య పిల్లల్ని పడుకోపెట్టి నగేష్‌ కోసం ఎదురుచూస్తోంది.

నగేష్‌ ముఖంలో ఏదో మార్పు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది!

కళ్లు ఎర్రగా మారాయి. ప్రశాంత మనసు సముద్రంలో అకాల సునామేదో చెలరేగినట్టున్నడు.

ఏం జరిగిందో తెలుసుకోవాలనుకుంది. కానీ, డోర్‌ దగ్గరే అడగడం ఎందుకనుకుంది.

డిన్నర్‌ కూడా చేయకుండానే బెడ్‌ మీద నడుంవాల్చి కళ్లు మూసుకున్నాడు నగేష్‌.

ఏమైందని మెల్లగా కదిలించింది సౌమ్య.

‘‘ఏం చెప్పాలబ్బా?! మనమంటే మారుమూల గ్రామం నుండి వచ్చినం.

అక్కడంటే ఏదోలా బతికనం. అవమానాల్ని  గుండెకిందే దాచుకున్నం. కానీ, ఇక్కడైనా తలెత్తుకొని ఆత్మగౌరవంతో జీవిద్దామంటే వీలైత లేదు.’’ అన్నాడు నగేష్‌

సౌమ్యకు అయోమయంగా ఉంది. నగేష్‌ ఏం మాట్లాడుతున్నాడో, దేని గురించి ఇంతలా బాధపడుతున్నాడో అర్థం కాలేదు.

‘‘ఆఫీసులో ఏదైనా గొడవ జరిగిందా?!’’

‘‘గొడవేం లేదు’’

‘‘మరి ఏం జరిగింది’’

ఇద్ధరి మధ్య మాటలు కరువైతున్నయి. నగేష్‌కు అప్పటికే గొంతు పూడుకుపోయింది.

అయినా చెప్పడానికి ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు. ఎంతటి బాధనైనా, చిన్న చిన్న సంతోషాలనైనా తను ముందు చెప్పుకునేది సౌమ్యతోనే.

అలాంటిది ఇవాళ్టి ఆ అనుభవం సౌమ్యకు చెబితే బాధపడుతుందేమో అని కాసేపు మౌనంగా ఉండి పోయాడు. కానీ, భరించలేని బాధను మిత్రులతోటో, కుటుంబ సభ్యులతోటో పంచుకుంటేనే కదా, సగం బరువు దిగిపోయేది. పైగా ఇది మరెవ్వరికో చెప్పుకోలేడు! అయినా ఈ మహానగరంలో సౌమ్యకంటే ఆత్మీయులెవరు తనకు? అందుకే కష్టంగానైనా నోరువిప్పాడు.

‘‘మనం ఫ్లాట్‌ తీసుకుందామనుకున్న వెంచర్‌ ఆఫీసుకు వెళ్ళొచ్చాను సౌమ్య.

‘‘గోవర్ణధాత్రి’’ అని భారీ హోర్డింగ్‌లు పెట్టి ఉన్నాయి. చాలా పెద్ధ వెంచర్‌ కదా అని  లోలోపలే ఆనందపడ్డాను. వెహికల్‌ ఒక పక్కన పార్క్‌ చేసి, వెంచర్‌ లోపలికి వెళ్లాను.  ఆఫీసు అంతా సంప్రదాయబద్ధంగా ఉంది. ఆఫీసు బయట అన్నీ హిందూ దేవతల ఫోటోలే దర్శనమిచ్చాయి. ఏ ఫోటోలు ఉంటే, ఏముంది? మనకు కావాల్సింది ఫ్లాట్‌ అనుకొని ఆఫీసులో అడుగుపెట్టాను.

అగరొత్తుల ధూమం ఆలయానికి తక్కువ, ఆఫీసుకు ఎక్కువలా ఉంది!

నిలువుబొట్టు పెట్టుకున్న పెద్దాయన అద్ధాలు సవరించుకుంటూ కనిపించాడు. ఓ చిరునవ్వు చిందించి, ఆయన టేబుల్‌కి ముందున్న కుర్చీలో కూర్చున్నా. ఆఫీసులో ఎవరిపనిలో వారున్నారు.

పరిచయం చేసుకొని. ‘‘వెంచర్‌ డీటెయిల్స్‌ చెప్తారా ఒకసారి’’ అని అడిగాను.

నిలువుబొట్టు ఒక్కో విషయాన్ని పూసగుచ్చినట్టుగా వివరించింది.

‘‘ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, ఇక్కడ ఫ్లాట్‌ కొనుక్కోవడం పూర్వజన్మ సుకృతం అనుకోండి!’’ అన్నాడు.

నిజంగా అంత బాగుంటుందా?! అయితే అమ్మ తిట్లకు ఇక తెరపడ్డట్టే అనుకున్న.

ముందు చెల్లించాల్సిన మొత్తంతో పాటు 18నెలల్లో చెల్లించాల్సిన మొత్తం అన్నీ లెక్కలేశాడు నిలువు బొట్టతను. నేను ఔనా అన్నట్టు చూస్తుండిపోయాను. వివరాలన్ని విని ‘‘హమ్మయ్య, ఇక ఇంటిబాధ తీరబోతుందని ఒక దీర్ఘశ్వాస తీసుకున్నా.

‘‘సరేనండీ రేపొకసారి మా ఆవిడతో పాటు వచ్చి స్పాట్‌ చూసి చేరుతామండీ’’ అని చెప్పిన.

‘ఓకే’ అన్నది నిలువుబొట్టు.

సరే అని ఇక రిటర్న్‌ అవుదామనుకున్న.

అంతలోనే నాకు వాళ్ల యాడ్‌లో ప్రకటించిన గోల్డ్‌ కాయిన్‌ విషయం గుర్తొంచింది.

‘‘మరిచేపోయాను గోల్డ్‌కాయిన్‌ విషయం చెప్పనే లేదు’’ అన్న ఓ చిరునవ్వుతో.

‘‘కాయినెక్కడికి పోతుందిగాని…మరో ముఖ్యమైన విషయం నగేష్‌ గారు..’’ అని సంశయిస్తున్నట్టే అన్నది నిలువుబొట్టు!

మళ్ళీ ఏం చెప్తాడోనని ‘చెప్పండి’ అని కుర్చీలోనుండి లేవబోయేవాణ్ణి ఆగిపోయాను!

‘‘ఏమీ లేదండీ. మీరు బ్రాహ్మలే కదా?’’ అని నిలువుబొట్టు అనుమానంగా అడిగింది.

అప్పటిదాకా నాలో ఉన్న ప్రశాంతత ఒక్కసారి చెరిగిపోయి, గాలిదుమారమేదో మొదలైనట్టనిపించింది.

నాకు కాసేపు మాటలు రాలేదు. ఆ ప్రశ్న అసందర్భంగా అనిపించింది.

అయినా నీకు తెలుసు కదా, కులం విషయంలో ఔట్‌రైట్‌గా మాట్లాడడమే యిష్టం నాకు.

కులాన్ని దాచిపెట్టి, దాని గుట్టును కాపాడడం నాకు ఎంతమాత్రం ఇష్టముండదు.

అందుకే వెంటనే ‘‘లేదండీ….మేం ఎస్సీలం’’ అని సమాధానం చెప్పిన.

ఆ సమాధానానికి నిలువుబొట్టు ముఖం చిట్లించుకున్నది!

‘‘సారీ అండీ… ఈ గోవర్ణధాత్రి వెంచర్‌లో ‘‘కేవలం బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే’’ ఫ్లాట్లు అమ్ముతున్నాం. అదర్‌ కమ్యూనిటీస్‌ వాళ్లకు కాదండీ!’’ అన్నది నిలువుబొట్టు!

నాకు ఒక్కసారిగా షాక్‌ అనిపించింది.

సిటీల్లో కూడా కులముంటదని ఇల్లు కిరాయికి వెతుకుతున్నప్పుడే అనుభవం అయ్యింది.

కానీ, అది ఇంత వెర్రిపోకడ పోతుందని ఇన్ని రోజులు తెలియలేదు.

ఇలా బిజినెస్‌లల్లో కూడా ఒక కులానికే ఫ్లాట్లమ్ముతున్నారని ఇవాళే తెలిసొచ్చింది. ఆ వెంచర్‌ మీదే కాదు, మొత్తం క్యాస్ట్‌ సిస్టమ్‌ మీద నాకు ఉమ్మేయాలనిపించింది. ఇట్లా సపరేటుగా ‘‘అగ్రహార అపార్ట్‌మెంట్‌లు’’ కట్టి, కులాన్ని మరింత పెంచి పోషించడం దారుణం అనిపించింది. మనం ఎటు పయనం చేస్తున్నం? 21వ శతాబ్దమేనా ఇది? సిటీ అంతా కులాల బేస్‌డ్‌గా కాలనీలు ఏర్పడితే, ఇంకేమైనా ఉందా?! అనిపించింది.

అంటే మనలాంటి కిందికులాలను మళ్లీ ఊరవతలో, సిటీ అవుట్‌ స్కట్స్‌కో పరిమితం చేయడానికి గోవర్ణధాత్రి  వెంచర్‌ల రూపంలో ‘‘మనువు మరోసారి పుట్టాడని’’ అర్థం అయ్యింది.

రక్తం సలసల ఉడికిపోయింది. ఊపిరి వేగం పెరిగింది…అందుకే నిలువుబొట్టును  నిలదీయకుండా ఉండలేకపోయిన.

‘‘బ్రాహ్మలకు కాకుండా వేరే కులాలకు ఫ్లాట్లు అమ్మం అని మీరు ముందే చెప్పాలి కదా!  మీ ప్రకటనలో ఉండాలి. లేకుంటే ఇక్కడికి వచ్చినవాళ్లనైనా మొదటే ఆ  ప్రశ్న అడగాలి. పూర్వజన్మ సుకృతమని. . తొక్కాతోలు అని పనికిరాని మాటలన్ని చెప్పి, ఇట్లా మోసంచేయడమెందుకు? అయినా ఒక్క కులం వాళ్లకే అమ్మడం ఏంటండీ దారుణం కాకపోతే..’’అని చెడామడా తిట్టిన.

నిలువుబొట్టు మాత్రం ఇదంతా రోజూ జరిగేదే అన్నట్టు, చప్పుడు చేయకుండా తేలుకుట్టిన దొంగలా  కూర్చుంది కాసేపు. ‘‘మమ్మల్నేం చెయ్యమంటారండీ మా మేనేజ్‌మెంట్‌ ఎట్లా చెప్పితే, అలాగే కదా చెప్పాలి మేం’’ అన్నది నిలువుబొట్టు. దాంతో నాకు మరింత కోపమొచ్చింది. ‘‘మీ మేనేజ్‌మెంట్‌కే చెప్పండి, కార్పోరేట్‌ కాలంలో కూడా కులాన్ని పట్టుకొని వేళాడాలనుకుంటే వేళాడమనండీ. కానీ, అనవసరంగా మిగిలిన కులాలవాళ్లు  ఇక్కడిదాకా వచ్చే విధంగా రాంగ్‌ డైరక్షన్‌ ఇవ్వకండి! ఛీ ఇంతకంటే అనాగరికం మరొకటి లేదు’’ అని బయటికొచ్చిన.

ఇలా నగేష్‌ తనలో రగులుతున్న బాధనంతా ఆవేదనతో చెబుతుంటే సౌమ్య కూడా విస్తుపోయింది.

ఇద్ధరూ కాసేపు సైలెంట్‌ అయిపోయారు.

సౌమ్య నిశ్చేష్టురాలైంది.

పిల్లల వైపు చూసి, రేపు వీళ్లు కూడా ఎన్నిసార్లు ఇలా కుల అవమానాలు పడాలో అని ఆలోచనలో పడ్డది. ఐదో క్లాస్‌ చదువుతున్న తన కూతురు మొన్న ఈ మధ్యే  ‘‘మన కాస్ట్‌ ఏంటిమమ్మి? అసలు కాస్ట్‌ అంటే ఏంటి మమ్మి’’ అని అడిగింది.

ఎందుకురా అంటే, స్కూళ్లో మా టీచర్‌ ఒకాయన అడిగారు , అలాగే క్లాస్‌మెట్స్‌ అడుగుతున్నారు మమ్మీ అంది!

మళ్ళీ నగేష్‌ చెప్తున్నాడు.

గోవర్ణధాత్రి వెంచర్‌లో జరిగిన ఈ అవమానం చాలనట్టు, ఆఫీసులో ప్రమోషన్‌ కూడా, పేరు చివర తోకలున్న వాడికే ఇచ్చారట! మురళి కాల్‌ చేసి చెప్పాడు’’ అని కళ్లు మూసుకున్నాడు నగేష్‌.

కాలం మారింది కదా అనుకుంటే పొరపాటే!

పరాయి గ్రహాలకు వెళ్లడం కాదు, మనుషులు మళ్లీ మధ్యయుగాలకు ప్రయానిస్తున్నట్టుగా అనిపించింది!!

కులం పోయిందని, కులం లేదని మూర్ఖంగా వాదించే వాళ్లను, ఈ ‘‘గోవర్ణధాత్రి వెంచర్‌’’కు తీసుకొచ్చి రుజువు చేయాలనుకున్నాడు నగేష్‌.

డా.పసునూరి రవీందర్‌

 చిత్రరచన: బంగారు బ్రహ్మం,అక్బర్