అదే కథ ఇక్కడా!!

photo: satya sufi

photo: satya sufi

 

శరీరాలు సముద్రాలు దాటినా మనో కాలుష్యం మనల్ని దాటిపోదు. నరనరాన జీర్ణించుకున్న స్ర్తీ వ్యతిరేకత, హిప్పోక్రసీ ఏ కొత్త విషయాన్ని ఏ ప్రోగ్రెసివ్‌ విషయాన్ని మనలో ఇంకనివ్వవు.

ల్యాండ్ ఆఫ్‌ ఆపర్చునుటీస్‌ అనుకుని అమెరికాకు పయనమైన వారిలో కొంతమంది(కొంతమందేమిటిలే,  చాలామందే) ఇక్కడ ప్రదర్శించే విన్యాసాలు చూస్తే ఆశ్చర్యమేస్తుంది. కిందటి కాలంలో ముట్టు మడీ ఆచారాలతో ఆఫీసుల్లోనూ అదరగొట్టే వాళ్ల గురించి మాట్లాడుకున్నాం. ఈ సారి పిల్లలు-పెంపకాల్లో వారి ప్రతాపం ఏ స్థాయిలో ఉంటుందో చూద్దాం. ఎన్‌ ఆర్‌ ఐలందరూ ఇలా ఉన్నారని చెప్పబోవడం లేదు. నేను పదిహేన్నేళ్ల పైగా ఇక్కడే ఉంటున్న ఎన్ఆర్ఐనే. కాకపోతే  తెలుగే అధికారభాషేమో అన్నంతగా అడుగడుగునా మన స్వరం వినిపించే కాలిఫోర్నియాలో ఉండడం వల్ల అనుభవాలు అనేకం తారసపడుతుంటాయి. అద్దాల భవంతి లాంటి అమెరికా జీవితం వెనుక ఉన్న చీకటి కోణాల గురించి కూడా చర్చించుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని భావిస్తూ ఈ విషయాలు మీతో పంచుకుంటున్నాను.

అమెరికా గడ్డమీద అడుగుపెట్టగానే చాలామంది తొందరపడే విషయాలు రెండు. మొదటిది అర్జెంటుగా గ్రీన్‌ కార్డు తెచ్చేసుకోవాలి. రెండు యమార్జంటుగా పిల్లల్ని కనేసి సిటిజెన్‌ షిప్‌ తెచ్చేసుకోవాలి.

మనం ఎంత తొందరపడినా మొదటిది మన చేతుల్లో ఉండే విషయం కాదు. దాని టైం అది తీసుకుంటుంది. రెండోది కూడా పాక్షికంగా మాత్రమే మన చేతుల్లో ఉన్నది. ఒక శుభముహూర్తాన ప్రెగ్నెన్సీ కన్‌ఫర్మ్‌ అవుతుంది. అక్కడినుంచి హడావుడి మొదలు. మరీ పాత సినిమాల్లో మాదిరి ఎత్తుకుని గిరగిరా తిప్పకపోవచ్చేమో కానీ ఇక్కడ భారత్‌లో కంటే ఎక్కువ హడావుడి అయితే ఉంటుంది. పుట్టబోయేది అమ్మాయా, అబ్బాయా అనేది మొదటిది. భారత్‌లో ఐనా అబ్బాయికి అమ్మాయికి మధ్య మధ్యతరగతి వ్యత్యాసం చూపించడం తగ్గిపోతున్నదని అక్కడి మిత్రులు చెపుతున్నారు.

కానీ ఇక్కడ ఇంకా తీవ్రంగానే కొనసాగుతోంది. ఇక్కడ లింగనిర్ధారణ పరీక్షలు నిషేధమేమీ కాదు కాబట్టి తెలుసుకున్నప్పటి నుంచి ఒకటే రంథి. మొగబిడ్డే బిడ్డ. ఆడపిల్ల అయితే మూతి ముడుపులు కనిపిస్తూనే ఉంటాయి. వర్జీనియాలో ఉన్నపుడు ఒక కాబోయే తల్లి కడుపులో ఉన్నది ఆడపిల్ల అని తెలిసి హిస్టీరియా వచ్చినట్టు గుండెలు బాదుకుంటూ ఏడవడం చూసి నవ్వాలో ఏడవాలో తెలీక చాలా కష్టపడాల్సి వచ్చింది. ముఖంలో కోపం కనిపించకుండా ఉండడానికి బూతులు తిట్టకుండా నిగ్రహించుకోవడానికి చాలా కష్టపడాల్సి వచ్చింది. ఇండియాలో సైంటిస్ట్‌గా పనిచేసిన పెద్దాయన తన కూతురు కడుపులో ఉన్నది ఆడపిల్ల అని తెలిసి కళ్లమ్మట నీళ్లు పెట్టుకోవడం చూసినపుడైతే అరేయ్‌ నీకు సైన్స్‌ డిగ్రీ ఇచ్చిన గాడిద కొడుకెవర్రా అని అడగాలనిపించేంత కోపమొచ్చేసింది. కొంతమంది ఆడవాళ్లు అయితే ఇంకో రకమైన భయాలు చెప్పేస్తారు కూడా భోళాగా. అమ్మాయి ఇక్కడ ఏ తెల్లోణ్ణో డేటింగ్‌ చేస్తే ఎలా! ఇనుపకచ్చడాలు తయారుచేయవే తల్లీ అని కచ్చగా అనాలనిపిస్తుంది కానీ ఏం చేస్తాం! అబ్బాయి అయితే ఏం చేసినా ఎలా తిరిగినా పర్లే అన్నమాట!

ఇంతకంటే దారుణమైన అసహ్యకరమైన ప్రక్రియ ఉంది. మనం అసహ్యం అంటున్నాం కానీ దాన్ని వాళ్లు విశ్వాసం అనే అనుకోవచ్చు. ముహూర్తాలు పెట్టుకుని పిల్లల్ని కనడం. ఈ విషయంలో కొంత మంది మరీ పట్టుదలగా ప్రాణాలు పోయినా పర్లేదు అన్నంత నిబద్ధంగా ఉంటారు.

బిటెక్‌ కంప్యూటర్స్ చేసి ఇక్కడికొచ్చిన ఒక అమ్మాయి కథ వింటే మీకే తెలుస్తుంది వారి నిబద్దత విలువ. ఆ అమ్మాయికి నొప్పులొస్తే ఆస్పత్రిలో చేర్పించారు. ఈ లోపు అమ్మలక్కల ద్వారా ముహూర్తాలు వగైరా తెలుసుకున్నారు. ఇంకా టైముంది ఇపుడే కనకూడదు అని ఆ అమ్మాయి కఠినాతికఠినంగా భీష్మ ప్రతిజ్ఞ చేసేసుకుంది. అంత నొప్పిలోనూ కాళ్లు దగ్గరపెట్టి  బిడ్డ బయటకు రాకుండా కొన్ని నిమిషాల పాటు ఆపడానికి విశ్వప్రయత్నం చేసింది. నమ్మశక్యం కానీ విషయమే. కానీ ఇది స్వయంగా ఆ అమ్మాయి గర్వంగా వినిపించిన కథ.

బిడ్డ సరైన సమయంలో భూమి మీదకు వస్తే ఆతని భవిష్యత్తు బంగారంలా ఉంటుందని భావించి ఒక తల్లి పడ్డ వేదన అన్నమాట! ఓహ్‌! అమాయక డాక్టర్లకు మొదట ఏమవుతుందో అర్థం కాక చివరకు ఏదో అర్థమై నానా తిట్టూ తిట్టి ఏదో రకంగా ఆలస్యంగానైనా బిడ్డను బయటకు తీశారనుకోండి. ఈ ఆలస్యం ఫలితం ఏమిటనుకున్నారు. బిడ్డను అలా బలవంతంగా కాసేపైనా ఆపితే ఏమవుతుంది?  బిడ్డకు ఆక్సిజన్ అందాల్సినంత అందక ఎదుగుదల లోపాలు ఏర్పడ్డాయి. ఇంకేవో సైంటిఫిక్‌ పరిభాషలో ఉండే సంక్లిష్ట సమస్యలు. వాడు అందరిలా పిలిస్తే పలకడు. అందరితో కలిసి ఆడుకోడు. నాలుగేళ్లు దాటినా మాటలు రాలేదు. ఆ తల్లి త్యాగం ఆ బిడ్డకు అంత బంగారు భవిష్యత్తునిచ్చింది మరి! ఇక్కడ కథలో ఇంకో ట్విస్టు ఉంది. ఇంత జరిగినా ఆ తల్లిలో మార్పేమీ లేదు. వాడికేం మగపిల్లాడు, మాటలదేముంది కాస్త ఆలస్యంగా వస్తాయి, డాక్టర్లు చెపుతున్నారుగా కాస్త ఆలస్యంగానైనా వస్తాయని పర్లే, మగపిల్లాడేకదా అని మగజపం ఒకటికి వందమార్లు చేసేది.

అసలు విషయానికి వస్తే అదే తల్లి రెండో సారి గర్భవతి అయ్యింది. ఈ సారి రివర్స్‌. డెలివరీ డేట్‌ అమావాస్య అయ్యేట్టు ఉందని తెలిసి నొప్పులు రాకపోయినా ముందుగానే ముహూర్తం పెట్టుకుని డాక్టర్ల దగ్గరకు వెళ్లి నొప్పులు నటించడం వాళ్లు ఇవి లేబర్‌ పెయిన్స్‌ కాదమ్మా అని చెప్పి పంపించడం, ఎలాగోలా ఇపుడు ఆపరేషన్‌ చేసి బిడ్డను బయటకు తీయండి డాక్టర్ అని వాళ్లతో అంటే ఈమెకేమిటి పిచ్చా అని వారు తిట్టి పంపించడం ఇదో ప్రహసనం.

ఇంకో అంకం ఉంది. పిల్లలు పుట్టాక తమ తల్లిదండ్రుల మీద అమాంతం ప్రేమ పెరిగిపోతుంది. అంతకుముందు స్కైప్‌లో మాత్రమే చూసి మాట్లాడి తరించే తల్లిదండ్రులను ముఖ్యంగా తల్లిని(తండ్రి అంత ముఖ్యం కాదు) దగ్గరగా చూడాలనిపిస్తుంది. అమెరికా చూపించాలనిపిస్తుంది. అమెరికాలో బేబీ సిట్టర్స్‌ని ఏర్పాటు చేసుకోవాలనుకుంటే ఖర్చు ఎక్కువ. మనం ప్రతినెలా జీతంలో ఎక్కువభాగం మిగుల్చుకోవాలి. అక్కడ మన గడ్డమీద నేల కొనేయాలి కదా! తల్లికి  సమన్లు పంపిస్తాం అత్యంత ప్రేమగా.  వాళ్లకు వేరే ఆప్షన్‌ ఏముంది కనుక. అదే పదివేలు అనుకుని వచ్చేస్తారు. మనుమడో మనుమరాలో అంటే చూడాలని ఉంటుంది కదా!

ఆ రకంగా బేబీ సిట్టర్ని ఫ్రీగా ఏర్పాటు చేసుకుంటాం. వాళ్లు ఇక్కడ ఎక్కువ కాలం ఉండే పరిస్థితి లేకపోతే ఏకంగా బిడ్డల్ని వాళ్లతో పంపించేస్తాం. రోజూ స్కైప్‌లో పాలు తాగాడా, విరోచనాలయ్యాయా, జలుబు చేసిందా, అని ఇక్కడినుంచి అడుగుతూ ఉంటాం. ఎవరైనా బేబీ సంగతేంటి అని అడిగితే చాలు రెండు కళ్లల్లోంచి జలపాతాలే. పిల్లల్ని ఎంత మిస్ అవుతున్నారో వైనవైనాలుగా వర్ణించి చెప్పడమే. ఎవరుంచుకోవద్దన్నారు.ఎవరి ఆశ. ఎవరి అత్యాశ? మిమ్మల్ని కూడా అలాగే మీ తల్లిదండ్రులు మిస్ అవుతుంటారు కదా, బేబీ సిట్టింగ్‌ కోసం కాకుండా మామూలుగా కూడా పిలవొచ్చు కదా, వెళ్లి చూసి రావచ్చు కదా!

ఇలాంటి అనుభవాలు అనేకం చూసి చూసి ఇండియాలో సాధారణమైన టీచర్‌ ఉద్యోగం చేసుకుంటున్న ఒక ఫ్రెండ్ని అడిగాను. నీకు ఒకతే ఆడపిల్ల కదా, మగపిల్లాడు లేడని చిన్నతనంగా ఫీల్‌ అవుతున్నావా అని? నువ్వు ఇంత చదువుకుని అమెరికాలో ఉద్యోగం చేస్తున్నా ఇంత వెనుకబాటు తనం ఏమిటి అని మర ఫిరంగి లాగా మండిపడింది.

ఇక్కడ కబుర్లు చెపితే భారత్‌ మధ్యతరగతి ఈ మధ్య బాగానే ఎదుగుతోందని ఇంత అన్యాయమైన వ్యవహారాలు తక్కువే చూస్తున్నామని చెప్పింది. ఇండియానుంచి వచ్చేపుడు ప్రియా పచ్చళ్లతో పాటు మెదడులో ఇంత ఇక్కడి మట్టి పెట్టుకుని పోయినట్టున్నారు. దాన్ని ఎరువేసి పెంచుకుంటున్నారు. ఇక్కడ మట్టి తగ్గిపోతోంది కానీ అక్కడ పెరిగిపోతున్నట్టుందే, మరీ ఇంత ఘోరమైన విషయాలు ఇపుడు ఇక్కడ వినిపించడం లేదు అనేసింది. అదన్నమాట!

ఏవో పరీక్షలు అవీ రాస్తే మంచి జీతం రావచ్చు. కావాలనుకున్న దేశంలో ఉద్యోగమూ రావచ్చు. కానీ ఆరోగ్యకరమైన మంచి జీవితం గడపడానికి పరీక్షలు లేవు. ఎవరు నేర్పిస్తారు? ఆధునికత అంటే చేతికి బ్రాస్‌లెట్లు, చేతిలో లేటెస్ట్‌ ఐఫోన్లు కాదుకదా!

 

*

 

 

త్రేన్పు

 

-ధీరజ్ కాశ్యప్

~

 

పాత ఇంటి అపార్ట్ మెంట్ ప్రతి ఫ్లాట్ నుంచి ఒక్కొక్కరు వస్తూ వెళ్తున్నారు .

వాళ్ళు వెళ్ళాక, వెక్కి వెక్కి  ఏడ్చిన  కన్నీళ్ళు ఆరాక గాని వచ్చి వెళ్లారు అని ఒక్క క్షణం నాలో గుర్తుండి పోవట్లేదు పేరు మాత్రానికి.

వస్తూ వస్తూ గంపెడు బాధను ఇంతకు ముందే చిందర వందరైన పూల మధ్యలో ఉన్న ఖాళీలను పూడ్చడానికి అన్నట్టు వచ్చి తెచ్చి నా చుట్టూ పారబోసి పోతున్నారు.

 

ప్రతి మనిషి తో నా భాష ఏడుపే.

ప్రతి పరామర్శ లో నా భావం బాధే.

తేడా ఏమి లేదు.

గుక్కెడు నీళ్ళు తాగనిచ్చే రెండు  నిమిషాలు తప్ప .

 

బాధ తో ఉన్న గుండె చెదిరింది నాలో నేను అనుకున్న భావాలు మాటలై వినబడుతుంటే, ” పదేళ్ళు సుఖ పెట్టి వచ్చే జీవితం మొత్తం కష్టాల్లో ముంచి వెళ్ళిపోయాడు ” అని.

”మేము”, ”మాది”  అనే స్వార్ధం ఇక ”నేను”, ”నాది” అనే బాధ్యత గా మార్చి వెళ్లిపోయారు.

నేను ఆయన పక్కన.

పిల్లల్ని నా పక్కన ఉండనివ్వట్లేదు ఎవ్వరు.

 

బతకడానికి బలం ఇవ్వాల్సిన భగవత్ గీత బాధలో నిండా ముంచుతుంది నన్ను.

మాటి మాటికి చాలా సార్లు ” మరణించిన వారికి జననం తప్పదు. . .” అని తాత్పర్యం మాత్రం వినపడుతుంది.

ఆయన లేరు ఇక రారు అని గుర్తు చేస్తూ. . .

 

అందరు రావడం ఎక్కువవుతుండడం తో అడగరాని ప్రశ్నలు మౌనాలై వినపడ్తున్నాయి.

” ఎలా”, ”ఎందుకు”, ” ఎప్పుడు జరిగింది” అని.

”మందు”, ”అలవాట్లు”, ”కోపం” , ”గుట్కా కూడా కావొచ్చు” . . ఏది  ఏమైనా అన్నీ ఎక్కువే అని సమాధానాలు.

ప్రేమ కూడా ఎక్కువేనని చాలా తక్కువ మందికి తెలిసిన సమాధానం.

 

నా భర్తని – పోయిన ఆయనని- నేను వెనకేసుకు రావాల్సిన సమయం.

సమాజం- కట్టుబాట్ల కంచెలు ” లైఫ్ స్టైల్” అని అనడం తో నాకు నోరు తెరవాల్సిన అవసరం తప్పి పోయింది.

 

పెద్దోడి  ముఖం లో అయోమయం .

చిన్నదాని ముఖం లో అమాయకత్వం.

అయోమయాన్ని నిజం తో తుడిచేయోచ్చు అనిపించి

ఆయన నాతో అన్న చివరి మాటలే వాడికి చెప్పా.

”నాన్న కి వాళ్ళ నాన్న గురుతొచ్చాడు అంట. వెళ్ళిపోయారు. ఇంక రారు ” అని.

వాడి ముఖం లో అమాయకత్వం. ఆ అమాయకత్వం పెట్టె బాధ ఒర్చుకోలేనిది.

 

నలుగురు  నాలుగు దిక్కులా భూజాల పైకి ఎత్తుకుంటున్నారు ఆయనని.

చిన్నోడికి చలి నీళ్ళ స్నానం చేయించి తడిగా ముందు నడిపిస్తారట.

నాకు బాధతో వణుకు వాడు చలిలో వణకడం చూసి.

ఆయన పడుకున్న చోట తెల్లని బట్ట ఒకటి పరిచారు ఆయనని ఎత్తుకోగానే.

ఆయన వెళ్ళిపోవడం తో ఆయన ఫోటో ఒకటి కొత్త గా వచ్చింది ఇంట్లోకి.

నేను పిల్లలు లేనిది. ఆయన మాత్రమే ఉన్నది.

విడిపోయాం అని తెలిసి శోకం తన్నుకొచ్చింది.

” డాడీ నవ్వట్లేదు అమ. . . సీరియస్ గా ఉన్నాడు. పాత డాడీ ని రమ్మను ” అని చిన్నది. ఆ ఫోటో ని చూస్తూ .

నాలుగు గదుల మధ్యలో నరకం ఆ మాటలు వినడం.

చిన్నోడు వాడి చెల్లెలి మాటలకి సమాధానం చెప్పే రోజు ఎప్పుడు వస్తుందో . . .

 

కర్మ కి వెళ్లి ఆయన్ని వదిలేసిన  నిజాన్ని మోసుకుంటూ  వస్తాడు .

వాళ్ళ నాన్న చివరి చూపు కి వెళ్లి అది చివరి చూపు అని తెలియనంత అమాయకత్వం.

 

కుండ పట్టుకు నడిచి, తడి బట్టలతో తడిసి ఎప్పుడో అలసి నిద్రపోయాడంట .

భూజాల పై పడుకోబెట్టుకొని తెచ్చారు వాడిని. నా వొళ్లోకి వాణ్ణి దించుతుంటే నిద్ర లేచాడు.

 

మన ఆచారాలు ఆడడానికి చాలా దూరం చేసాయి. కావాల్సిన వాళ్ళ  చివరి .చూపులా.

చాలా తక్కువ మిగిల్చాయి . కర్మ చేసొచ్చిన చిన్నోడికి నేను అన్నం తినిపియడం ఇప్పుడు, ఇక్కడ  వాటిల్లో ఒకటి.

చెక్కర కలిపిన  పెరుగన్నం పెట్టాను.

ఆచారం అని వాడి కడుపు నిండింది.

నా కడుపులో నుంచి ఒక త్రేన్పు.

లోపల ఉన్న  శూన్యాన్ని బయటకి తోసే లాగా.

నిజం తెలియని వాడు మళ్ళి నిద్రపోయాడు.

 

ఎల్లుండో ఆ పైనో వాడి బర్త్ డే .

వాళ్ళ నాన్న పెద్ద కారు గిఫ్ట్ ఇస్తా అన్నారట.

ఆ రోజు అది ఆయనే ఇచ్చారని ఇచ్చి చెక్కర పెరుగన్నం తో వాడి నోరు తీపి చేస్తే

మళ్ళి నా కడుపు లో నుంచి ఇలా ఒక శున్యపు త్రేన్పు వస్తే . .

ఆ త్రేన్పే చిన్నోడి కి వాడి చెల్లలి జీవితానికి వాటి కల్యాణానికి ఒక ఆరంభం.

నా జీవితానికి ఆధారం.

— త్రేన్పు

*

‘నాలా మరో కోడలా… !!’

maro-kodalaa


-రేఖా జ్యోతి
~

” చందూ, నిన్ను ఎప్పుడూ మరిదిగా చూడలేదు నా పెద్ద కొడుకుగా తప్ప, నా మీద నీకున్న గౌరవం తెలుసు కనుక, నీకు అర్ధమయ్యేలాగా చెప్పాలని ప్రయత్నం, నా మాట విను, ఇంకొక్కసారి ఆలోచించు. నీ ఆరాధన నాకు అర్ధమయ్యింది. నిజంగానే ‘సంధ్య’ మంచి పిల్ల, బాగా పాడుతుంది, స్థిరపడిన గాయని, చూడడానికీ చక్కగా ఉంటుంది, అన్నింటికీ మించి మనమంటే అభిమానమున్న పిల్ల. మహాలక్ష్మే ! అలాగని ప్రేమా, పెళ్ళి పేరుతో తెచ్చి మన గాట్లో కట్టేస్తామా? మన ఇంటి పరిస్థితులూ చూసుకోవద్దూ!

నిన్ను కనిపెట్టుకొని కనిపెట్టుకొని చదివించినా, ఉన్న ఊరు వదిలితే తిండికి ఇబ్బంది పడతావని, మధ్యాహ్నం కంప్యూటర్ క్లాస్ కి వెళ్తే నల్లబడిపోతావని మీ అమ్మగారు నిన్ను గంపకిందే ఉంచి పెంచారు. ఇప్పుడేదో ‘ఖాళీగా ఉన్నాడు’ అని మాట రాకుండా చిన్న ఉద్యోగంలో నిలబడ్దావు, మీ అన్నయ్యల లాగే! ఆర్భాటాలకీ .. ఆడంబరాలకీ పోగా .. నెలతిరిగితే పచారీకి, కరెంటు బిల్లుకీ, చాకలికి, పైపనివాళ్ళకీ డబ్బులు వెదుక్కునే మనం.. అలాంటి అమ్మాయిని తీసుకొచ్చి ఏం చేస్తాం?

నాతోపాటూ పొద్దున్నే బావి దగ్గర అంట్లు తోమడానికి సాయం చేస్తుంది, బట్టలు పిండుతుంది, మోటారు పనిచేస్తే సరే.. లేకపోతే పక్కింటి రామయ్య వాళ్ళింట్లో నుంచి నీళ్ళు మోస్తుంది, ఉప్మాలోకి కూరలు తరుగుతుంది, చెట్నీలు రుబ్బుతుంది. హడావిడిగా తన పొట్ట పోసుకోవడానికో మనకు సాయం చెయ్యడానికో ఎక్కడో సంగీతం టీచరుగా చేరుతుంది. మళ్ళీ సాయంత్రం ఈ సంతలో కాఫీ గ్లాసులు, టిఫిన్ ప్లేట్లు పంచుతుంది. రాత్రి పదకొండు దాకా కూర్చొని చేయించుకొనే పదిమందికోసం గరగరా తిరిగే నాకూ, మీ చిన్నవదినకూ తోడు మరొకరు వస్తారు, అంతే కదా !!

పాటను చూసి ప్రేమించాను అనకు, పాటనే ప్రేమించు… పాడే వ్యక్తిని కాదు. విన్నామా.. బాగుంది అనుకున్నామా! మరీ నచ్చితే మరోసారి.. మరోసారి విను, అది ‘నా సొంతం’ అని నువ్వు అనుకున్నరోజే అపశృతులు మొదలవుతాయ్, అదీ ఖచ్చితంగా మనవల్లే జరగడం మరింత బాధ కదూ !! ”
ఎవరి జీవితం వారి చేతుల్లోనే ఉంచి ఆరాధించే అంత ఎదిగామా మనం? లేదు కదా!

అంతదాకా ఎందుకు, మీరంతా కళారాధకులు, మీ పెద్దన్నయ్య నన్ను ఏమి చూసి చేసుకున్నారో అడుగు… , పదహారేళ్ళకే ‘వీణ’ కచేరీలు చేసేదాన్ని. విశాఖపట్నం ‘కళాభారతి’ లో చూసి మా ఇంటికి వచ్చి మాట్లాడారు. మీ ఇంటిపేరు చూసి మా తాతగారు మురిసిపోయి పెళ్ళికి ఒప్పుకున్నారు. నువ్వు ఇదంతా నమ్మలేవు కదా, ఎందుకంటే నేను మీ ఇంటికి వచ్చిన 14 యేళ్ళలో వీణ వాయించడం నువ్వు చూడలేదు కనుక. ఇక మీ చిన్న వదిన సంగతి నీకు తెలుసు, తెలుగు యూనివర్సిటీలో ఫైన్ ఆర్ట్స్ డిప్లొమా పూర్తి చేసింది, మనతో సర్దుకుపోవడానికి డ్రాయింగ్ టీచర్ అయ్యింది. ఆ తర్వాత తన జీతంతో తను బి.ఎఫ్.ఎ. చదువుకోవడానికి కూడా మనం వెసులుబాటు ఇవ్వలేకపోతున్నాం. ఆర్ధికంగానూ సహకరించలేము … కాస్త తనకు తీరికా కల్పించలేము, బొమ్మల్లో మనసు పెట్టేంత ప్రశాంతత ఈ దైనందిన కాలపట్టికలో అసాధ్యం. ఇవన్నీ ప్రాక్టికల్ ప్రాబ్లమ్స్ చందూ !!

అవన్నీ వదిలేసినా , ‘పోనీ విడిగా ఉండి చూసుకుంటాను’ అంటావా? నువ్వూ ఈ ఇంట్లో మగవాళ్ళ లాగే ఇక్కడి పుల్ల తీసి అక్కడ పెట్టవు. పొద్దున్న టిఫిన్లు, రెండు చెట్నీలు … మధ్యాహ్నం భోజనంలోకి రెండుకూరలు, పప్పు సాంబారు … రుబ్బిన పచ్చడి, నిల్వపచ్చడి, అన్నంలోపొడి … ఏ ఒక్కటిలేకపోయినా వీరంగం చేసే నువ్వు … ‘ఆ అమ్మాయి బాగా పాడుతుంది’ కనుక, పెళ్ళి మాటలు మాట్లాడమంటే ఎలా? రేపు ఆ అమ్మాయి 20 యేళ్ళు నేర్చుకున్న సంగీతం వదిలేసి పోద్దునకేం వండాలి ? రాత్రికేం వండాలి .. అని హైరానా పడిపోవాలిసిందే ! నీ జీవితంలో.. నీ దినచర్యలో, అలవాట్లలో గొప్ప మార్పులు చేసుకోకుండా .. త్యాగం చెయ్యకుండా ఆమెను ఆమెగా ఉంచలేవు చందూ ! ఇది నీ లాంటి వాడికి సాహసం, నువ్వు సిద్ధమా?

ఏ కళని ఆరాధిస్తున్నావో ఆ కళకి, ఆమెకీ జీవితాంతం నువ్వు పోషకుడిగా .. రక్షకుడిగా ఉండగలనన్న నమ్మకం నీకుంటే .. అలాగే వెళ్ళి అమ్మాయిని ఇవ్వమని అడుగుదాం, నిజాయితీగా తూకం వేసుకో !!

ప్రేమించడం అంటే ఏం లేదురా.. వారు కోరుకున్న జీవితాన్ని మనం కలగనడమే ! ‘ఏమో మనం కాకుండా మరెవరైనా అయిఉంటే ఆమె జీవితం బాగుండేదేమో!’ అని భవిష్యత్తులో మనం బాధపడకూడదు. మాలాగా ‘పెళ్ళికి ముందు వీణ వాయించేదాన్ని’, ‘ పెళ్ళికి ముందు నేను బొమ్మలు వేసేదాన్ని’ అని తను చెప్పుకోకూడదు. ” పెళ్ళికి ముందు నేను కచేరీలు చేసేదాన్ని ” అని మరో అమ్మాయి బాధ పడడం తోడికోడళ్ళుగా మేము ఊహించుకోలేమురా!

“చందూ .. అంత రిస్క్ ఎందుకురా, నువ్వేమిటో మాకు తెలుసు నీకూ తెలుసు … ! గౌరీ అక్క కూతురు ‘హోం సైన్స్’ చేసిందట, చిన్నప్పటి నుంచీ మన ఇంటి పరిస్థితులూ పద్ధతులూ తెలిసిన పిల్ల .. వంట భాగా చేస్తుంది. కళలూ కాకరకాయలూ అని బుగ్గకి చెయ్యిపెట్టుకొని ఊహల్లో బ్రతికే పిల్ల కాదు. పైగా ‘స్త్రీ’ కి సొంతసమయం అని పోరాడే పిల్ల కాదు .. నీకు అభ్యంతరం లేకపోతే చెప్పు. రేపే వెళ్ళి మాట్లాడుతాం, ఈ కాలంలో అలాంటి అమ్మాయి దొరకడం కూడా కష్టం రా!”

కాలం మారిపోయిందని మొత్తుకొనేవాళ్ళకి మన ఇల్లూ .. మన పద్ధతులూ మారలేదని, తెలీదు కదా, దాన్ని అలానే ఉండనీ గుట్టుగా, ఎప్పటికీ !!”

*

దేశభక్తి – మతరాజకీయాలు

 

 

-రమణ యడవల్లి

~

 

ramanaఉదయం తొమ్మిది గంటలు, హిందూ పేపర్ తిరగేస్తున్నాను. పఠాన్ కోట్ సంఘటనపై పాకిస్తాన్‌కి మరింత సాక్ష్యం కావాల్ట!

 “మిత్రమా! కాఫీ, అర్జంట్!” అంటూ హడావుడిగా వచ్చాడు సుబ్బు.
 “కూర్చో సుబ్బూ! ఈ పాకిస్తాన్‌ వెధవకి బుద్ధి లేదు, వొళ్ళు మండిపోతుంది!” అన్నాను.
 “మనకి పాకిస్తాన్ వార్తలెప్పుడూ అంతేలే!” అంటూ నవ్వాడు సుబ్బు.
 “అంటే పాకిస్తాన్ దేశం వొక శాంతికపోతం అంటావా?” చిరాగ్గా అన్నాను.
 “అని నేనన్నానా? మనం పాకిస్తాన్ గూర్చి ఎలా అనుకుంటామో, పాకిస్తాన్ ప్రజలు కూడా ఇండియాని అలాగే అనుకుంటారు. ఇలా ఇరువైపులా దుష్ప్రచారం జరగడం రాజ్యానికి చాలా అవసరం.” అన్నాడు సుబ్బు.

“కొంచెం వివరంగా చెప్పు.” అన్నాను.

“రాజ్యానికి అభివృద్ధి అనేది లక్ష్యంగా వుండాలి. ఇక్కడ అభివృద్ధి అంటే బులెట్ ట్రైన్లు, బిల్డింగులు కాదు. పేదరికాన్ని తగ్గించడం. విద్యా, ఆరోగ్య సౌకర్యాలని పెంచడం. సామాన్య ప్రజల్ని ఆర్ధికంగా పరిపుష్టం చేస్తూ, బలహీన వర్గాల కోసం సంక్షేమ పథకాల్ని సమర్ధవంతంగా అమలు చేస్తూ.. ” చెప్పసాగాడు సుబ్బు.

 “సుబ్బూ! నువ్వు మరీ అరటిపండు వొలవనక్కర్లేదు.” నవ్వుతూ కట్ చేశాను.
 “ఈ రకమైన ప్రజాభివృద్ధి ఎజెండా రాజ్యానికి వున్నట్లైతే అభ్యుదయ శాస్త్రీయ సిద్ధాంతం సరిపోతుంది. కానీ దోపిడీ వ్యవస్థల రాజ్యానికి ‘అందర్ కీ బాత్’ వేరే వుంటుంది. అది – పెట్టుబడిదారులకి కొమ్ము కాయడం, సామాన్యులని దోచుకోవడం! అందుకే  – నువ్వు వినేది నిజం కాదు, నువ్వు చూసేదీ నిజం కాదు!” అన్నాడు సుబ్బు.

“సుబ్బూ! కొంచెం అర్ధం అయ్యేట్లు చెప్పు.” మొహం చిట్లించాను.

ఇంతలో పొగలు గక్కుతూ ఫిల్టర్ కాఫీ వచ్చింది.

“సరే! నీకు అర్ధం కావడం కోసం ఒక ఉదాహరణ చెబుతాను. స్వతంత్రం వచ్చిన కొన్నాళ్ళకే పాకిస్తాన్‌లో రాజ్యం సమాజ అభివృద్ధి, ప్రజా సంక్షేమం వంటి ప్రజోపకరమైన కార్యక్రమాల్ని వదిలేసి, పెట్టుబడిదారు అనుకూల దోపిడీ ఎజెండా ఎంచుకుంది. సామాన్య ప్రజలు ఈ దోపిడీ సహించరు. అంచేత రాజ్యానికి మార్మికత అవసరం. ప్రజల దృష్టి మళ్ళించడానికి అక్కడ రాజ్యం ఎంచుకున్న మార్మికత – భారత్ వ్యతిరేకత. ఇందుకోసం ‘కాశ్మీర్’ వుండనే వుంది. అంచేత రాజ్యం ప్రజల మొహాన ‘ఇండియా వ్యతిరేకత’ అనే దేశభక్తి భావజాలాన్ని ఈజీగా రుద్దగలిగింది!” కాఫీ సిప్ చేస్తూ ఆగాడు సుబ్బు.

“ఇంటరెస్టింగ్, గో ఆన్!” అన్నాను.

“ఇండియాతో యుద్ధం ఓడిపోయ్యి బంగ్లాదేశ్ ఏర్పడ్డాక పాకిస్తాన్ ప్రజలకి ఇండియా వ్యతిరేకతలోని మార్మికత అర్ధమైంది. అప్పుడు వెంటనే రాజ్యం మతం ఎత్తుగడ వేసి పాకిస్తాన్‌ని ఇస్లామిక్ మత రాజ్యంగా మార్చేసింది. ఈ పని చేసింది జమాతే ఇస్లాం కాదు, సైన్యం ఆధ్వర్యంలో వున్న ప్రభుత్వం. ఇలా రాజ్యం తన ఎత్తుగడల్లో భాగంగా దేశభక్తి, మతభావనల్ని సమయానుకూలంగా తెరపైకి తెస్తుంటుంది.” అన్నాడు సుబ్బు.

“అవును కదా!” అన్నాను.

“హిట్లర్ వోటు ద్వారానే అధికారంలోకి వచ్చాడు. ఆ తరవాతే గోబెల్స్ సహాయంతో యూదు వ్యతిరేకత, కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేకత అంటూ జాతీయ భావాల్ని రెచ్చగొట్టి ప్రపంచాన్ని చిందర వందర చేశాడు. సద్దామ్ హుస్సేన్ బాత్ పార్టీ మొదట్లో సెక్యులర్ పార్టీ. ఆ తరవాత యుద్దాల్ని జనాల మీదకి రుద్దడానికి బాత్ పార్టీ ఇస్లామిక్ పార్టీగా మారిపొయింది.” ఆలోచిస్తూ అన్నాడు సుబ్బు.

“మరి ఇండియా సంగతి?” అడిగాను.

“స్వతంత్రం వచ్చిన కొన్నేళ్ళదాకా రాజ్యం గాంధీయిజం, సోషలిజం సిద్ధాంతాల్ని వాడుకుంది. ఆ తరవాత అది సరిపోదని గ్రహించి – పాకిస్తాన్లో ఫలితం ఇచ్చిన మతవాదాన్ని తెరపైకి తెచ్చింది. టెస్ట్ డోసుగా అయోధ్య తలుపులు తెరిపించింది. ఎలాగూ మతవాదంతో రెడీమేడ్‌గా ఆరెస్సెస్ వుండనే వుంది. దాన్ని దుమ్ము దులిపి బయటకి లాగి – ‘రామజన్మ భూమి’ అంటూ అద్వానీ రథయాత్రతో ముందుకి నెట్టింది. అది గుజరాత్ హత్యాకాండతో మరింత స్థిరీకరించబడింది.” అంటూ ఖాళీ కప్పు టేబుల్ మీద పెట్టాడు సుబ్బు.

“ఒప్పుకుంటున్నాను.” అన్నాను.

afsar2

“టీ కొట్టువాడు పాలు, డికాక్షన్లు దగ్గర ఉంచుకుని కస్టమర్ల టేస్టుకి తగ్గట్లు పాళ్ళు కలిపి ఇస్తుంటాడు. అలాగే రాజ్యం – దేశభక్తి, మతభావనలు అనే భావజాలాల డోసుని అవసరాన్ని బట్టి పెంచడం, తగ్గించడం చేస్తుంది. శ్రీలంకలో తమిళుల్ని ఊచకోత కొయ్యడానికి రాజ్యానికి దేశభక్తి డోసు పెంచాల్సి వచ్చింది. ఆ సమయంలో ‘అహింసాయుత’ బౌద్ధమతం తన మొహాన్ని ఇంకోవైపుకి తిప్పుకుంది.” అన్నాడు సుబ్బు.

“ఈ మధ్య మతాన్ని రాష్ట్రప్రభుత్వాలు కూడా మోస్తున్నాయి కదా!” అన్నాను.

“అవును, ప్రజల ఆకాంక్షలు నెరవేర్చాలనే ఉద్దేశం లేని రాజ్యం పుష్కరాలు, యాగాలు అంటూ భక్తిభావాల్ని ప్రమోట్ చేస్తుంది. వాస్తవానికి ఈ భక్తి కార్యక్రమాల్ని నిర్వహించడానికి మత ధార్మిక సంస్థలున్నాయ్. కానీ ప్రజల దృష్టి మరల్చడానికి పనికొచ్చే యే అంశాన్నీ వదులుకోడం రాజ్యానికి ఇష్టం వుండదు.”

“కరెక్ట్.” అన్నాను.

“రాజ్యం అసలు ఎజెండా – సామ్రాజ్యవాదానికి దేశంలో ఒక మార్కెట్ దళారీ వ్యవస్థని ఏర్పాటు చెయ్యడం. కానీ ఈ విషయాన్ని దాచి, ఇంకోటి చెబుతుంటుంది. పాకిస్తాన్లో మసీదు మెట్ల మీద అడుక్కునేవాడు, ఇండియాలో గుడిమెట్ల మీద అడుక్కునేవాడు – తాము పరస్పర శత్రువులుగా భావించేందుకు అవసరమైన భావజాల సరంజామాని రాజ్యం నిత్యం సరఫరా చేస్తూ వుంటుంది. అదీ సంగతి!” అంటూ హడావుడిగా నిష్క్రమించాడు మా సుబ్బు.

(బాలగోపాల్ ‘హిందూమత రాజ్యం’ (1991) వ్యాసం ఆధారంగా) 

నేను సైతం…

-బమ్మిడి జగదీశ్వరరావు

~

 

bammidi బావా బాగున్నావా?

ఇక్కడ నేనూ చంద్రబాబునాయుడూ బాగున్నాం. మరి అక్కడ నువ్వూ ఒబామా బాగున్నారా? ఇక్కడ అమరావతి రాజధాని పదిలం. మరి అక్కడ రాజధాని వాషింగ్టన్ డీసీ పదిలమని భావిస్తాను.

బావా.. నీ దేశభక్తీ రాష్ట్రభక్తీ అపూర్వం. అక్కడెక్కడో సప్త సముద్రాల అవతల వుండీ కూడా రాజధాని నిర్మాణం కోసం డాలర్ ఖర్చెట్టి నీవంతు ఆన్ లైన్లో ఆరు యిటుకలు పంపావు. నీ మెయిలు చదివాక నావొల్లూ వొంటి మీది రోమాలూ నిక్కబొడుచుకున్నాయనుకో. ఒక్క డాలరుకు ఆరిటుకలు. చౌకే బావా.. కారు చౌక! పది రూపాయలకు వొక యిటుక. మన లోకల్లో కూడా ఆ రేటుకి దొరకడం లేదు. మనలో మన మాట. తక్కువ పెట్టుబడి. ఎక్కువ లాభం. చరిత్ర నిర్మాణంలో నీదీ వొక యిటుక వుండడం అంత ఆషామాషీ విషయమేమీ కాదు. రాజధాని నిర్మాణంలో నువ్వు  వుండడం బాగుంది. బహు గొప్పగా గర్వంగా కూడా వుంది. కాని మాకు ఆ అదృష్టం లేదు..

బావా.. నిజమైన దసరా పండుగంటే యిదే. రాజధాని నిర్మాణం ప్రారంభించడానికి ప్రధానమంత్రి వస్తూ వస్తూ యేo తెచ్చారో తెలుసా? ప్రత్యేకహోదా తెచ్చి యిచ్చి రాజకీయం చెయ్యలేదు. రాజకీయ లబ్ది పొందాలనుకోలేదు. భక్తితో పార్లమెంటు ప్రాంగణంలోని మట్టి, యమునానది నీళ్ళూ తెచ్చి యిచ్చారు. ‘దేశమంటే మనుషులు కాదోయ్.. మట్టోయ్! మంచి నీళ్లోయ్..’ కవి వాక్కుని నిజం చేసారు. రుజువు చేసారు.

మరి మన ముఖ్యమంత్రిగారు యేoచేసారని అడుగు.. పవిత్రమైన పుణ్యస్థలాలనుండి నదులనుండి పుట్టమట్టి, నీళ్ళు తెప్పించారు. అటు అమృతసర్  మానససరోవరం నుండి.. యిటు జంజాంబావి ఆజ్మీర్ కడప దర్గా దాక. అంతేనా? పదహారు వేల గ్రామాల నుండి మన్నూ నీళ్ళూ కలశాలలో తెప్పించారు. దుర్గమ్మకి మొక్కారు. పూజలు చేయించారు. యజ్ఞయాగాలకీ వేదమంత్రాలకీ కొదవలేదు. హెలీకాఫ్టర్ యెక్కి నాయుడుగారు ఆకాశంలోంచి మన్నూ నీళ్ళూ ముప్పై మూడున్నర వేల యెకరాల్లో చిలకరిస్తుంటే వొళ్లు పులకరించిపోయింది బావా.. కాని మాకు ఆ అదృష్టం లేదు..

బావా.. పులిహోరా పొట్లాలు.. టీ కాఫీలు.. పచ్చళ్ళు ఫలహారాలు.. కాఫీలు మజ్జికలు.. దద్దోజనం చక్రపొంగలి.. పండగనుకో బావా.. లక్షలాది మంది.. ఆటపాటలు.. అదొక సందడనుకో.. మళ్ళీ మన కళ్ళతో మనం చూడలేమనుకో.. కాని మాకు ఆ అదృష్టం లేదు..

కుర్రోళ్ళు ఆరోజుకి పోలీసు వుద్యోగాలు చేసేసినారు. ముందు డ్యూటీ చేస్తే రేపు రిక్రూట్మెంటు జరిగినప్పుడు వెయిటేజీ యిస్తామంటే.. అందరూ లాఠీలు అందుకున్నారు. కాని మాకు ఆ అదృష్టం లేదు..

అన్నిటికీ అదృష్టం లేదు.. అదృష్టం లేదు.. అంటన్నాననా? ఔను బావా.. మన వూరు తీరు నీకు తెలియంది కాదు. పుట్టమట్టి కాకపోయినా గట్టుమట్టి అయినా కలశంలో పెట్టి పంపిద్దామని అనుకున్నాం. ఏదీ? ఎక్కడిదీ? గట్టూ పుట్టా యేదీ లేదు!? వూరు వూరులాగ లేదు. సెజ్జులకి కొంత.. థర్మల్ పవర్ ప్లాంటులకి కొంత.. కార్పోరేట్ కంపెనీలకి కొంత.. కెమికల్ కంపెనీలకి కొంత.. మందుల కంపెనీలకు కొంత.. కొంతా కొంతా అంతా యివ్వగా యేముంటాది సంత? ఒట్టు.. మన వూర్లో చస్తే కాల్చడానికి జాగా లేదు! పోయిన మనిషిని మట్టిలో కలపడానికి లేదు! మట్టి యెక్కడినుండి పంపేది?

మట్టి లేదు సరే, మంచి నీళ్ళో మరుగు నీళ్ళో పంపిద్దామంటే యేదీ? యెక్కడిదీ? మనకి తాగడానికే మన వూరిలో మంచి నీళ్ళు లేవు. ఉన్నదల్లా ఫ్లోరైడ్ నీళ్ళు.. పవర్ ప్లాంటుల సున్నపు బూడిద నీళ్ళు.. కెమికల్ ఫ్యాక్టరీలు వదిలిన బురద నీళ్ళు.. మందుల ఫ్యాక్టరీలు వదిలిన విషపు నీళ్ళు.. ఆ నీటిల చెయ్యెడితే నిప్పుల చెయ్యిట్టినట్టే.. మంటా దురదా.. బాబుగారికి అవి పంపడం బాగోదు కదా.. ఆయన గోక్కుంటూ కూర్చుంటే మన అమరావతి పరువు పోదా? పండగనాడూ పాత మొగుడే అన్నట్టు.. దసరా రోజూ మనూర్లో- చుట్టుపక్కల వూళ్ళల్లో- కిడ్నీ వ్యాదులతోటి రాలిపోయినోళ్ళు వోక్కరోజుకి ఆగనయినా ఆగకుండా రాలిపోయినారు..

ఈ పరిస్థితుల్లో రాజధానికి వెళ్ళలేకపోయాం గాని టీవీల్లో చూసాం. అప్పటికీ యిటుక పదిరూపాయలె కొందాం అని మన కుర్రాళ్ళతో అన్నాను. పదిరూపాయలకు పెగ్గు వొస్తోందని, మనిషికి నాలుగు పెగ్గులు పోసుకున్నారు. రాజధాని నిర్మాణంలో మనం భాగం కామా అని అడిగేశాను బావా.. ఈ పెగ్గూ గవర్నమెంటుదే.. ఈ పదీ పదీ వందా వెయ్యీ వెళ్ళేది గవర్నమెంటుకే.. రాజధాని నిర్మాణానికి రాల్లెత్తిన కూలీలం మనమే అని అన్నారు బావా.. ‘నా పెగ్గూ నా అమరావతీ’ అని నినాదాలు కూడా యిచ్చారు బావా.. అక్కడితో మనోళ్ళు ఆగలేదు బావా.. ‘మేకిన్ ఇండియా’ కింద రాజధాని నిర్మించాలని నానాగొడవ చేసారు తెలుసా బావా..

అలాక్కాదురా, లక్ష కోట్లతో రాజధాని నేను చెపితే యేమన్నారో తెలుసా బావా.. మనదేశ జనాభా యెంత అని అడిగినారు. నూట పద్దెనిమిది కోట్లు అన్నా. మన రాష్ట్ర జనాభా యెంత అని అడిగినారు. అయిదు కోట్లు అన్నాను. నువ్వు లెక్కేట్టినావా అన్నారు. తాగుబోతు యెదవలు అని తిట్నా. తప్పు దేశ భక్తులం.. రాష్ట్ర భక్తులం అన్నారు. ఈ దేశాన్ని పాలిచింది ఆలు కావచ్చును గాని పోషిస్తున్నది మేమే అన్నారు. ఒప్పుకోక చస్తానా? ఒప్పుకున్నాను. దేశ ప్రజలందరూ మనిషొక లక్ష యిస్తే రాజధాని నిర్మాణానికి లక్ష కోట్లు అవుతాయి, యెంచక్కా కట్టీయొచ్చాన్నారు. అలాగే మన రాష్ట్రంలో వొక్కో కుటుంబం కాదు, వొక్కొక్కరూ వొక యిరవై లక్షలిస్తే యెంచక్కా లక్ష కోట్లు అవుతాయని, అప్పుడూ ప్రపంచ స్థాయి రాజధాని కట్టీయొచ్చాన్నారు.

యేo బావా.. పిడికెడు మట్టీ గుక్కెడు మంచినీళ్ళు యివ్వలేని వాళ్ళం లక్షలు యివ్వగలమా? అదేమాటని మనోల్లతోటి అన్నాను. ఏమన్నారో తెలుసునా? ‘ప్రపంచానికి రాజధానా? ప్రపంచ స్థాయి రాజధాని కట్టడానికి? మన రాష్ట్రానికి రాజధానా? మన రాజధాని మన స్థాయిలో వుండాలి!’ అన్నారు బావా.. ‘రాజధాని ఆకాశమెత్తు కడితే మాత్రం మనకేటి? కడుపు నిండుతుందా? కాలు నిండుతుందా?’ అని అడిగారు బావా..

నువ్వు ఫీలవకు బావా.. తాగుబోతుల మాటలు అస్సలు పట్టించుకోకు బావా.. నువ్వంటే బాగా చదువుకున్నోడివి బావా.. దేశభక్తీ రాష్ట్రభక్తీ రాజధాని భక్తీ వున్నోడివి.. అందుకే నీ పేరు చిరస్థాయిలో నిలబడిపోతోంది.. నీకు బావనైనందుకు నేను గర్విస్తున్నాను! నీకు బావగానే మరణిస్తాను!

జై బావ! జై జై బావ!

యిట్లు

మీ

 బావ

సూదిగాడికి వేడికోలు!

 P-154

-బమ్మిడి జగదీశ్వరరావు

~

bammidi అయ్యా! సూదిగాడుగారూ.. నమస్కారం!

ఎలావున్నారు? మీరు ఎక్కడవున్నా బాగుండాలని భగవంతుణ్ణి ప్రార్ధిస్తూ వున్నాను. మీరు ఇలా కనిపించి అలా మాయమైపోవడం గురించి మా పిల్లలు కథలు కథలుగా చెప్పుకుంటున్నారు! పోలీసులు మిమ్మల్ని పట్టుకోలేరని, వాళ్ళ చేతకానితనాన్ని మీరు చక్కగా బయటపెడుతున్నారని పిరికి జనం భలే ధైర్యంగానే అంటున్నారు.

“నిన్నేనా.. నేను చూస్తోంది నిన్నేనా? నువ్వేనా.. నువ్వులావున్న యెవరోనా?” అని పల్లవించి “..యింతకీ నువ్వు ఒకడివా? వందవా? ..యెంతకీ నువ్వు యెవరికీ అందవా?” రాగం తీసి నయనతారలై కొందరు నీకు ‘సెల్యూట్’ కూడా చేస్తున్నారు. నిజమే, నువ్వు ఏకవచనం కాదు, బహు వచనం!

మూడొందలు యివ్వందే ముఖం కూడా చూడని డాక్టర్లు వున్న ఈ రోజుల్లో ముఖం చూడకుండా వత్తినే.. వత్తి పుణ్యానికే సూది గుచ్చి సూదిమందు యిస్తున్నావే.. నువ్వు నిజంగా గ్రేట్.. మరి ఆ చేత్తోనే మందులూ మాత్రలూ టానిక్కులూ యిస్తే యింకెంత బాగున్నో అని మా ముసిల్దాయీ మరికొంతమంది ఆశ పడుతున్నారు. నిజంగా నీకు యేవొక్క డాక్టరూ సాటి రాడు. నీలాంటి వాడు యింకెక్కడా లేడు.

వైద్యం అందుబాటులో లేని ఈ రోజుల్లో నువ్వు యెవరికి యెప్పుడు అందుబాటులోకి వస్తావో తెలీక మేము కొద్దిగ సతమవుతున్న మాట నిజం.  అయ్యయ్యో నేను నిన్ను తప్పు పట్టడంలా. నువ్వు మొబైల్.. అదే సంచార వైద్యం అందిస్తున్నోడివి.. నీ సేవా గుణం యెవరికీ రాదు గాక రాదు. అయ్యో రామ.. ఆడోల్లకి నువ్వు ఫస్ట్ ప్రిపరెన్సు యిచ్చినప్పుడే నువ్వు కరక్టు పర్సన్ వి  అని నేను డిసైడైపోయా..

కానీ డాక్టరుగారూ.. నిన్నే.. డాక్టరు కోర్సు చదివి శుభ్రంగా యింజెక్షన్ యివ్వడం రాని డాక్టర్లు మాకున్నారు. అలాంటిది యిన్ని యింజెక్షన్లు మూడోకంటికి తెలియకుండా యిచ్చిన నువ్వు డాక్టరువి కాకుండాపోతావా? నువ్వు డాక్టరువి కాదని అంటే నాకళ్ళు పేలిపోవూ? అంచేత నువ్వు డాక్టరువే!

డాక్టరుగారూ.. సూదిమందు యెవరికి యిస్తారు? రోగం వున్నోల్లకి కదా? లేనోల్లకి యివ్వడం వల్ల వృత్తి వృధా అయిపోదా? సేవ జావగారి పోదా? నీ సేవలు అందరికీ కావాలి. ముందు రోగులకి కావాలి. అర్జెంటుగా కావాలి. ఆఘమేఘాల మీద కావాలి. ఆదిశగా కాన్సంట్రేట్ చెయ్యాలని మా వినయపూర్వక విజ్ఞప్తి!

మన నోటికి యింత అన్నం అందించే రైతులు వొకరు కాదు, యిద్దరు కాదు పదిహేను వందలమంది దాకా ఆత్మహత్యలు చేసుకున్నారు. యింకా చేసుకుంటూనే వున్నారు. అమ్మానాయినలాగా చూడాల్సిన గవర్నమెంటుకి రోగం వొచ్చింది.. కాలూ చెయ్యి పడిపోయిందేమో యేమీ పట్టించుకోవడం లేదు. రైతులు చనిపోవడం కొత్తా అని తిరిగి బూకరించి నోటికి వొచ్చినట్టు పేలుతోంది. ఈ రోగ లక్షణాలను బట్టి మంచి సూదిమందు యివ్వు.. వ్యవసాయ శాఖా మంత్రులకీ యివ్వు.. మంత్రుల మాగదులైన అధికారులకీ యివ్వు.. ఆ సూది మందేదో యివ్వు.. నాకు తెలుసు నీకు తెలంగాణా ఆంధ్రా భేదం లేదు. అందుకే అటు పశ్చిమ గోదావరిలో ప్రారంభించి యిటు నల్గొండ దాక, హైదరాబాద్ తో కలిపి అన్ని ప్రాంతాలకు నీ సేవలు ఆల్రెడీ అందించావు. రోగులకు ప్రాంతీయ భేదం లేదు. డాక్టర్లకూ ప్రాంతీయ భేదం వుండదు.

లిక్కరు మీదే మన గవర్నమెంటు సత్య ప్రమానకంగా నడుస్తోందని నీకు వేరే చెప్పాలా? కలోల్లు కాస్ట్లీ సరుకు తాగితే లేనోళ్ళు కల్లుతో సరిపెట్టుకోరా? దాంట్లోనూ కల్తీయే. గవర్నమెంటుల వున్నోల్లే.. సపోర్టు వున్నోల్లే.. వాళ్ళ చుట్టాలూ బంధువులూ ఈ కల్తీ సరుకు అమ్మ బెట్టిరి. యిప్పుడు బందు పెట్టిరి. కల్లు దొరక్క దొరా కళ్ళు పేలిపోతున్నాయి. జనాలు రాలిపోతున్నారు. యెవరికి యిస్తే రోగం కుదురుతుందో యింకా నీకు చెప్పాలా డాక్టర్ సాబ్?

ముందు చెప్పాల్సింది మధ్యలో చెపుతున్నాననుకోకు.. రాజధానికోసం భూములు లాక్కున్న రోగులకి నీ సూది మందు పడాల్సిందే! పంట వేస్తే అరెస్టు చేస్తామన్న అగ్రికల్చర్ మినిస్టర్కీ అధికార్లకీ సూది గుచ్చడం మర్చిపోకు. మాటొచ్చింది కాబట్టి చెపుతున్నా, యెవడు యెప్పుడొచ్చి చెక్కా ముక్కా భూమి లాక్కుంటాడో తెలడం లేదు. అధిక దాహానికి మంచి సూది మందు యివ్వు బాబూ..

వ్యాపారాలూ యవ్వారాలూ చేసినన్నాళ్ళూ చేసి, రాష్ట్రం విడిపోగానే అన్నీ హైదరాబాదులో దొబ్బించు కున్నారని ఆల్లే అనేసుకొని, అన్యాయం అయిపొయింది మొర్రో అని- అన్నీ తీసుకువెళ్ళి అమరావతిలో పెట్టి మళ్ళీ అదే పని చేసి సర్కారుజిల్లాలవారికే సర్కారు అందుబాటులో వుండేలా చేసి- రేపటికి మళ్ళీ అసమానపు అగ్గి రాజుకోనేలా చేస్తూన్న  బుర్ర చెడిన ఆంధ్రా నాయకులకి పోలియో సూదిమందులాగా యే వొక్కల్నీ వొదలకుండా సూదిమందు యేస్తావని యెంతగానో ఆశపడుతున్నాను..

ఔనూ.. నువ్వు పల్సర్ బైక్ మీద రైయ్ మని వొచ్చి సూది యిచ్చి పోతున్నావు గదా.. నీకు పోటీ అన్నట్టు చైన్ స్నాచర్లు కూడా నీకు మల్లె పల్సర్ బైక్ మీద రైయ్ మని వొచ్చి చీమూ నెత్తురూ కూడబెట్టి కొనుక్కున్న మెళ్ళో తాళ్ళు తెంపుకు పోతున్నారు. సో.. నువ్వు నీ స్టైల్లో వాళ్లకి సూది మందు యివ్వ రాదా? ఈ మాట రాయమని మా ఆవిడ మరీ మరీ చెప్పింది..

కాలేజీల్లో కులగజ్జి పెరిగిపోయింది. ఒకేరకం గజ్జితో ఒళ్ళూ పయి మర్చిపోయి స్టూడెంట్లతో ప్రిన్సిపాలు డాన్సులు వేయడం చూసుంటావు. మాది మహారాజా గజ్జి అని జెండా యెగరేసి ఆడపిల్లల్ని ర్యాగింగు పేరుతో యేడిపించి యెదపోసుకొని కాటికి పంపిన కన్నింగ్ ఫెలోస్ కి గజ్జీ తామర తగ్గడానికి సూదిమందు యిస్తే యెంత బాగుంటుందో నువ్వే చెప్పు..

చదువంటే నూరుడూ రుబ్బుడూ తాగించుడూ యిదే యిక్కడి పిల్లలకి.. తట్టుకోలేక ప్రాణాలు తీసుకుంటున్నారు. మరోపక్క గవర్నమెంటు బడులకీ కాలేజీలకీ గైనం యిప్పేసి.. ఆహా ఓహో అంటున్న నారాయణ చైతన్య.. చైనా వాళ్లకి నువ్వు సూదిమందు యెక్కడికక్కడ యిచ్చి పిల్లల బాధ వాళ్ళకీ తెలేసేలా చేస్తే బావుంటుందని మావాడూ వాడి ఫ్రెండ్స్  భాదితులుగా రాయమని వొప్పడంలేదు!

వుల్లిపాయ్ కందిపప్పు కొనడానికి లేదు, తినడానికి లేదు. ధరలు తగ్గిస్తామని మర్చిపోయారు పెద్దలు. వాళ్ళ మతిమరుపు తగ్గడానికి యివ్వరాదా సూదిమందు? మా అమ్మ అడుగుతోంది..

అలాగే తీసిన సినిమాలే సిగ్గులేకుండా తీస్తున్న సినిమా వోళ్లకి లేదా సూదిమందు? అని మాబాబాయి మీ కంట్లో వెయ్యమని చెప్తే రాస్తున్నా..

మరి చేతులకి దూలగొండాకు రాసుకున్నట్టు ఉద్యోగులు అస్తమాను బల్లకింద మానేసి బల్లమీదే గోక్కుంటున్నారు.. వాళ్ళ దురద తగ్గే సూదిమందు యివ్వరాదా చేతనయితే? అని మానాన్న సవాల్ విసురుతున్నారు..

లాకప్పు డెత్తులకు రుచిమరిగి.. అత్యాచారాలు చేసి అంగాలను చితకొట్టి ఎన్కౌంటర్లు చేసి.. మనుషుల్ని చంపడం మహా సరదాగా మారిన ఖాకీలకి మళ్ళీ మనుషుల్ని చేసే సూదిమందు యేదన్నా యివ్వరాదా? అని మా స్నేహితులంటున్నారు..

మా పక్కింటాయన నీకు వుత్తరం రాస్తున్నానని తెలిసి- భూ బకాసురులున్నారు.. కాంట్రాక్టర్లున్నారు.. వాళ్ళ ఆకలి తగ్గడానికి యివ్వరాదా సూదిమందు? అని అడుగుతున్నాడు..

ఏ రేట్లూ అందుబాటులో లేవు గాని కార్పోరేట్లను అందుబాటులోవుంచి, ఆలకి అన్నీ అందుబాటులోవుంచిన గవర్నమెంటుకి చాత్వారం పోయి.. దృష్టి దోషం పోయి.. ప్రజలు కూడా కంటికి కనపడేలా మంచి సూదిమందు మా మంత్రులకీ అధికారులకీ యిస్తే నీకు రుణపడి వుంటాం!

నీకు చాలామంది పేసెంట్లు వున్నారు.. నువ్వు చూడాలేగాని వాళ్ళు క్రానిక్ గా అంటే చాలా కాలంగా రోగాలతో దర్జాగా బతికేస్తున్నారు..

డాక్టరు దేవుడితో సమానమంటారు. కష్టాలు దేవుడికే కదా చెప్పుకుంటాం. అందుకే నీతో చెప్పుకోవడం.. నువ్వు మా పాలిట సూది’గాడ్’వి!

నువ్వు వీళ్ళందరికీ సూదిమందు యిచ్చి రోగాలు తగ్గిస్తే సాయిబాబాలకన్నా నీకే యెక్కువ పేరొస్తుంది.. మీడియాకి విడుదలచేసిన ఊహాచిత్రం లేమినేషను పటం కట్టించి మేమందరం యింట్లో పెట్టుకుంటాము.. మీడియా కూడా యివాళ తిట్టినా ఆ నోటితోనే నిన్ను రేపు హీరో అంటుంది.. జనం కూడా పోలీసులకి దొరక్కుండా నిన్ను తమ గుండెల్లో దాచుకుంటారు.. రేపటికి నువ్వే చరిత్రవుతావు..

నువ్వు నీ సూదిని యెటు తిప్పాలో అర్థమయింది కదా?

యిట్లు

మీ

విధేయుడు

 

Artwork: Srujan Raj

మీ జాతి ఏది?! అని అడగొచ్చా!?!

సుధా శ్రీనాథ్ 

~

సుధా శ్రీనాథ్

సుధా శ్రీనాథ్

అది అక్టోబర్‌లోని మొదటి ఆదివారం కాబట్టి మా తెలుగు క్లాస్‌లో కబుర్లు మహాత్మా గాంధీజీ గురించి మొదలు పెట్టారు టీచర్. ఎప్పటిలా కొద్దిగా రాతలు, చదువులు అయిన తర్వాతనే మొదలయ్యాయి ఈ కబుర్లు. అది తెలుగు క్లాస్ అయినా కూడా ఈ కబుర్లెప్పుడూ తెలుగు ఇంగ్లిష్ కలిపిన తెంగ్లిష్లో ఉండేవి. పిల్లలకు మనలాగే అక్టోబర్ అంటే గాంధీ తాత గుర్తు రావాలని టీచర్ ఉద్దేశమట. అక్టోబర్ రెండున గాంధీ జయంతి అని గుర్తు చేసి అందరికీ స్వీట్స్ పంచారు టీచర్. అంతలో తలుపు తట్టి లోనికొచ్చారు డాక్టర్ షా. వారి వెనకాలే వచ్చారు వారి క్లాస్ విద్యార్థుల్లోని ఐదుగురు అమేరికాంధ్ర యువతీ యువకులు. ప్రఖ్యాత కార్డియోథొరాసిక్ తజ్ఞుడైన డా. షా గారు కోవెల్లో ప్రతి ఆదివారం యువతకు మరియు వారి తల్లిదండ్రులకూ కలిపి భగవద్గీత క్లాస్ నడిపేవారు. వారి క్లాస్లో భారతీయులతో పాటు అమేరికన్లు కూడా ఉండేవారు. ఆయనతో వచ్చిన ఆ యువ విద్యార్థులకు మా క్లాస్లోని విద్యార్థులతో కలిసి మా కబుర్లలో పాల్గొనేందుకు అవకాశమివ్వాలని కోరారు డాక్టర్ షా. ఇదే మొదటి సారి ఆయనిలా కోరడం. పిల్లలు తమలా అమేరికాలో పుట్టి పెరుగుతున్న యువత నుంచి విషయాలు తెల్సుకోవడం సులభమవుతుందని ఈ ప్రయత్నమని నవ్వారు డాక్టర్ షా గారు.

ఆ ఐదుగురు క్లాసుకు తమ పరిచయం తెలిపారు. వాళ్ళందరూ పదిహేడు, పద్దెనిమిది సంవత్సరాల వయసులో ఉన్న హైస్కూల్ విద్యార్థులు. పిల్లల గమనం అందులో ఒకబ్బాయి వివేక్ చేతిలోనున్న మూడు కోతుల బొమ్మ పైనే ఉండింది. వివేక్ తాను తెచ్చిన మూడు కోతుల బొమ్మని పిల్లలకు చూపెట్టి ఇది గాంధీజీకి ప్రియమైన సిద్ధాంతమని తెలిపాడు.

“I know what is meant by these 3 wise monkeys. `see no evil, hear no evil, speak no evil’  చెబుతున్న చిన్నారి కళ్ళలో తనకిది తెలుసనే మెరుపు కనబడింది.

“దాన్నే తెలుగులో చెప్పాలంటే ‘చెడును చూడకూడదు; చెడును వినిపించుకోకూడదు; చెడును పలకకూడదు’ అని అర్థం.” పిల్లలు హైస్కూల్ అమ్మాయి వినీత అనువాదం వింటూ తలూపారు.

చెడుని పలకకూడదంటే అది మన కన్‌ట్రోల్లో ఉంటుంది. అయితే చెడును చూడ కూడదు, చెడు వినకూడంటే అది మన కన్‌ట్రోల్లో ఉండదు కదూ అని పిల్లలు ప్రశ్నించారు. అదీ నిజమే, మన చుట్టూ చెడు జరుగుతుంటే అదే కదా మన కళ్ళకు కనిపించేది. ఎవరైనా చెడ్డది మాట్లాడితే చెడు మనకి వినిపిస్తుంది. అంటే చెడు జరిగేటప్పుడు కళ్ళు మూసుకోవాలా? చెడ్డ మాటలు వినిపిస్తే తక్షణమే చెవులు మూసుకోవాలా? పిల్లల్నుంచి ప్రశ్నలు ఒకటి తర్వాతొకటి రావడానికి మొదలయ్యాయి.

“కాదు. కాదు. మనం చెడ్డ సహవాసంలో ఉంటే కదా చెడుని వినడం, చెడుని చూడడమూనూ. మనం మంచి స్నేహితులతో ఉన్నామంటే అలాంటి సందర్భమే రాదు” తక్షణమే వివరించి చెప్పింది ఇంకో హైస్కూల్ అమ్మాయి లాస్య. “మనమేం చూస్తామో, ఏం వింటామో అదే కదా మన మాటల్లో కూడా ఉంటుంది. అందుకే మంచినే చూస్తూ, మంచినే వింటుంటే మనం మంచినే మాట్లాడుతాం. మంచితనమే మన మనసులోనూ, మన నడతలోనూ ఉంటుంది.” లాస్య మాటలను టీచర్ కొనసాగించారు.

“Gandhiji used this very principle by turning a blind eye and deaf ear to the colonial atrocities of the British. But he silently fought against the injustice in a peaceful nonviolent way until we got freedom.” ఇంకో హైస్కూల్ అబ్బాయి వివరణ గాంధీజీని స్వాతంత్ర్య యోధుడిగా పిల్లల ముందుకు తెచ్చి అతని మనోబలానికి తిరుగు లేదని నిరూపించేలాగుండింది.

గాంధీజీ ప్రపంచానికే అహింసా తత్వాన్ని చాటారని, మార్టిన్ లూతర్ కింగ్ జూనియర్ కూడా దాన్నే పాటించారని లాస్య అనగానే పిల్లలు మార్టిన్ లూతర్ కింగ్ గురించి తమకు తెల్సిన విషయాలు వల్లించసాగారు. అమేరికాలో చదువుతున్నారు కాబట్టి వర్ణబేధాలు నిర్మూలించేందుకని మార్టిన్ లూతర్ కింగ్ పోరాటం గురించి స్కూల్లో చదవడం వల్ల వాళ్ళందరికీ తెలుసు. మార్టిన్ లూతర్ కింగ్ గాంధీజీగారి శాంతియుత స్వతంత్ర పోరాటాన్నే ఆదర్శంగా పెట్టుకొని తమ పోరాటాన్ని కొనసాగించారని లాస్య పిల్లల మనసుకు నాటేలా చెప్పిందింకో సారి.

సమానత కోసం ఎప్పుడూ ఎక్కడో ఒక దగ్గర పోరాటం  జరుగుతూనే ఉంటుందన్నాడో చిన్నారి. చేసే పనిని బట్టి వర్గీకరణానికి ఇప్పుడు అర్థం లేకపోయినా ఇండియాలో జాతి పద్ధతులు ఇంకా ఉన్నాయి. జాతుల బట్టి రిజర్వేషన్స్ కూడా ఉన్నాయి. రాజకీయంలో కూడా జాతుల ప్రభావం చాలా ఉంటుందని ఆ విషయాలను చర్చించారు హైస్కూల్ పిల్లలు. చిన్న పిల్లలకు అదంత నచ్చ లేదు అర్థం చేసుకోలేకపోయారు కాబట్టి. గాంధీజీ అన్ని మతాలు, కులాలు ఒకటేనని చాటి ‘జాతిపిత’ గా జనాదరణ పొందారని తెలుపుతూ ఆ చర్చను త్వరగా ముగించేశారు.

“ఇండియాలో హిందువుల్లో ఒక్కటే కాదు, సంగీతంలో కూడా జాతులున్నాయి. అంటే శాస్త్రీయ సంగీతంలో తాళాల్లో కూడా జాతులున్నాయి.” వేసవి సెలవుల్లో తను తాతగారి ఊరెళ్ళినప్పుడు అక్కడ కర్నాటక శాస్త్రీయ సంగీతం నేర్చుకొంటానని చెప్పింది పాప నవ్వులతో. తాళాల్లో లఘువు అనే అంశం ఉంది. లఘువులో ఉన్న అక్షర కాలాన్ని బట్టి తాళ విభజనలుంటాయి. ౩ అక్షరాల లఘువున్న తాళం త్రిశ్ర జాతి తాళమంటారు. అలాగే తాళంలో 4,5,7,9 అక్షరాల లఘువుంటే అది క్రమంగా చతురశ్ర, ఖండ, మిశ్ర మరియు సంకీర్ణ జాతి తాళమనాలి.

మన జాతిగోడల నుంచి దూరంగా అమేరికాలో పుట్టి పెరుగుతున్న మన పిల్లలకు జాతి విషయాలు బహుశః విచిత్రమనిపిస్తాయి. ‘జ’ అంటే పుట్టుక; పుట్టుక నుంచి వచ్చేది జాతి అన్న టీచర్ మాటకు తక్షణమే వచ్చింది ప్రశ్న. మన సంగీతంలో ఎందుకు జాతి అనే పేరుతో విభజన అని. ఏం చెప్పాలో తోచక నవ్వేశారావిడ.

“My mom uses jaati even for plants and animals. It’s just like we use the word family. For example, we say both lemon and orange belong to the same family of citrus fruits. She would say ‘అవి రెండూ ఒకే జాతి ఫ్రూట్స్’ అని.” పిల్లల నవ్వులెక్కువయ్యాయి.

“A cat and a tiger are from the same family according to the classification rules in biology. The classification is done depending on the similarity in certain key characteristics. But in everyday language, jaati is used interchangeably to mean a community or species. ” హైస్కూల్ విద్యార్థి పిల్లలకు అర్థమయ్యేలా స్కూల్లో నేర్చుకొనే వర్గీకరణ విధానం మరియు దైనందిన భాషలో వాడే విధానం వేరేగా ఉంటుందని వివరించాడు.

జాతుల గురించి పిల్లలకు వివరించడం చాలా కష్టమైన పని. ఎందుకంటే జాతి విధానాల్ని ఒప్పుకోలేం, తప్పుకోలేం లాంటి స్థితిలో ఉన్న మనం తర్కబద్ధమైన వివరణ ఇచ్చేదెలా? మీ చుట్టుపక్కల నివసించే వాళ్ళ జాతి ఏదో మీకు తెలుస్తుందట ఇండియాలో, అదెలా సాధ్యమని అడిగారు మా విదేశీ ప్రొఫెసరొకాయన. కొన్ని సముదాయాల్లో జాతి పేరు కూడా పేర్లో ఒక భాగమై వాడబడుతుందని విని ఆశ్చర్యపడ్డారు. మీ దేశంలో మీ జాతి ఏది అని ఒకరినొకరు అడగొచ్చా అని కూడా అడిగారింకొకరు. అది వారి వ్యక్తి స్వాతంత్ర్యానికి భంగం చేసినట్టు కాదా అనడిగారు. మీది జాత్యాతీత దేశం కాబట్టి చట్టం ప్రకారం అందరూ సమానులు కదూ అని మా అమేరికన్ స్నేహితులడిగితే ఏమనాలో, ఎలా బదులివ్వాలో తెలియలేదు. కొన్ని ప్రశ్నలకు మౌనమే సరియైన బదులిస్తుంది. వివేక్ బోర్డ్ పైన ఏదో రాయడం చూసి నా ఆలోచనల నుంచి బయటికొచ్చాను.

బోర్డ్ పైన గాంధీజీని రాసి తనకిష్టమైన వారి మాటలను ఉల్లేఖించాడు వివేక్. అతి సులభంగా రెండే రెండు గీతల్లో రాసినట్టున్న ఆ గాంధీజీ బొమ్మ అందరికీ భలే నచ్చింది. అందరూ దాన్ని చూసి తమ నోట్‌బుక్లో అలాగే రాసుకొన్నారు.

హైస్కూల్ విద్యార్థి విజయ్ పిల్లలతో

జన్మనా జాయతే శూద్రః  కర్మణా ద్విజ ఉచ్యతే |

వేదపాఠాత్ భవేత్ విప్రః బ్రహ్మజ్ఞానేతి బ్రాహ్మణః ||

శ్లోకాన్ని చెప్పించి పుట్టుకవల్ల మనుషుల్ని విభజించకూడదని వాళ్ళు చేసే పనుల వల్ల ప్రతియొక్కరూ ఉత్తమ వ్యక్తిత్వాన్ని రూపుదిద్దుకోవచ్చనేది దీని అభిప్రాయమని విడదీసి చెప్పాడు. “At birth all is equal. But by their deeds they differ. We all have the same opportunity to become great. Anyone can become the highest class individual by doing the right things in life. ” తెలుగులో చెప్పినదాన్ని ఇంగ్లిష్‌లో కూడా చెప్పారు.

హిందువుల్లో బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర అని నాల్గు వర్గాలుండేవి. ఈ శ్లోకం ప్రకారం పుట్టుకతో అందరూ శూద్రులే. వారు చేసే కర్మల వల్ల, వారి పఠనం మరియు సాధనల వల్ల బ్రహ్మ జ్ఞానమును పొంది బ్రాహ్మణులవుతారని తెలిపారు టీచర్. మంచి నడవడికతో ఉంటూ, మంచి పనులు చేసి, సాధనతో మంచి జ్ఞానాన్ని పొంది శ్రేష్ఠులుగా జీవితాన్ని రూపొందించుకోవచ్చని దీని అర్థమన్నారు. బ్రహ్మ జ్ఞానమంటే ఏమన్న పిల్లల ప్రశ్నకు బ్రహ్మ జ్ఞానమంటే ఉన్నతమైనదని, దాన్ని పొందాలంటే ప్రతి రోజూ క్రమం తప్పకుండా నిజాయితీతో ప్రయత్నించాలన్నారు. పరిసరా;అను పరిశుభ్రంగా ఉంచుకొని, పరిశుద్ధ మనస్సుతో సాగే బ్రతుకే పరిపూర్ణ జీవితమనవచ్చు. గాంధీజి బోధించినదీ, పాటించినదీ అదే. అందుకే ఆయన మహాత్ముడనిపించుకొన్నారు. అందర్నీ, అన్నిటినీ సమానంగా గౌరవించినప్పుడు అది క్రమేణా సాధ్యమవుతుందన్నారు టీచర్.

“అవును. మా తాతయ్య దీన్నే ఇంకోలా చెప్పారు. HEART and EARTH are anagrams. So, we have to care for the EARTH just like we care for HEART for good health. We become global citizens by respecting everything and everyone on the globe.” చిన్నారి చెప్పగా పిల్లలకది చాలా నచ్చినట్టనిపించింది. పిల్లలకలాగే. తమ తోటి పిల్లల మాటలు, మనస్సు త్వరగా అర్థమవుతాయి. అదీ గాక HEART and EARTH are anagrams అన్నది వాళ్ళకు అతిసులభంగా గుర్తుంటుంది.

ఆ రోజు హైస్కూల్ విద్యార్థులే టీచర్లలాగ పిల్లల జతలో చర్చల్లో పాల్గొనడం కొత్తగా అనిపించినా ఒక మంచి అనుభవాన్నిచ్చింది. ఏ విధమైన తయారీ లేకుండానే కబుర్లు బాగా జరిపారని డాక్టర్ షా గారు ప్రతియొక్కర్నీ పేరు పేరునా అభినందించారు. గాంధీజీ అలోచనలపై అత్యధిక ప్రభావం చూపిన గ్రంథం భగవద్గీత అంటూ, అది గాంధీజీకి పరమప్రియమైనదంటూ ఆ ఐదుగురు విద్యార్థులకు డా. షా గారు భగవద్గీత పుస్తకాలను ఇచ్చి గౌరవించారు కూడా.

దేశం వేరైనా, భాషలు వేరైనా మనుషుల భావనలొక్కటే. అన్ని చోట్లా అన్ని రకాల మనుషులుంటారు; విభజనలూ ఉంటాయి. ఎందరెట్లాంటి వాళ్ళనే శాతం కొంచెం మారుతుందంతే. మనం మంచి భావనలతో, మంచి పనులతో, ఈ విభజనలకు అంటీ అంటన్నట్టు ఉంటూ, ఆదర్శనీయమైన జీవితం ఎలా గడపాలని భగవద్గీతలో మీరందరు చదివి తెల్సుకోవాలి వాట్ని పాటించి మహాత్ములు కావాలన్న డాక్టర్ షా గారి మాటలతో ముగిసిందా క్లాస్.

*

 

 

 

 

 

9/11, నా నైల్ కటర్!

 

సుధా శ్రీనాథ్ 

 

sudhaమా ఊరి వైపు కొన్ని సముదాయాల్లో ఏడూ పదకొండనే expression ఎక్కువగా వాడుకలో ఉంది. కర్నాటక సరిహద్దుల్లో ఉన్నాం కాబట్టి ఇది అక్కడ్నుంచి అనువాదమై వచ్చిందనుకొంటా. నిరుపయుక్తం లేక సర్వనాశనమనే అర్థంతో దీన్ని వాడుతారు.

పాండవుల ఏడు అక్షౌహిణుల సైన్యం మరియు కౌరవుల పదకొండు అక్షౌహిణుల సైన్యం కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో పూర్తిగా నాశనమై పోయాయి; దానికి తోడు కురు వంశంలోని తమ బంధువర్గమంతా చంపబడిందని యుద్ధంలో గెల్చిన పాండవులకు ఏ విధమైన సంతోషమూ కల్గలేదనేది సూచిస్తూ మొదలయ్యిందట ఈ వాడుక. ఈ ఏడూ పదకొండనే వాడుక తెలుగువాళ్ళందరికీ తెలుసో, తెలీదో నాకు తెలీదు. అయితే నైన్ ఇలెవన్ లేక నైన్ ఒన్ ఒన్ అన్నామా తక్షణమే దాని అర్థం అమేరికాలో ఉన్న తెలుగువాళ్ళకే కాదు, అమేరికాలో ఉన్న ప్రతియొక్కరికీ తెలుసు. ఎందుకంటే అది అమేరికన్ ఎమర్జెన్సి హెల్ప్ లైన్. ఏదే విధమైన కష్టాలకి, ఏ సమయాల్లోనైనా కానీ మనం ఫోన్‌లో 911 నొక్కి, వారికి తెలిపామంటే మనకి సహాయం ఆఘమేఘాల మీద వచ్చేస్తుంది. అమేరికాలోని ఈ సహాయవాణి వ్యవస్థ మరియు సమయానికి సూక్త సహాయం అందించే వారి చాకచక్యతల ట్రైనింగ్ ప్రపంచంలో ఇంకే దేశంలోనూ లేదని నా అనేక విదేశీ స్నేహితులు చెప్పగా తెల్సింది.

2001 తర్వాత 911 (నైన్ ఇలెవన్) అంటే ఇంకో అర్థం కూడా మొదలయ్యింది. ఇప్పుడు నైన్ ఇలెవన్ అన్నామా తక్షణమే అమేరికన్స్ అందరికీ గుర్తొచ్చేది సెప్టెంబర్ పదకొండు, 2001. అమేరికాలోని న్యూయార్క్ నగరంలో ఉన్నట్టి, ప్రపంచంలో అప్పటికి అత్యధిక ఎత్తున్న కట్టడాలైన world trade centerకి చేరిన రెండు టవర్స్ నేలగూలిన దినమది. అది భూకంపంవల్ల గానీ లేక కట్టడానికి చవక సామగ్రి వాడినందువల్ల గానీ లేక చవక పనితనం వల్ల గానీ కాలేదు. కొందరు ఉగ్రవాదులు/దుష్కర్ములు అమేరికా దేశపు విమానాలనే అపహరించి వాటినే ఆత్మహత్యాబాంబులుగా వాడి ఆ రెండు బృహత్ కట్టడాలను ధ్వంసం చేశారారోజు.  ఆ కరాళ కృత్యం వేలకొద్దీ అమాయకులను బలి తీసుకొని వట్టి అమేరికా దేశవాసుల్నొక్కటే కాదు మొత్తం ప్రపంచాన్నే భయ భీతులై వణికేట్టు చేసింది. మొత్తం నాలుగు నగరాల్లో ఒకే సారి విమానాలనుపయోగించి ఇట్లాంటి దాడులు చేసిన రోజది. తక్షణమే అమేరికా రక్షణ కార్యాలయం భద్రతాస్థాయిని పెంచి, ప్రజాభద్రతను ఒక పెద్ద సవాలుగా తీసుకొని, అప్రమత్తంగా ఉండి దేశప్రజల భద్రతకు ముప్పు రాకుండా కాపాడేందుకని నిర్విరామంగా కృషి చేసింది. మేమప్పుడు అమేరికా దేశపు టెక్సస్‌లో ఉన్న డాలస్ నగరంలో నివసించే వాళ్ళం.

నేను ప్రతి సాయంత్రం మా పాపను ఇంటి ప్రక్కనే ఉన్న వాగు దగ్గర కానీ లేక పోతే swimming pool వైపుకు కానీ ఆటాడేందుకు తీసుకెళ్ళేదాన్ని. మా ఇల్లు DFW airport నుంచి సుమారు పది మైళ్ళ దూరంలో ఉండింది. మా ఇంటి చుట్టుపక్కల నిలబడితే ఆకాశం నుండి రన్‍వేకు దిగేటటువంటి విమానాలు మరియు రన్‍వే నుండి ఆకాశానికెగిరే విమానాలు కూడా చక్కగా కనిపించేవి. డాలస్ ప్రపంచంలోని అతి పెద్ద విమానాశ్రయాల్లో ఒకటి. రోజుకు సుమారు ఏడు వేలు విమానాల రాకపోకలను నిర్వహించే సామర్థ్యంతో సకల ఆధునిక సౌకర్యాలతో కూడిన సమర్పకమైన వ్యవస్థ ఉన్నట్టి విమానాశ్రయమది. వీటిలో నాగరికుల స్వదేశీప్రయాణానికని అంటే అమేరికాలోని అన్ని ముఖ్య పట్టణాలకు వెళ్ళి వచ్చే విమానాలు కొన్నయితే, అంతర్రాష్ట్రీయ దూరాలు క్రమించే విమానాలు మరి కొన్ని. వీటితో పాటు సరుకుల్ని రవాణా చేసే విమానాలూ కూడా చాలా ఉన్నాయి. కాబట్టి ప్రతి రోజు ఏ సమయంలోనైన ఆకాశానికి ఎగిరే విమానాలు మరియు ఆకాశం నుండి దిగే విమానాలు కనపడ్డం సర్వసాధారణం.  నేను పాపకు కూడికలు, తీసివేతలు నేర్పేందుకు కొన్ని సార్లు చుట్టూ ఉన్న పువ్వులు, మొగ్గులూ వాడితే కొన్ని సార్లు ఆకాశంలో ఏరుతూ, దిగుతూ ఉన్న విమానాలను కూడా వాడేదాన్ని. పాపకు విమానాలతో లెక్కలు చేయడం భలే ముచ్చటగా ఉండేది.

అయితే ఆ రోజు సాయంత్రం ఆకాశంలో ఒక్క విమానమూ కనపడ లేదు. అక్కడొక్కటే కాదు, పూర్తి అమేరికా దేశపు ఆకాశంలోనే ఎక్కడా విమానాలుండలేదు. ఎందుకంటే ప్రజల సురక్షతా అంగంగా ఆ రోజు అమేరికా దేశపు ఆకాశ వీధుల్లో ఎగురుతున్న అన్నీ విమానాలూ భూస్పర్షం చేయాలని అమేరికా ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. విమానాల కోసం ఆకాశంలో వెదుకుతున్న మా పాపకు దాని గురించి ఎలా చెప్పాలో, ఏం చెప్పాలో తోచలేదు. తన ప్రశ్నలకు బదులివ్వడం కష్టమై చాలా ఇబ్బందిగా అనిపించింది. ఏదో కారణం చెప్పి త్వరగా ఇంటికి తీసుకొచ్చేశాను.

ఆ రోజు జరిగిన ఘటనను ఒక హెచ్చరికా గంటగా భావించి అమేరికన్ ప్రభుత్వం దేశపు భద్రతా వ్యవస్థల్లో చాలా మార్పులు, చేర్పులూ చేసింది. దేశ ప్రజల సురక్షత కోసమనే ఒక కొత్త ప్రభుత్వ శాఖను అస్తిత్వానికి తెచ్చి, సార్వజనిక ప్రదేశాల్లో అనేక కొత్త విధానాల ద్వారా రకరకాల తనిఖీలు ప్రవేశ పెట్టి మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. కొన్ని చోట్లయితే విదేశీయుల్లాగ కనబడే అందర్నీ అనుమానాస్పదంగా చూడటం, వారి పట్ల మళ్ళీ విపరీతంగా తనిఖీ చేయడం కూడా జరిగింది.

అన్యాయాన్నీ, అక్రమాల్నీ, అత్యాచారాల్నీ అరికట్టడానికి ఐకమత్యం అత్యవసరమన్న విషయం ఆ సమయంలో అమేరికన్స్ నిరూపించారు. ప్రభుత్వమిచ్చిన అన్ని ఆదేశాలనూ అక్షరాలా పాటించాలనే పట్టుదల మేం చూసిన ప్రతియొక్కరిలోనూ ఉట్టిపడుతూండేది. దేశప్రేమంటే ఇలా ఉండాలి అనిపించేది. చిన్న పిల్లల మనసుల్లో ఈ వార్తల వల్ల భయం గూడు కట్టుకోకూడదని ప్రథమ మహిళగా ఉన్న శ్రీమతి లారా బుష్ ఎలెమెంటరి స్కూల్ పిల్లలకు ప్రత్యేకంగా ఒక లేఖ పంపారు. జరిగిన దానికి చింతిస్తున్నామని, ఈ సమయంలో ఏ విధమైన భయము, సంశయాలు మనసులో ఉంచుకోకుండా ఒకరికొకరు స్నేహ సౌహార్దతలతో ఉంటూ, మంచి మనుషులుగా మెలగాలని మరియు మనసులో ఏ ఆతంకాలూ వద్దని రాసిన ఆ ఉత్తరం పాప స్కూల్‌నుంచి తెచ్చింది. అది చదివి పరమాశ్చర్యమయ్యింది. అతి సున్నితమైన పిల్లల మనసుకు, వారి భావాలకు ఇచ్చిన ప్రాముఖ్యతను చూసి ఏదో ఒక పవిత్ర కార్యాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూసిన కృతార్థ సాక్షీ భావన మాదయ్యిందంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఊరన్నాక పెంట కుప్ప ఉండే ఉంటుందన్నట్టు తప్పుడు అభిప్రాయాల మూలంగా ఒకటి రెండు విద్వేషకారి ఘటనలు అక్కడక్కడ జరిగాయి, అయితే మంచికి పోల్చితే అవి చాలా తక్కువ.

ఆ ఉగ్రవాదుల దుష్కృత్యం వల్ల ఎచ్చెత్తుకొన్న ప్రభుత్వం నాగరికుల సురక్షత కోసం నాగరిక మరియు వాణిజ్య విమానయానంలోనైతే నాటకీయ మార్పులను తెచ్చింది. ప్రయాణికులను మరియు వారి చేతిసంచులను లోహపు యంత్రాల ద్వారా చూసిన తర్వాత మళ్ళీ వ్యక్తిగతంగా కూడా తనిఖీ చేసి ఆయుధంగా వాడేందుకు సాధ్యం కావచ్చనుకొనే అన్ని వస్తువులనూ అడ్డుకొంది. ఈ తనిఖీలు రోజు రోజుకూ ఎక్కువవుతూనే పోయాయి. విమానంలోని కాక్‍పిట్ సురక్షత కోసం ప్రత్యేక భద్రతావ్యవస్థల్ని చేకూర్చారు. ప్రయాణికుల చలనవలనాల్ని గమనించి పరీక్షించేందుకని సరికొత్త తంత్రజ్ఞానంతో ఉన్న యంత్రాలు, వ్యక్తిగత పరీక్షలు, ఎక్కువ నియమాలూ కూడా వచ్చి అదనంగా రెండు గంటల సమయం వీటికని కేటాయించాల్సి వచ్చింది. ప్రయాణికుల్లో విమానయానమంటేనే భయము, చిరాకూ ఎక్కువయ్యాయి.

జాకెట్, శూస్ విప్పి X-ray detector ద్వారా తనిఖీ చేయడం కూడా మొదలయ్యింది. పదునుగా ఉన్న చాకు, కత్తెరలాంటివి విమానం లోనికి తీసుకెళ్ళేందుకు నిషేధింపబడ్డాయి. ఏయే రీతిన ఉగ్రవాదులు దుష్కృత్యాలకు తలపెట్టొచ్చని వివిధ కోణాల్నుంచి ఆలోచించి అటువంటి వాటిని అడ్డుకొనేందుకు ఆయారీతుల్లో సురక్షతాక్రమాల్ని అన్ని ప్రదేశాల్లోనూ జారీ చేశారు. విమానంలో ప్రయాణికుల ద్రవ్య పదార్థాల నిషేధమూ ఆ పట్టికలో చేరింది. అనుమానం వస్తే భద్రతాధికార్లు ప్రయాణికులను రెండ్రెండు సార్లు తనిఖీ చేయడం కూడా జరుగుతూండేది. ఇవన్నీ ఒక్కో సారి ఆక్రోశం కల్గ జేసి, వివాదాలు సృష్టించి, గొడవలైన ప్రసంగాలు కూడా జరిగాయి. అయితే ప్రజాసంక్షేమాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని ఇవి మన మంచికే అనే వాదమే ఆఖరుకు గెలిచేది. సురక్షత జీవితంలో ఒక ప్రముఖమైన అంగం.  అది లేక పోతే జీవితంలో శాంతి సమాధానాలుండవు. అందుకే, ఇరు రాజకీయ పక్షాలు ఒక్కుమ్మడిగా ఏకీభవించి దేశభద్రతనే మూల మంత్రంగా భావించి ఆ దిశకు సమాన భాగస్వాములై కృషి చేశాయి.  రోజుకొక కొత్త తనిఖీ విధానం జారీ అయి ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తున్నా కూడా ఆఫీసర్లకు తాము చేపట్టిన వృత్తి పరంగా ఉన్న నిబద్ధత అభినందనార్హం. మొత్తానికి అందరూ కొత్తగా ప్రవేశ పెట్టిన నియమాలను పాటించడం వల్ల మళ్ళీ అట్లాంటి అహితకర ఘటనలు దేశంలో జరగకుండేట్టు చూసుకొని ప్రభుత్వం శాంతి భద్రతలను కాపాడింది.

ఇంతగా పీఠిక ఎందుకు వేశానంటే నాదైన ఒక చిన్ని విశేషానుభవాన్ని మీతో పంచుకోవాలని. మేం ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ – మే నెలల్లో భారత దేశానికి ప్రయాణం పెట్టుకొనే వాళ్ళం. అప్పుడిక్కడ పిల్లలకు బడి సెలవు కాబట్టి మా పాప కజిన్స్‌తో బాగా ఆటాడేందుకు అవకాశం దొరికేది. ఆ సంవత్సరమూ ఎప్పటిలా మేం సెలవులకని ఊరికి బయలుదేరాం. విమానాశ్రయంలో ప్రయాణికుల సురక్షత కోసం నేపథ్యంలో ఎన్నో రకాల కొత్త ప్రకటనలు చేస్తున్నారు. యథా ప్రకారం మా సూట్‍కేసులను ఎక్స్ రే కళ్ళతో చూసిన తర్వాత వాటిని తెరచి కూలంకుశంగా పరీక్షా దృష్టితో తనిఖీ చేశారు.

 తర్వాత మా హ్యాండ్‌బ్యాగుల్ని X-ray detector మూలకంగా పంపినప్పుడు మా ఆయన శేవింగ్ సెట్నుంచి కత్తెర తీసి, దాన్ని విమానంలోకి తీసుకెళ్ళేట్టులేదన్నారు. నా బ్యాగ్లో కూడా ఏదో పదునైన వస్తువు ఉందని వెదికి తుదకు బయటికి తీశారు ఒక చిన్ని నైల్‍కటర్ని. దాంట్లో ఒక చిన్ని చాకు ఉన్నందువల్ల విమానంలోనికి నైల్‍కటర్ తీసుకెళ్ళేందుకు అనుమతి లేదని అక్కడి భద్రతాధికారి నాకు తెలిపారు. అది మా నాన్నగారు నాకు చిన్నప్పుడు కొనిపెట్టిన ఒక చిన్ని నైల్‍కటర్. అది బాగా పదునుగా ఉండి, గోర్లను చాలా బాగా కత్తరించేది. అందుకని దాన్ని నేను చాలా జాగ్రత్తగా కాపాడుకొనొచ్చాను. అది నా బ్యాగ్‌లో కూర్చొని నా జతలో నేను వెళ్ళిన పాఠశాలకు, కాలేజికి కూడా వచ్చింది.  నేను మానసగంగోత్రిలో చదివినప్పుడు మరియు టాటా ఇన్‍స్టిట్యూట్‍లో చదివేటప్పుడు కూడా నాతోనే ఉండింది.

నేను ఎక్కడికెళ్తే నాతో అక్కడికొచ్చి సహాయపడిన నా నేస్తమది. అందుకే నాతో అమేరికాకొచ్చింది, ఇప్పుడు కూడా నాతో ఉంది నా జీవన సంగాతిలాగ. దాంట్లో ఉన్న చిన్ని చాకు నాకు ఎన్నో చోట్ల యాపిల్ మరియు జామ పండ్లు తరిగేందుక్కూడా ఉపయోగపడింది. అది నాతో ఎన్నో విమానయానాలు కూడా చేసింది. మొత్తానికి అది నాకు అచ్చుమెచ్చైన నైల్‍కటర్. అది నాతో ఉన్న సుమారు ఇరవై ఏళ్ళలో నా స్నేహితులెందరో కూడా దాన్ని వాడి మెచ్చుకొన్నారు. ఆఖరుకు నా ఈ నేస్తానికి విదాయం చెప్పాల్సిన సమయమొచ్చిందని బాధయ్యింది. మా ఆయనేమో తన కత్తెరని అక్కడే పడేశారు. వేరే దారి లేక, నా నైల్‍కటర్ని కూడా అక్కడే పడేయాలి కదాని దాన్ని ఆ భద్రతాధికారి నుండి తీసుకొని నా పిడికిట్లో ఉంచుకొని ఒక క్షణం భావుకురాలినై కళ్ళు మూసుకొని మనసులోనే దానికి వీడ్కోలు చెప్పి మళ్ళీ అతనికిచ్చేశాను.

అతి సామాన్యమైన చిన్ని నైల్‌కటర్ అని అతననుకొన్నాడేమోనని అసలు విషయం అతనితో చెప్పాను. మా కళ్ళ ముందే ఇలాంటి నిషేధింప బడ్డ లోహపు వస్తువులను ఒక ప్రత్యేకమైన చెత్త బుట్టలో వేయడం చూశాను. అందులోని స్టీల్ వస్తువులన్నీ మిరమిర మెరుస్తున్నాయి. మా ఆయన కొత్త కత్తెర కూడా అందులోనే వేయబడింది. ఆ బుట్టలో చిన్ని చిన్ని నైల్‌కటర్స్, ప్లక్కర్స్, కత్తెరలు ఉండటం చూసి దీనిక్కూడా అదే గతి పడుతుందనుకొన్నాను. ప్రయాణికుల రక్షణ కోసం అన్ని నియమాల్ని పాటించేలా చూడటం మా కర్తవ్యం కాబట్టి మీ మనసుకు నొప్పి కల్గిస్తున్న మమ్మల్ని క్షమించండంటూ ‘సారీ’ చెప్పాడతను. అమేరికన్లకు మనకంటే మంచి మాటకారితనముందని నా అభిప్రాయం. వారి శిక్షణ పద్ధతులు చిన్నప్పుడే అందరికీ మంచి సంవహనా కౌశల్యాన్ని సహజంగా పెంపొందేట్టు చేస్తాయని మా పాప స్కూల్లో ఉన్నప్పుడు గమనించాను. ఎన్నో సన్నివేశాల్లో వారి మాటలు ఇష్టమైనప్పుడు నాకు సుమతి శతకంలోని పద్యం

ఎప్పటికెయ్యది ప్రస్తుత

మప్పటికా మాటలాడి అన్యుల మనముల్

నొప్పించక తా నొవ్వక

తప్పించుకు తిరుగు వాడే ధన్యుడు సుమతీ|

గుర్తొచ్చేది. ఇప్పుడు కూడా అతను నాకు ఎంత చక్కగా చెప్పారంటే ఇట్లాంటి సందర్భంలో ఒక చిన్ని నైల్‍కటర్ కోసం నేనంతగా బాధపడకూడదని నన్ను నేనే సమాధానపరచుకొన్నాను.

మేమెక్కాల్సిన విమానానికని ఉన్న ద్వారం వద్ద సెక్యూరిటి లౌంజ్‌లోకెళ్ళి కూర్చొని సుమారు అర్ధ గంట సమయం అయ్యుంటుంది. నా నైల్‍కటర్ తీసుకొన్న సెక్యూరిటి ఆఫీసర్ పరుగులతో వచ్చి నా చేయి లాగి అరచేతిలో ఏదో పెట్టారు. అతడి కళ్ళలో ఆనందం! అతని ముఖంపై ఏదో సాధించానన్న సంతోషం! అతడు నా చేతిలో ఉంచింది నా నైల్‍కటర్ ఉన్న ఒక చిన్ని పాలిథిన్ బ్యాగ్!

“We do respect your feelings for your family, M’am. I explained to my boss that this was a gift from your dad which you have treasured for 2 decades. He allowed me to remove the knife from this and return it to you.” అన్నారు. నేనడక్కపోయినా నా చిన్ని నైల్‍కటర్ మళ్ళీ నాకు దక్కేలా చేసిన ఆ ఆఫీసర్ మానవీయతకు అంజలీహస్తంతో థ్యాంక్స్ చెప్పాను. “namaste M’am! Have a nice trip home! ” నవ్వుతూ వెళ్ళిపోయాడతను. జరిగింది జీర్ణించుకోవడానికి నాకు కొన్ని నిమిషాలు పట్టింది.

నాకూ ఆ సెక్యూరిటీ ఆఫీసర్‌కూ ఏ విధమైన పరిచయమూ లేదు. రోజూ అతను చూస్తున్న వందలాది భారతీయ ప్రయాణికుల్లో నేనూ ఒక సామాన్య ప్రయాణికురాలినంతే. ప్రతి చిన్న విషయాన్నీ సూక్ష్మాతిసూక్షంగా గమనించి సందేహించే ఈ పరిస్థితుల్లో అతను నా చిన్ని నైల్‌కటర్ కోసం అదనంగా శ్రమ పడటం ఆశ్చర్యాన్నిచ్చింది. తన బాస్‌తో అనుమతి కోసం ప్రయత్నించి, ఒప్పించి, దాంట్లో ఉన్న చాకును తీయించి, దాన్ని నాకు తెచ్చిచ్చేలా చేసిన ఆ ప్రేరణా శక్తి అతనికి ఎక్కడ్నుంచి వచ్చిందా అని ఆలోచించాను. బహుశః అతను తల్లిదండ్రులపై ప్రేమాదరాలు కల్గియున్న వ్యక్తియై ఉండాలి. లేదా, అతని మనస్సులో మన దేశంపైనున్న గౌరవం అతనితో ఈ పని చేయించి ఉండాలి. కారణం ఏదైనా, నా భారతీయతపై అభిమానమున్న నాకు ఆ రోజు కొమ్ములొచ్చేదొక్కటే తక్కువ.

దాదాపు ఒక శతాబ్ధం మునుపు సెప్టెంబర్ పదకొండవ తేదీన శికాగో నగరంలో భారతీయ మౌల్యాలను ప్రపంచానికే ఎలుగెత్తి చాటిన స్వామి వివేకానందుడి వివేక వాణి నా చెవుల్లో మారుమ్రోగి, ప్రేక్షకుల కరతాడన ధ్వనులు నా చుట్టూ ప్రతిధ్వనించాయి. స్వామి వివేకానందుడే కళ్ళముందు మెదిలినట్టయ్యింది. ఆ మహా చేతనానికి చేతులెత్తి దండం పెట్టాను. దేశభాషలు వేరైనా, వేషభూషణాలు వేరైనా కౌటుంబిక మౌల్యాల పట్ల మనుషుల భావనలొక్కటే అనిపించినా నా భారతీయత పట్ల గర్వ పడ్డాను. నేను మళ్ళీ ఎన్నో సార్లు అదే airport మూలంగా ప్రయాణం చేశాను. అతను మళ్ళీ ఎప్పుడూ కనపడలేదు; అంత పెద్ద airportలో ఒక సారి చూసిన వాళ్ళనే మళ్ళీ సంవత్సరం తర్వాత కూడా చూసే అవకాశం తక్కువే. ఇది జరిగి పద్నాలుగేళ్ళయినా ఆ రోజు, ఆ అనుభవం నా మనస్సులో అచ్చొత్తినట్టు నిల్చి పోయింది.

మా నాన్నగారిప్పుడు లేక పోయినా ఆ నైల్‍కటర్ నాతో ఉంది. అందులో ఇప్పుడు చాకుది ఒక చిన్ని తునక ఉందంతే. అంటే దాంట్లో ఉన్న చాకుని కట్ చేసి నాకిచ్చారన్న మాట. చాకు లేకపోయినా, నైల్‌కటర్ మాత్రం తన సేవలను యథాప్రకారం కొనసాగిస్తోంది. మా మాటల్లో దానికిప్పుడు వివేకానంద నైల్‌కటర్ అని నామకరణం కూడా అయ్యింది.

*

 

 

కొత్త కోతులు కావలెను!

 

కృష్ణ చైతన్య అల్లం

 

Krishna Chaitanya Allamఒక గదిలో ఐదు కోతులు, ఒక నిచ్చెన ఉంచబడ్డయ్. స్వతహాగా ఉండే కుతూహలం అనే జీన్ ఒక కోతిని నిచ్చెన ఎక్కించింది. నిచ్చెన దాటితే గది నుండి బయట పడే మార్గం కనిపిస్తుంది. కోతి నిచ్చెన పూర్తిగ ఎక్కే లోపల మిగతా నాలుగు కోతుల మీద అతి చల్లని నీళ్ళు పడినయ్. కాసేపటి తర్వాత ఇంకో కోతి నిచ్చెన ఎక్కింది. మిగిలిన నాలుగు కోతుల మీద మళ్ళీ చల్లని నీళ్ళు పడ్డయ్. ఏ కోతి మీదికి ఎక్కినా మిగిలిన కోతులకు ఈ శిక్ష పడుతూ ఉంది.

ఈ సారి ఏదైనా కోతి పైకి ఎక్కడానికి ప్రయత్నించినపుడల్లా మిగిలిన నాలుగు కోతులు కల్సి నిచ్చెన ఎక్కడానికి ప్రయత్నించిన కోతిని పట్టుకుని చితక్కోట్టినయ్. ఆ ఐదు కోతులకూ తెలుసు నిచ్చెన ఎక్కితే ఎం అయితదో. మొత్తానికి ఐదు కోతుల్లో ఒక్కటి కూడా నిచ్చెన ఎక్కే సాహసం చేయలేదింక. కొన్ని రోజులకు చల్లని నీళ్ళు మీద పోసే కార్యక్రమం ఆపివేయ బడ్డది. అయినా కూడా ఏ కోతీ నిచ్చెన దగ్గరికి పోయే సాహసం చేయలేదు.

ఈ సారి ఆ అయిదు కోతుల్లో ఒక కోతిని మార్చిన్లు. నాలుగు పాత కోతులు, ఒక కొత్త కోతి. కొత్త కోతి నిచ్చెన దగ్గరికి పోగానే మిగతా కోతులు అన్ని కలిసి కొత్త కోతిని చితక్కోట్టినయ్. కొత్త కోతి మళ్ళీ నిచ్చెన దగ్గరికి పోలేదు. చల్లటి నీళ్ళు లేవు, కానీ నిచ్చెన ఎక్కితే ఏమవుతుందో, నిచ్చేనకీ మిగతా కోతులకీ ఉన్న సంబంధం దానికి ఎప్పటికీ అర్ధం కాదు. ఈ సారి ఇంకో కోతి మార్చబడింది. మళ్ళీ అదే తతంగం పునరావృతమైంది.

చివరికి ఒక్కొక్కటిగా అన్ని కోతులూ మార్చబడినయ్. అయిదు కోతుల్లో ఏ ఒక్క కోతీ నిచ్చెన ఎక్కలేదు, ఇంకోదాన్ని ఎక్కనివ్వలేదు, నీళ్ళు లేవు, నిచ్చెన ఎక్కితే ఏమవుతుందో ఏ కోతికీ అవగాహన లేదు, తెలుసుకునే సాహసం ఏ కోతీ చేయలేదు.

అయిదు కోతులు, ఒక నిచ్చెనతో ఆ గదిలో వాటి ప్రకృతి సహజమైన Sense of wonder కోల్పోయి బయట పడే మార్గం తెలవక బందీలుగానే మిగిలిపోయినయ్.

స్వభావాలని, మనస్తత్వాన్ని అర్ధం చేస్కునే దిశగా కొందరు పరిశోధనవేత్తలు చేసిన ప్రయోగం ఇది.

ఎందుకు, ఏమిటి అన్న  ప్రశ్నలు ఎక్కడ మాయం అయినై? ప్రశ్నించడం ఎక్కడ ఆగిపోయింది? సమాజం కనీస బాధ్యతలని విస్మరించే స్థితికి చేరుకున్నదంటే ఎవరు కారణం? గ్రీక్ తత్వవేత్త “యూరిపైడ్స్” ప్రతీదాన్ని ప్రశ్నించమన్నడు. ఉన్నదాన్ని ఉన్నదున్నట్ట్టు ఒప్పుకోవాల్సిన అవసరం లేదని చెప్పిండు.

నాగరికత సమాజంలో ఒకటిగా బతకమని చెప్పింది కానీ, ప్రశ్నించడం ఆపమని చెప్పలేదు. ప్రశ్నలు కొత్త అనుభవాలని నేర్పిస్తాయి. కొత్తవి నేర్చుకున్నపుడు మరి కొన్ని కొత్తలు ఉద్భవిస్తాయి. పరిణామ క్రమంలో కొత్త జన్యువులని కలుపుతూ పోతాయి.

మొదటి రెండు కోతులకీ కలిగింది అనుభవం. నిచ్చెన ఎక్కవద్దని నేర్చుకున్నై. మిగతా మూడు కోతులు సమాజం. చూసి, విని, నేర్చుకుని పర్యవసానం తెలుసుకుని బాధ్యతాయుతమైన సమాజం పాత్రని పోషించినై. సమాజం మేలు కోసం కొత్త కోతిని సమాజ క్షేమం కోసం వారించినయ్. కొత్త కోతికి అనుభవం నేర్పించిన పాఠం ఎమీ లేదు. భయం వల్ల ఏర్పడిన నమ్మకం తప్ప. చివరికి మిగిలిన అన్ని కోతులూ నమ్మకం, భయాలతో బందీలుగ మిగిలిపోయినయ్. పరిస్థితులు మారిపోయినయ్. తరాలు మారిపోయినై. చల్లని నీళ్ళు లేవు. రోగాలకు మందులు కనిపెట్ట బడినై. కాలం మారింది. భయాలు, నమ్మకాలూ మాత్రం అట్లనే మిగిలిపోయినయ్.  కొత్త ప్రశ్నల్ని మింగుతూనే ఉన్నై. నమ్మకాలు, కోతులు కోతులుగానే ఉన్నయ్. ప్రశించాల్సిన సమూహాలన్నీ నమ్మకం వెనుక బందీలుగానే ఉన్నవి. భయంతో నిచ్చెన ఎక్కిన కోతుల్ని కొడుతూనే ఉన్నయ్. ప్రశ్నించిన గొంతులను హతమారుస్తూనే ఉన్నై.

*

 

కోతిస్వామ్యంలో విపక్షం

 

 

సత్యమూర్తి

కోతుల రాజ్యం చట్టసభ అరుపులతో, కేకలతో దద్దరిల్లుతోంది. అధికార, విపక్ష కోతులు సభాధ్యక్ష స్థానం ముందుకు దూసుకొచ్చి గొడవ చేస్తున్నాయి.

‘‘మన రాజ్యం సొమ్మును దోచుకెళ్లిన ఆ నల్లకొండముచ్చును గంపెడు బాదం పప్పులు తీసుకుని కట్లువిప్పి వదిలేసిన మంత్రి బొట్టమ్మ రాజీనామా చెయ్యాలి.. రాజీనామా చెయ్యాలి..’’ విపక్ష కోతులు గట్టిగా అరిచాయి.

బొట్టమ్మకు కోపం మండుకొచ్చింది. తోకను నిలువునా నిక్కబొడుచుకుని, కోరలు బయటపెట్టి గుర్రుమంది.

‘‘మీ పీకల్ని కసుక్కున కొరికేస్తా. ఆ కొండముచ్చు పెళ్లాం చావుబతుకుల్లో ఉందంటే సాటి కోతిజాతిదే కదా అని జాలిపడి దాన్ని వదిలేశా. అది పెళ్లాం దగ్గరికిపోకుండా ముండదగ్గరికి పోతుందని నాకేం తెలుసు? నేను బాదం పప్పులూ తీసుకోలేదు, గీదం పప్పులూ తీసుకోలేదు. మేం తిన్న గంపెడు పప్పులూ నేనూ, నా మొగుడూ, కూతురూ సొయంగా చెట్టెక్కి తెంపుకుని పగలగొట్టుకుని తిన్నవి. ఆ పిప్పి చూసి తెగ కుళ్లుకుంటున్నారు. నేను రాజీనామా చేయను, ఏం చేసుకుంటారో చేసుకోండి.. బస్తీమే సవాల్..’’ అని కసిరింది.

‘‘నువ్వు గంపెడు బాదం పప్పులు తీసుకునే వదిలేశావు. ఈ దేశంలోని కోతులకు రెండు బాదం గింజలు దొరకడమే గగనంగా ఉంటే నీకు గంపెడు ఎలా వచ్చాయ్? గడ్డి కరిచానని, తప్పు ఒప్పేసుకుని, రాజీనామా చెయ్!’’ విపక్ష కోతులకు పెద్ద అయిన బోడెమ్మ అరిచింది. అసలే ఎర్రగా ఉన్న దాని ముఖం కోపంతో మరింత ఎరుపెక్కింది. బోడెమ్మకు దాని బిడ్డ గట్టిగా వంత పలికింది. ‘‘బాదం పప్పులు మింగిన బొట్టమ్మ గద్దె దిగాలి. పెద్దమంత్రి బవిరిగడ్డం వెంటనే ఇక్కడికొచ్చి జవాబు చెప్పాలి!’’ అని గొంతు పగిలేలా అరిచింది.

విపక్ష కోతులు చప్పట్లు చరిచాయి.

బొట్టమ్మ తోక మరింత ఉబ్బింది.

‘‘ఒసే బోడీ.. నోరు మూసుకోవే! నువ్వూ, నీ మొగుడూ ఆనాడు చిప్పెడు దోసగింజలు పుచ్చుకుని ఒకటి కాదు, రెండు దొంగముండా తెల్లకొండముచ్చులను వదిలేయలేదా? ఒరే బోడెమ్మ కొడుకా! నోటికొచ్చినట్టు వాగమాక. ఇంటికెళ్లి నీ వంశ చరిత్ర చదువుకో!’’

మూడువందల అధికార కోతులు కిచకిచ నవ్వుతూ గట్టిగా చప్పట్లు కొట్టాయి. సభ భూకంపం వచ్చినట్టు కంపించిపోయింది.

విపక్ష కోతులు కూడా వెనక్కి తగ్గలేదు. అన్నీ కలిపి నలబయ్యే ఉన్నా కోరలు బయటపెట్టి సత్తువకొద్దీ భీకరంగా గుర్రుమన్నాయి.

అధికార కోతులు కాస్త భయపడ్డాయి. వెంటనే తేరుకుని, ‘‘విపక్షం కోతిస్వామ్యాన్ని హత్య చేస్తోంది’’ అని నినదించాయి.

సభాధ్యక్ష కోతి చిద్విలాసంగా నవ్వింది. అధికార అరుపులు దానికి కర్ణపేయంగా అనిపించాయి.

‘‘అవును, విపక్షం కోతిస్వామ్యాన్ని ఖూనీ చేస్తోంది, పూడ్చేస్తోంది, కాల్చేస్తోంది. విపక్ష కోతులకు రేపట్నుంచి ఇక మాట్లాడే అవకాశమే ఇవ్వను’’ అంటూ సభను వాయిదా వేసింది.

***

Painting: Slade Smiley

Painting: Slade Smiley

అధికారపక్ష కోతులన్నీ పసనచెట్టు కొమ్మలమీద సమావేశమయ్యాయి.

‘‘సభ ఇట్లా సాగితే కష్టం. విపక్ష కోతులు చెప్పేదే నిజమని దేశం నమ్మే ప్రమాదముంది. అందుకే ఎదురుదాడి చేయండి. బోడెమ్మపై, బోడెమ్మ కొడుకుపై నానా నిందలూ వెయ్యండి. కోతిస్వామ్యాన్ని మనం కాదు, అవే హత్య చేస్తున్నాయని చాటింపు వెయ్యించండి..’’ పెద్ద మంత్రి బవిరిగడ్డం ఆదేశించింది.

భేటీ ముగిసింది. బవిరిగడ్డం చెట్లకొమ్మలు పట్టుకుని నాలుగు యోగాసనాలు వేసింది. ఆయాసం తీర్చుకుని దోనెడు తేనెతాగి బ్రేవ్ మని త్రేన్చింది. చచ్చిన మిణుగురుపురుగులను తన పేరులా అతికించిన పట్టు చొక్కా వేసుకుని, నీటిగుంటలో తనను తాను చూసుకుంటూ తెగమురిసిపోయింది. ఇంతలో రాజ్యపెద్ద తెల్లగడ్డం నుంచి పిలుపు వచ్చింది.

***

‘‘నాయనా, బవిరిగడ్డమూ! పిలవగానే వచ్చినందుకు చాలా సంతోషం సుమీ. అసలు నువ్వు రావేమోనని కాస్త భయపడ్డాను. సభలో అధికార కోతులు తమ గొంతు నొక్కేస్తున్నాయని విపక్ష కోతులు నాకు తాటాకు ఫిర్యాదు చేశాయి. సభాధ్యక్ష కోతి తీరు నాకేం నచ్చలేదు. అది మీ పక్షమే కావొచ్చు, కానీ మనకొక సభానీతి, న్యాయమూ ఉంది. ఎంతైనా మనది కోతిస్వామ్యం. కొన్ని కనీస విలువలూ, సంప్రదాయాలూ పాటించాలి. కనీసం పాటిస్తున్నట్టు నటించనైనా నటించాలి. విపక్షాన్ని మాట్లాడనివ్వాలి.. ఒక్క విపక్షాన్నే కాదు గొంతుక ఉన్నవాళ్లందరినీ మాట్లాడనివ్వాలి.. గొంతుకలేనివాళ్ల మూగగొంతుకలనూ వినాలి..’’ తెల్లగడ్డం పండిన జామపండును కొరుకుతూ అంది.

బవిరి గడ్డం చిరాగ్గా చూసింది.

‘‘నువ్వెప్పుడూ ఇంతే. ఎప్పుడూ ఆ పాతకాలం సొల్లు కబుర్లే చెబుతావు. ఈ దేశంలోని అశేషవానరానీకం మమ్మల్ని ఎన్నుకున్నది మా మాటలు వినడానికే కానీ విపక్షం మాటలు వినడానికి కాదు. నీకు తల పండిపోయింది కానీ, బుర్ర పండలేదు..’’

తెల్లగడ్డం నొచ్చుకుంది. అయినా పట్టించుకోకుండా తన ధర్మాన్ని పాటించింది.

‘‘బవిరిగడ్డమూ! నా మాటలు నీకు కోపం తెప్పిస్తాయి. అయినాసరే, నిష్కర్షగానే మాట్లాడదలచుకున్నా. నీకు దేశస్థాయి రాజకీయాల్లో అనుభవం తక్కువ కనుక ఇలా అవివేకంగా మాట్లాడుతున్నావు. ఈ సువిశాల వానరరాజ్యంలో నువ్వు ఇదివరకు ఓ  మండలానికే పెద్దమంత్రిగా పనిచేశావు. దేశానికి ఎట్లా పెద్దమంత్రివయ్యావో నీ అంతరాత్మకు తెలుసు, నువ్వాడిన అబద్ధాలకు తెలుసు, నీ మండలంలో పారిన చిన్నకోతుల నెత్తురుకు తెలుసు. నీ చేతులకింకా ఆ నెత్తుటి మరకలు పోలేదు. పోనీ, ఇప్పుడైనా మారావా, అంటే అదీ లేదు. ఇప్పుడూ అవే మాటలూ, అవే చేతలూ! కోతిస్వామ్యం అంటే ఆటవికస్వామ్యం కాదు నాయనా. ఎదుటి కోతి చెప్పింది వినడం, జవాబివ్వగలితే ఇవ్వడమే కోతిస్వామ్యం. ఆ కోతి మాటను ఖండించు. కానీ ముందు దాని మాటను సాంతం విను. నువ్వు అధికారంలో ఉన్నావు కనుక నీకు మాట్లాడే అవకాశం ఎప్పుడూ ఉంటుంది. అందుకేగా మరుగుదొడ్డి కాన్నుంచి అంతర్జాతీయ మహాసభ వరకు ఎక్కడ అవకాశం దొరికినా నోట్లో బారెడు బాకా పెట్టుకుని కోతుల కర్ణభేరీలను బద్దలుగొడుతున్నావు. మరుగుదొడ్డి నుంచి మంత్రతంత్రాల వరకు దేనిపైనైనా ఏకధాటిగా వదురుతున్నావు. సభలే కాకుండా నెలకోసారి గొట్టం పట్టుకుని మనసులో మాటంటూ ఉన్నదీ లేనిదీ చెప్పి మాయ చేస్తున్నావు.

ఇన్ని అవకాశాలూ నీకు కోతిస్వామ్యమే కదా ఇచ్చింది. విపక్షమూ, విపక్ష గొంతుకా లేని కోతిస్వామ్యం ఉండదు నాయనా. ఉన్నా నేతిబీరకాయే. అందుకే నువ్వు మన కోతిస్వామ్యపు మౌలిక విలువల గురించి బాగా తెలుసుకోవాలి. చూస్తూంటే నీకు అందులో ఓనమాలు కూడా తెలియనట్టుందే..’’

తెల్లగడ్డం ఆయాసంతో విరామం తీసుకుంది.

బవిరిగడ్డం ముఖం కందగడ్డగా మారిపోయింది.

‘‘విపక్షం, విపక్షం..! అసలు అధికార పక్షం లేకపోతే విపక్షమెక్కడ?’’  అని అరిచింది.

‘‘నేనూ ఆ మాటే ఇంకోలా అడుగుతున్నా. విపక్షం లేకపోతే అధికార పక్షమెక్కడ?’’

‘‘నువ్వెన్నయినా చెప్పు. అధికారంలో ఉన్నవాళ్ల మాటే చెల్లుబాటు కావాలి. అంతే..’’

‘‘మూర్ఖంగా మాట్లాడక. అధికారం శాశ్వతం కాదు. మీ పక్షం ఇదివరకు విపక్షమన్న సంగతి మర్చిపోకు. నీ పదవీ కాలం పూర్తయ్యాక, ఎన్నికల్లో ఓడితే నువ్వూ విపక్షంలోనే కూర్చుంటావు. అప్పుడూ ఇలాగే మాట్లాడతావా? విపక్షం ఉన్నది అధికార పక్షాన్ని విమర్శించడానికి కాక వత్తాసు పలకడానికా? పూర్వం నీలాగే.. అధికారంలో ఉన్నవాడి మాటకు ఎదురులేదని విర్రవీగి పతనమైన రాజుకోతి కథ చెబుతాను విను.. ’’

బవిరిగడ్డానికి ఈ మాటలు విసుగనిపించినా, రాజులన్నా, రాజుల కథలన్నా ఇష్టం కనుక చెవులు రిక్కించింది.

‘‘పూర్వం ఒక రాజుకోతి ఉండేది. అది నపుంసక కోతి కావడం వల్ల తనకు దక్కని రతిసౌఖ్యం మిగతా కోతులకు దక్కొద్దని రాజ్యంలో రతి కార్యాన్ని నిషేధించింది. దానికి నిర్బంధ బ్రహ్మచర్య చట్టం అని దొంగపేరు పెట్టింది. అది రాజరిక వ్యవస్థే అయినా భిన్నాభిప్రాయాలు వినడంలో తప్పేమీలేదని రాజుకోతి ఆస్థానంలో తీర్మానం తెచ్చి చర్చ పెట్టింది. ఆస్థాన కవి క్రియాశక్తీ, పెద్దమంత్రీ ఆ చట్టాన్ని వ్యతిరేకించాయి. శృంగారాన్ని నిషేధిస్తే జీవితంలో రుచిపోతుందని వాదించింది కవికోతి. రతికార్యంలో రుచేమీ లేదని స్వానుభవంతో తెలుసుకున్న రాజుకోతి కవి మాటను తోసిపుచ్చింది. మన్మథకార్యంపై నిషేధం ప్రకృతి విరుద్ధమని వాదించింది పెద్దమంత్రి. ప్రకృతి శక్తులను జయించడమే కోతి లక్షణమంటూ ఆ అభ్యంతరాన్నీ తోసిపుచ్చింది రాజుకోతి. తీర్మానం నెగ్గింది. రతి నిషేధం అమల్లోకి వచ్చింది. పెళ్లి వ్యవస్థ రద్దయింది. పెళ్లయిన కోతులు విడాకులు తీసుకోవాలని తాఖీదులు జారీ అయ్యాయి. శాసనాన్ని అమలు చెయ్యడానికి బోలెడు కోతులు కావాల్సి వచ్చింది. నిరుద్యోగం తగ్గింది. రాజుకోతికి మరో చక్కని ఆలోచనా వచ్చింది. ఆడామగా కోతులను విడదీయడానికి దేశం మధ్యన ఉత్తరం నుంచి దక్షిణం వరకు ఇరవై అడుగుల గోడకట్టించి తూర్పువైపున ఆడకోతులను, పడమటివైపున మగ కోతులను ఉంచింది. అయితే ఈ చట్టం వల్ల వచ్చే తరానికి కోతులే ఉండవని పెద్దమంత్రి ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఇది చిక్కు సమస్యేనని తోచింది రాజుకోతికి. రతిపై నిషేధం, ప్రజావృద్ధి అనే భిన్న కోణాలను సమన్వయం చేయడంపై బుర్ర చించుకుంది. రాజ్యంలో మంచిప్రవర్తన గల మగకోతులను ఎంపిక చేసి, అవి నెలకు రెండు మూడుసార్లు తూర్పు వైపుకు వెళ్లడానికి ఏర్పాటు చేసింది. నిర్బంధ బ్రహ్మచర్యానికి అపరాధంగా స్వచ్ఛంద వ్యభిచారం. అయితే మళ్లీ ఒక సమస్య వచ్చిపడింది. తన తదనంతరం రాజ్యాన్ని ఎవరు పాలించాలీ అని. తనకు వారసులు లేరు, ఉండరు కనుక పక్కరాజ్యం దండెత్తి రాజ్యాన్ని ఆక్రమించుకుంటుంది. ఈ సమస్యకూ పరిష్కారం దొరికింది. పడమటి కొండల్లోని ఓ యోగికోతికి మహత్యాలున్నాయని తెలుసుకుని అంతఃపురానికి తీసుకొచ్చింది రాజుకోతి. యోగికి అక్కడ పరిచర్యలు జరిగాయి. యోగి మహిమతో రాజుకోతి తండ్రి వితంతువుల్లోని అందమైన కోతి గర్భం దాల్చింది. పదినెలలు తిరిగే సరికి రాజుకు పండంటి తమ్ముడు కోతి పుట్టింది. సమస్య తీరింది. అయితే తూర్పువైపున్న ఆడకోతులూ పిల్లల్ని కనేయసాగాయి. రాజుకోతి ఆశ్చర్యపోయింది. మగకోతి సంపర్కం లేకపోయినా తన పిన్నమ్మకు పిల్ల పుట్టింది కనుక తతిమ్మా ఆడకోతులు పిల్లలను కనడానికీ ఆ యోగి మహిమే కారణమని నమ్మింది. రాజ్యపాలన సుఖంగా సాగుతుండగా రెండేళ్ల తర్వాత పక్క రాజ్య సైన్యం దండెత్తి వచ్చింది. దాన్ని ఆస్థాన కవి క్రియాశక్తే తీసుకొచ్చింది. పక్క రాజ్య సైన్యాధిపతికోతి రాజుకోతిని గద్దె దింపి తమ్ముడు కోతిని ఎక్కించి తానే పాలించసాగింది. సదరు సైన్యాధిపతికీ ఈ సంతాన వ్యవహారంపై అనుమానమొచ్చింది. యోగికోతి చలవే కాబోలనుకుంది. అయితే అడ్డుగోడ కింద అటునుంచి ఆడకోతులూ, ఇటు నుంచి మగకోతులూ తవ్విన సొరంగాలు ఉన్నాయన్న సంగతి తర్వాత బయటపడింది. అయినా ఆడామగా కోతులు అవి తాము తవ్వలేదని, పందికొక్కుల పని అయ్యుంటుందని అన్నాయి…’’

తెల్లగడ్డం కోతి కథ పూర్తిచేసింది.

బవిరిగడ్డం ముఖం మాడిపోయింది.

‘‘అందుకే నాయనా, ఇంతలా నెత్తీనోరూ కొట్టుకుని చెబుతున్నాను. కోతిస్వామ్యానికి విపక్షం రతికార్యమంత అవసరమైనది, సహజమైనది. అది లేకపోతే చర్చ ఉండదు. సంభాషణా ఉండదు. భవిష్యత్తూ ఉండదు. ఆటవికత్వం రాజ్యమేలుతుంది. మనం కోతులం. దేవుడు మనకు జ్ఞానం ఇచ్చాడు. మాట్లాడే శక్తి ఇచ్చాడు. మాట్లాడుకుందాం, తిట్టుకుందాం, అరచుకుందాం, గుర్రుమందాం. ఆ కోతులు నీ తప్పులను ఎండగట్టనీ. నువ్వూ వాటి తప్పులను ఎండగట్టు. అంతే కానీ వాటి గొంతు నొక్కేయకుమీ, కోతిస్వామ్యానికి కళంకం తేకుమీ.. నీ పుణ్యం ఉంటుంది..’’

 

(ఈ కథలోని నపుంసక రాజుకోతి కథ శ్రీశ్రీ రాసిన ‘మొహబ్బత్ ఖాన్’కు కొన్ని మార్పులతో సంక్షిప్తం)

“చేత” కాదు..”కాలు” కాదు!

 

సుధా శ్రీనాథ్ 

sudha “నాన్న ఈ రోజు గుడికి కాలి నడకన వస్తారంట.  Even though the weather is so very good to take a long walk, మళ్ళీ అంత దూరం నడిచేందుకు నాకు మనసు లేదు; మన చేత కాదు కూడా. మనమిద్దరం కార్లో వెళ్దాం. క్లాస్‍కు లేట్ కాకూడదు. ఇవ్వాళ మీకు భగవద్గీత స్పర్ధలున్నాయి కదూ.” మనసులోని మాటను పాపతో చెప్పాను.

అమేరికాకు వచ్చిన తర్వాత మేం నడవడమే తగ్గి పోయింది. స్కూల్ కాలేజీలకెళ్ళాలన్నా కారెక్కాలి. కొత్తిమేర కూర తీసుకు రావాలన్నా కారెక్కాలి. ఏం కొనాలన్నా, ఎక్కడికెళ్ళాలన్నా కారెక్కాలి. నడుచుకొనెళ్ళి కలవాలంటే దగ్గర్లో ఎవ్వరూ లేరు, నడుచుకొనెళ్ళి చేసుకొచ్చే పనులయితే అస్సల్లేవు. అందుకని ఒక ఆదివారం రోజు DFW Hindu temple కు కాలి నడకనే వెళ్ళాలని నిశ్చయించుకొన్నారు శ్రీనాథ్ గారు. తెల్లవార్నే లేచి, త్వరగా తయారై, తిండి తిని ముందుగానే బయలుదేరారు పది గంటలకు మొదలయ్యే క్లాస్‌కని. ప్రతి ఆదివారం గుడికి వెళ్తున్నా కూడా ఇదే మొదటి సారి ఆయనిలా కాలి నడకన బయలుదేరడం. అప్పుడు మేం అర్వింగ్‍లోని Las Colinas లో ఉన్నాం. ఇంటి నుంచి గుడికి సుమారు పది మైళ్ళ దూరం. మేమిద్దరం కార్లో వేళ్ళేటప్పుడు దారి పొడుగునా నాన్న కోసం వెదుకుతూనే వచ్చింది పాప. MacArthur రోడ్డు ప్రక్కన ఆయన కనపడగానే తనకు ఎనలేని సంతోషం. “అమ్మా! మనం కూడా నాన్న జతలో ఇక్కడ్నుంచి నడుద్దామా?” నాన్నని చూస్తున్నట్టే చటుక్కున దూసుకొచ్చింది ప్రశ్న వెనక సీట్లో కూర్చొన్న పాపనుంచి. అమేరికాలో పిల్లల సురక్షతా దృష్టితో పన్నెండేళ్ళ వయసు లేక 135 cms ఎత్తు వచ్చేంత వరకు పిల్లలు కార్లో ముందు సీట్లో కూర్చొని ప్రయాణించేట్టు లేదు. సురక్షతా నియమాల్ని అందరూ పాటిస్తారు. నియమాల్ని ఉల్లంఘిస్తే పెనాల్టీస్ చాలా ఎక్కువ.

“నా చేత కాదు పాపడూ అంత దూరం నడిచేందుకు. అదీగాక కారిక్కడెక్కడో పార్క్ చేసి వేళ్తే మళ్ళీ ఇక్కడిదాకా నడిచి రావాలి, లేక పోతే ఎవరి కార్లోనైనా ఇక్కడి వరకూ రావాలి. ఎందుకవన్నీ లేని పోని కష్టాలు.” తనని disappoint చేసినా పర్వాలేదని అద్దంలో తనని చూస్తూ నిజం చెప్పాను. పాపలో సహకరించే గుణం చాలా ఉండింది. ఒక క్షణం తన కళ్ళలో నిరాశ కనపడి మాయమైంది.

“నడిచేది కాళ్ళతో కదూ అమ్మా? నువ్వెందుకు ‘చేత కాదు’ చేతకాదని అంటావు? ‘నా కాళ్ళక్కాదు’ అని అంటే తప్పా?” మొదలయ్యాయి బేతాళ ప్రశ్నలు.

“అవునమ్ములూ. నువ్వన్న మాట నిజమే. అయితే నాకు సాధ్యం కాదు అనే అర్థంతో మేమలా వాడుతాం. నా వల్ల కాదని కూడా అంటారనుకో. కొన్ని expressions వాడుక వల్ల dictionary meaning కంటే పూర్తిగా వేరే అర్థాన్నిస్తాయి. అది రోజూ తెలుగు మాట్లాడటం వల్ల రాను రాను నీకే తెలుస్తుంది. ఇది can’t అనే అర్థంతో వాడుతాం.”

ఆహా! అందుకే కాబోలు ఏదైనా తినేందుకెక్కువనిపిస్తే కూడా నా చేతకాదంటారు కదూ అని ఇంకో ఉదాహరణమిచ్చింది తనే.

ఆ రోజు భగవద్గీత శ్లోకాల స్పర్ధలో క్లాస్‌లోని పిల్లలందరూ పాల్గొన్నారు. పిల్లలు భగవద్గీతలోని శ్లోకాలను కంఠస్థం చేసుకొని స్పష్టమైన ఉచ్ఛారణతో పలకడం విని, ఆ రోజు జడ్జిగా వచ్చిన చిన్మయానికేతన్ స్వామీజీ పరమానందంతో ప్రశంసించారు. తక్కువ సమయంలో ఇరవై శ్లోకాల్ని కంఠస్థం చేయడం పిల్లల ఆసక్తి మరియు ఏకాగ్రతలను తెలుపుతుందన్నారు. ఏకాగ్రత లేనివారికి ఇంత బాగా నేర్చుకోవడం చేతకాదని టీచర్ చెప్పగా విని పాప నా వైపు చూసింది. ఇక్కడ కూడా ‘చేతకాదు’ అనే వాడారనే అర్థం ఆ చిలిపి కళ్ళలో.

తర్వాత భోజనాలప్పుడొచ్చింది ఇంకో ప్రశ్న. ఇంగ్లిష్‌లో ‘నంచుకుని’ అనేందుకేమనాలి అని. అది పూర్తిగా భారతీయ పదమని దాన్ని అనువాదం చేయడం నా చేత కాదని నవ్వాను. పెరుగన్నానికి గోంగూర లేక ఆవకాయ నంచుకొని తింటే చాలా బాగుంటుంది. అలా నంచుకోవడం తనకిష్టమనే విషయం తన అమేరికన్ స్నేహితులకు చెప్పాలని పాప ఆరాటం. ‘Pickles add special taste to yogurt rice. I like it.’ అని అనాలంతే. మనం రోజూ వాడే కొన్ని తెలుగు పదాలను ఇంగ్లిష్‌లోకి మార్చేందుకు సాధ్యం కాదన్న మాట అనింది పాప. అవును. ఏ భాషే కానీ ఆ భాషను వాడే ప్రజల సంస్కృతిని ప్రతిబింబించేలాగుంటుంది. మన వాడుకలను సూచించే పదాలు మన భాషలో ఉంటాయంతే. మనలా రొట్టెకు కూర నంచుకోవడం మరియు పెరుగన్నానికి ఆవగాయ నంచుకొని తినడంలాంటి పద్ధతులు బహుశః వేరెక్కడా ఉన్నట్టు లేవు. విదేశీ భాషల్లో దాన్ని సూచించే పదం లేనప్పుడు ఆశ్చర్య పడాల్సిన అవసరం లేదు.

అమేరికాలో ఉన్నందువల్ల పిల్లలు తెలుగు వినడం తక్కువ, మాట్లాడటం ఇంకా తక్కువ. మాట్లాడేందుకు ప్రయత్నించినప్పుడు వాళ్ళకు అడుగడుగునా అడ్డంకుల్లా చిన్ని చిన్ని సంశయాలు తలెత్తుతూనే ఉంటాయి. అవి ప్రశ్నలై బయటికొస్తూనే ఉంటాయి. ఆ ప్రశ్నలకు సరియైన బదులిచ్చేందుకు మనం మన వంతు ప్రయత్నం చేయలేదంటే వారి ఆసక్తికది వెనుకబాటు. వాళ్ళెక్కువగా వినే భాష English కాబట్టి తెలుగు పదాల్ని, వాక్యాల్ని ఇంగ్లిష్ పదాలతో, వాక్యాలతో పోల్చి చూసి, ఎక్కడెక్కడ పొందిక లేదనిపిస్తుందో అక్కడ కుతూహలంతో ప్రశ్నలు వేస్తూనే ఉంటారు. ఆ ప్రశ్నలకు వాళ్ళకర్థమయ్యేటట్టు బదులిచ్చే తెలివి కానీ, ఓపిక గానీ నాకుండలేదు. అయితే పిల్లలకు మన భాష నేర్పేందుకని క్లాస్ మొదలయ్యాక తొలి దశలోనే వాళ్ళ సంశయాలను పరిహరించాలనే ఉద్దేశంతో అవి రెండింటినీ ప్రజ్ఞాపూర్వకంగా కొద్ది కొద్దిగా నేర్చుకోవాల్సి వచ్చింది.

buduguపిల్లలు మనూర్లో పెరిగితే అవంతట అవే తెలిసే పదాలు, వాడుకలూ కూడా ఇక్కడ తగినంత పరిశ్రమ వేసి నేర్చుకోవాలి. బహుశః అమేరికాంధ్ర తల్లిదండ్రులందరూ దీన్ని గమనించి ఉంటారు. అమేరికాంధ్రుల పిల్లల ప్రశ్నల styleఏ వేరేనని చెప్పక్కర్లేదు. ఈ పిల్లలు గమనించినంత సూక్ష్మాతిసూక్ష్మాలు ఆ వయసులో నేను గమనించలేదనేది నూటికి నూరు పాళ్ళు సత్యం. ఒక్కోసారి వీళ్ళ ముందు మనం చాలా మొరటనిపిస్తుంది కూడా. To tell you the truth, it added a new interesting dimension to my thinking. అన్ని అనుభవాలకూ అక్షర రూపమిచ్చేందుకు నా చేత కాదు. అయితే పిల్లల ప్రశ్నల నా అనుభవాల చిన్ని అవలోకనం ఇక్కడుంది. వీటిలో కొన్నైనా అమేరికాంధ్రులందరికి తమ పిల్లలకు తెలుగు నేర్పేటప్పుడు స్వంత అనుభవానికి వచ్చి వుంటాయి.

ఏవేవో ప్రశ్నలకు బదులిచ్చే ఓపిక లేనప్పుడొక సారి మా పాపతో ప్రశ్నలతో విసిగించద్దు పొమ్మంటే “పొమ్మని అనొద్దమ్మా.” అని ఏడ్చింది. తనొక్కతే ఎక్కడికో వెళ్ళి పోవాలేమోననుకొని భయపడిందేమో. దగ్గరకి తీసుకొని “ఎక్కడికీ వెళ్ళాల్సిన పని లేదు పాపడూ. నాకిప్పుడు వేరే పనులున్నాయి. నీ ప్రశ్నలతో విసిగించకు అని అంతే. It just means don’t bother me right now.” అని వివరించి ఓదార్చాల్సి వచ్చింది. తనకప్పుడింకా మూడేళ్ళ వయస్సు. అమ్మానాన్నలు తప్ప వేరే బంధువర్గాన్నే చూడకుండా అందర్నుంచి దూరంగా పెరిగేటప్పుడు పిల్లల మనసులో కూడా ఒంటరితనం ఆవరిస్తుందేమో. పిల్లలు చాలా సున్నిత మనస్కులై భావుకులవుతారేమోనని అనిపించింది. ఏవేవో తప్పుగా ఊహించుకొని బాధపడతారని కూడా అనిపించింది.

“నువ్వెప్పుడూ అంతే. ఎక్కడ చదివిన పుస్తకాలు అక్కడే వదిలేస్తావు. వాటిని shelfలో ఉంచడం మర్చి పోతావు.” అని కోప్పడినప్పుడు “ఎప్పుడూ కాదమ్మా. Sometimes I forget, sorry!” అని మొహం చిన్నబుచ్చుకొన్న పాపను చూసి “ఎప్పుడూ అంటే always అని dictionary meaning ఉన్నా కూడా మేం వాడేది most of the times అనే అర్థంతో. మాకు ఓపికల్లేనప్పుడు అది sometimes  అనే అర్థం కూడా ఇస్తుంది.” వివరించి చెప్పాను. అయితే ఎందుకిలా చిన్ని విషయాలను మళ్ళీ నకారాత్మకంగా పెద్దవి చేస్తున్నానా అని అనిపించింది.  నేను మాట్లాడే తీరు మార్చుకోవాలని కూడా అనిపించింది. ఎందుకంటే ఇంగ్లిష్‌లో ఇట్లాంటి సందర్భంలో ‘ఎప్పుడూ’ అని వాడరు. సందర్భోచితమైన ‘చాలా సార్లు’ అని అంటారు. ఉన్నది ఉన్నట్టు చెప్పాలే కానీ గోరంతను కొండంత చేయడమెందుకా అని కూడా అనిపించింది.

ఎవరిదో అసహనీయమైన వైఖరి వల్ల బాధ పడి “వాళ్ళంతే. మారే రకం కాదులే. కుక్క తోక ఎన్నటికీ వంకరే.” అన్న నాన్న మాటలు విని “నాన్నా! That is too strong a statement. They might change for the better later sometime.” అనింది పాప. నాలుగైదేళ్ళ వయసులో, విషయాలేమీ తెలీక పోయినా పెద్ద ఆరిందాలా మాట్లాడిందనిపించినా కూడా, అవును కదా మనమింత కఠినంగా ఎవరి గురించి ఆలోచించినా తప్పనుకొన్నానే గానీ ఆయన మాటల్ని పాప ముందు సమర్థించుకోవాలని అస్సలనిపించలేదు. అందుకే అన్నారు ‘పాపలు మంచికి రూపాలు’ అని. పిల్లల మనసులో మానవీయత, ప్రామాణికత మున్నగు విలువలు నూటికి నూరు పాళ్ళు అర్థవంతగా వెలసి ఉంటాయి. వారి స్వచ్ఛ భావాలను కాపాడగల్గితే ఎంత బాగుణ్ణనిపించింది. ఒక్కోసారి మనకు తెల్సిన జీవన మౌల్యాలే చిన్ని పాపల మాటలై వారి నోటి నుంచి వచ్చి మమ్మల్ని వదలకుండా వెంటాడుతూనే ఉంటాయి.

ఈ తరం పిల్లలు మన ప్రతి మాటనూ గమనిస్తూ ఉంటారు. భాష నేర్చుకోవాలన్న ఆసక్తి, పట్టుదల ఉన్న పిల్లలు మనం ఒకటి తెలిపితే చాలు, పది నేర్చుకోంటారనేది అతిశయోక్తి కాదు. మన తప్పులు మనం తిద్దుకొంటూ సాగితే అవి వాళ్ళ తప్పులై కొనసాగే అవకాశముండదు.

buduguమా స్నేహితుడింట్లో వాళ్ళబ్బాయి కిరణ్ “మా నాన్నగారు పేర్లు గుర్తురానప్పుడు తన పేరు అదేదో ఉంది లేక వాళ్ళ ఊరి పేరు అదేదో ఉంది అంటారు. ఏదో ఉంటుందనేది అందరికీ తెల్సు కదా. వారి పేరు గుర్తు రావడం లేదనో లేక మర్చి పోయిందనో ఒప్పుకోవచ్చుగా” అంటూ నవ్వాడు. ఎందుకంటే ఇంగ్లిష్‌లోనైతే గుర్తురాని సందర్భంలో నేరుగా గుర్తులేదని చెప్పడమే వాడుక. చెప్పే తీరు ఒక్కో భాషలో, ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో రకంగా ఉంటుందంతే కానీ తప్పర్థం చేసుకోకూడదని వివరించి చెప్పారు కోవెల్లోని తెలుగు క్లాస్ టీచర్.

కిరణ్ చాలా మాటకారి. అందర్నీ ఆకట్టుకొనే శక్తి తన ముద్దు మాటలకుంది. తనకేదైనా అర్థం కానప్పుడు చిరునవ్వులతో ప్రశ్నిస్తాడు. “మేం హైదరాబాద్‌కెళ్ళినప్పుడు దారిలో ఒకర్ని directions అడిగితే ముందుకెళ్ళి leftక్కొట్టి rightక్కొట్టాలన్నారు. ఇక్కడ కొట్టడం అనెందుకొచ్చింది?” కిరణ్ ప్రశ్నకు పెద్దాయన బదులిచ్చారు. బహుశః ఎద్దుల బండిని కావల్సిన దిక్కుకు మరల్చాలంటే ఎద్దులకు కొరడాతో ఓ చిన్ని దెబ్బ కొట్టేవారు. అందువల్ల కొట్టడం అంటే బండి నడపడమనే అర్థంలో వాడుకలో వచ్చియుంటుంది. ఇప్పుడు మోటార్ వాహనాలక్కూడా అదే పదం వాడటం కొనసాగిందన్నారు.

మెట్లు దిగేటప్పుడు జారి పడి తన కాలికి మూగదెబ్బ తగిలిందన్నారు పెద్దావిడొకరు. అంటే కంటికి కనపడేలాంటి గాయం కాదు కాబట్టి దాన్ని మూగదెబ్బ అంటామన్నారు. పిల్లలకు ఒకటే నవ్వు. దెబ్బవల్ల కల్గిన గాయం కనపడలేదని దాన్ని గుడ్డి దెబ్బనాలా లేక గాయం నోరు విప్పలేదని మూగ దెబ్బనాలా అనే వాదాలతో సాగాయి మాటలు. మొత్తానికి పిల్లల మనసుల్లో మన భాషపై మూగప్రేమ మొదలై తెలుగుదనం వైపు ఆసక్తి వస్తూందనడానికి ఇది నిలువుటద్దమన్నారు టీచర్.

తెలుగుగడ్డ నుంచి దూరంగా ఉన్నందువల్ల భాష పట్ల పిల్లల మనసులో చెలరేగే గందరగోళాల్ని నివారించేందుకు పెద్దల ప్రతిభా పాటవాల సహాయం అత్యవసరమనే సత్యం ప్రతి నిత్యమూ కళ్ళ ముందుకొస్తూనే ఉంటుంది. అంతే కాదు, మన భాషాసంస్కృతిని, సంగీత సాహిత్యాలనీ ముందు తరాలకు అందించాలంటే మనం చెప్పే విధానాల్లో, మన ఆలోచనల్లో కూడా కొన్ని మార్పులు చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. పిల్లలు తెలుగు చదివి, విని ఆనందించేలా చేయాల్సిన బాధ్యత మనపై ఉందంటూ పెద్దాయన చేసిన ఉపదేశం గుర్తొచ్చింది.

“జీవితమున్నదే మన నవ్వులు, ప్రీతి, తపన, ప్రామాణికత, మానవీయత, మన సంస్కృతి, మన కలలు, ఆశయాలు అన్నీ మన వాళ్ళతో పంచుకోవడానికి మరియు దానివల్ల ఆహ్లాదకరమైన సుదీర్ఘ సంబంధాలను పెంచుకోవడానికి. స్వస్థ కుటుంబాలే స్వస్థ సమాజాన్ని కట్టగలవు. అందుకే ప్రవాస భారతీయులు కూడా తమ భాషని, భాషాప్రేమని తమ పిల్లలతో పంచుకొని పెంచుకోవడానికని ఆరాటపడతారు. తమ భావనల్ని, కలల్ని తమ పిల్లలకు తెలిపే ప్రయత్నాల్లో భాష నేర్పడం కూడా ఒక ముఖ్యమైన అంశం. ఏ విషయం గురించి కానీ ఆలోచించి, అనుభవించి తమ ఆలోచనలను, అనుభవాలను పంచుకోవడానికి ఉపయోగపడే అమూల్య సాధనమే భాష. అమ్మ భాష మన జీవితంతో ముడిపడియున్న ఒక విడదీయరాని భాగం.”

ఈ నెలాఖర్లో మన తెలుగు దినోత్సవం వస్తూంది. తెలుగు భాష మనది; నిండుగ వెలుగు భాష మనది అని మళ్ళీ మళ్ళీ పాడే సమయమిది. సమస్త తెలుగు బాంధవులకు తెలుగు దినోత్సవపు శుభాకాంక్షలు!

*

రాత్ & దిన్

Painting: Julia Victor

Painting: Julia Victor

మధు పెమ్మరాజు

madhu_pic“ఇంత అర్ధరాత్రి ఏం చేస్తున్నావు” అని అడిగాడు.
“బస్సు కోసం ఎదురుచూస్తున్నాను” అని ఇబ్బందిగా చెప్పింది.
“నీ అర్ధరాత్రి పచార్లు వారం నుండి చూస్తున్నాను, నిజం చెప్పు” అని సుతిమెత్తగా రెట్టించాడు
వదిలేలా లేడని “రోజూ బస్టాప్ నుండి యూనివర్సిటీని చూస్తుంటాను” అని చెప్పింది.
“యూనివర్సిటీని చూస్తుంటావా… ?” ఆశ్చర్యంగా అడిగాడు
ఎదురుగా ఫ్లాష్ లైట్లు చుట్టుముట్టిన భవనాలని చూపిస్తూ “ఎవరో గొప్ప ఆర్కిటెక్ట్ విశాలమైన ఆలోచనలకి, అందమైన ఊహలకి ప్రాణ ప్రతిష్ట చేసాడు, సింప్లీ గ్రేట్! ”
“ఇంత అర్ధరాత్రి..ఒంటరిగా….భవనాలని చూస్తున్నావా?” అని అడిగాడు
“అవును….”
“ఎందుకు?”
“నాకు ఆర్కిటెక్చరంటే చాలా ఇష్టం”
“ఎందుకు మంచి ఉద్యోగం వస్తుందనా?”
“అది మాత్రమే కాదు”
“మరి.. ?”
“అంతర్జాతీయ స్థాయి ప్రాంగణాలని డిజైన్ చెయ్యాలని, ప్రపంచం చుట్టి రావాలని… ..ఇలా ఎన్నో ఆశలు..”
“వినడానికి బానే ఉంది కానీ పగటి పూట రావచ్చు కదా?”
“ఒకప్పుడు అలాగే చేసేదాన్ని..”
“మరిప్పుడు….?”
“వెలుగంటే భయం”

student-art-abstract-buildings-h
“నీ మాటలు భలే వింతగా ఉన్నాయి, తెల్లారితే యూనివర్సిటీ ప్రాంగణం విద్యార్థులతో కళ, కళలాడుతుంది, అప్పుడు రా..”
“మీరు ఏ కాలానికి చెందినవారో తెలియదు……“
“ఎందుకు?”
“పగటి పూట వికృతాలు ముసుగు ధరించి తిరుగుతాయి”
“ఈ చీకటి కంటేనా?”
“చీకటి అమాయకమైనది, నలుపు తప్ప వేరే రంగు తెలియదు. తేటగా కనిపించే పగటి నిండా రంగు, రంగుల కపటాలు”
“నువ్వు టీవీ వార్తలు బాగా చూస్తావనుకుంటా?” నవ్వుతూ అన్నాడు.
“చూసే అవకాశం రాలేదు”
“నీ వయసుకింత అపనమ్మకం పనికిరాదు, యూనివర్సిటీలో చేరితే అంతా మంచే జరుగుతుంది”
“అంత నిక్కచ్చిగా ఎలా చెబుతున్నారు?”
“చూడు…అక్కడ బాగా చదివే వారికి తప్ప సీట్ రాదు. అంటే మంచి విద్యార్థులు, మంచి అధ్యాపకులు ఉంటారు”
“మంచి అంటే మనుషులనేగా మీ అర్ధం?”
“అవును అంతా మంచివాళ్ళే… అప్పుడిలా అర్ధరాత్రి, అపరాత్రి నిరీక్షణ అక్కర్లేదు ” అన్నాడు.
బాగ్లోంచి ఒక న్యూస్ పేపర్ తీసి అతనికిచ్చింది, వీధి దీపపు వెలుతురిలో దగ్గరకి తీసుకుని చదివాడు
“ఓ వెరీ గుడ్… మంచి రాంక్ తెచ్చుకున్నావు, మరింకేం.. తప్పక సీట్ వస్తుంది” అన్నాడు.
రెండో పేపర్ అతనికిచ్చి చీకట్లోకి నడుచుకుంటూ వెళ్లిపోతుంటే ఎటు చూడాలో తెలీక…

తడుముకుంటూ ‘విద్యార్థిని ఆత్మహత్య’ అనే వార్త చదివాడు, తర్వాత చీకటిలోకి చూసాడు.

*****

థ్యాంక్యూ చీతా!

సుధా శ్రీనాథ్

 

sudhaతెల్లవారుతున్నట్టే అమ్మనుంచి ఫోనొచ్చింది. మధ్యరాత్రి అమేరికా చేరుతున్నట్టే ఫోన్ చేసి అమ్మకు తెలిపాను కదా, నేను క్షేమంగా చేరానని అనుకొంటూనే ఫోనెత్తాను. “పాపడూ! రాత్రి బాగా నిద్రపట్టిందా? మాకిక్కడ రాత్రవుతూంటే నీకక్కడ పగలవుతూంది కదూ? అమేరికాలో హోటెల్లో ఉన్నావుగా, అక్కడ నీకు టీ దొరుకుతుందా?” మొదలయ్యాయి అమ్మ ప్రశ్నలు. నేను ఏకైకసంతానమయినందువల్ల అమ్మకు నేనే ప్రపంచం. నేనూర్లో లేనప్పుడు రోజుకు రెండు సార్లైనా నాతో మాట్లాడ్డం కుదరక పోతే బెంగ పెట్టుకొని ఏడుస్తుంది అమ్మ. ఇదే మొదటి సారి విదేశంలోఉన్నానని అమ్మ మామూలు కంటే ఎక్కువ బెంగ పడ్తూందేమో.

“అన్నీ దొరుకుతాయి అమ్మా! నువ్వేమీ బెంగ పడొద్దు.” అంటున్నట్టే అమ్మ “పాపడూ! నువ్వు నా కోసం అక్కడ్నుంచి ఓ ట్యాబ్లెట్ తీసుకు రాగలవా?” అనడిగితే కలో నిజమో తెలీక“ఏమన్నావమ్మా?” అని అమ్మను మళ్ళీ మళ్ళీ అడిగి తెల్సుకొన్నాను. ఎప్పుడూ నా నుంచీ ఏమీ కోరని అమ్మ తన కోసం ఈ రోజు ట్యాబ్లెట్ కొని తెమ్మంటుంటే నా చెవులను నేనే నమ్మ లేకపోయాను. బి.ఎస్సి. దాకా ప్రతి క్లాస్లోనూ టాపర్‌గా వున్నట్టి అమ్మ పెళ్ళయిన తర్వాత పూర్తిగా మారాల్సి వచ్చిందట. పద్ధతులు, సంప్రదాయాల పేరుతో అమ్మకు అన్ని రకాల పనులు అప్పజెప్పారుఅత్తగారూ తోడికోడళ్ళు. అందర్లో చిన్నదైన అమ్మపై ఆడపడుచులు కూడా అధికారం చెలాయిస్తారు. అత్తగారింట్లో ఆడపిల్లల చదువులకు ఏ మాత్రమూ విలువ లేదని తెల్సి, ఇంట్లో మిగతా ఆడవాళ్ళమాదిరి ఇంటి పని, వంట పని, పూజలు, వ్రతాలే తన జీవితం చేసుకొనిందమ్మ. రాజీ చేసుకోవడమే జీవితం అంటుందమ్మ. ఇప్పుడు ఆడపడుచులు పెళ్ళిళ్ళయి, తోడికోడళ్ళు అందరూ విడి విడిగాజీవిస్తున్నా కూడా అత్తగారింటి పద్ధతులను తూచా తప్పకుండా పాటిస్తుంది. బహుశః భయం వల్లనేమో! అమ్మ మళ్ళీ ఒక తరం వెనకటి వాళ్ళలా ఆలోచించేదనిపించేది. నేనెప్పుడూ అమ్మతోకంప్యూటర్ల గురించిగానీ, ట్యాబ్లెట్ గురించిగానీ మాట్లాడిన జ్ఞాపకం లేదు. అమ్మకు ఉన్నట్టుండి ట్యాబ్లెట్ వాడటం నేర్చుకోవాలన్న ఆసక్తి ఎలా పుట్టిందా అని ఆశ్చర్యపడ్డాను.

“అదేంటమ్మా? ఉన్నట్టుండి ట్యాబ్లెట్ కావాలంటున్నావు? ఎప్పుడూ నన్నేమీ అడగని నువ్వు ట్యాబ్లెట్ తీసుకురమ్మని అడుగుతుంటే నమ్మలేక పోతున్నాను.” నా ఆశ్చర్యం నా గొంతులోనేఅమ్మకు తెల్సిపోయి ఉంటుంది. అసలు విషయం అప్పుడు తెల్సింది. బెంగళూర్లో ఉంటున్న అమ్మ వాళ్ళ చిన్నాన్న చెప్పారట అమేరికా నుంచి ఒక మంచి ట్యాబ్లెట్ తెప్పించుకొమ్మని,  అది చాలాఉపయోగపడుతుందని! తల్లిదండ్రులు పోయిన తర్వాత అమ్మకు ఈ చిన్నాన్నే తల్లిలా, తండ్రిలా పలకరించడం, పండగలకు రమ్మని ఆహ్వానించడం నాకు తెల్సు. తను కెమిస్ట్రి ప్రొఫెసర్‌గా పని చేసిపదేళ్ళ క్రితమే నివృత్తి పొంది, తమ కూతురితో ఉంటున్నారు. నేనతన్ని చిన్ని తాతయ్యా అని పిలిచేదాన్ని. ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యమని నమ్మే తను రోజూ తెల్లవారుతున్నట్టే కనీసం ఐదు మైళ్ళదూరం పరుగెత్తుతారు. తన పరుగులు యువకుల పరుగుల కంటేనూ చురుగ్గా ఉండి నాకైతే చీతాని గుర్తు తెస్తాయి. కాబట్టి నేను చిన్ని తాతయ్యను అభినందించి షార్ట్‌గా చీతా అని కూడాపిలుస్తుంటాను.

అలా పిలవ కూడదని అమ్మ నాపై కోప్పడింది. అయితే తను “ఏంటోయ్! నన్ను మళ్ళీ చీతాతో పోలుస్తున్నావు” అని నవ్వారంతే. ఆ నవ్వులో సగర్వ సంతోషం కూడా ఉండింది.అమ్మకీ చిన్నాన్నంటే భలే ఇష్టం. చిన్నాన్న ఏం చెప్పినా తన మంచికేననే భావం అమ్మలో. అందుకే నేనెన్ని రోజులుగా కంప్యూటర్ వాడే విధానం నేర్పుతానన్నా అవన్నీ తనకెందుకనినేర్చుకొనేందుకు అస్సలు ఒప్పుకోని అమ్మ, ట్యాబ్లెట్ వల్ల చాలా ఉపయోగమవుతుందని చిన్నాన్న చెప్పగా ఒప్పుకొన్నట్టుంది. నా స్నేహితుల్లో ఒకరు కూడా తన కోసం ఒక ట్యాబ్లెట్ వీలైతేతెమ్మన్నారు. అయితే అందరూ అమ్మ తర్వాతే కదా! ఈ రోజుల్లో తాంత్రిక జ్ఞానం ఎన్నో విధాలుగా ఎంతగానో తోడ్పడుతుందని వివరిస్తూ పలు విధాల ప్రయత్నించినా కూడా అమ్మెందుకో నాకంప్యూటర్ వైపుక్కూడా రాలేదు.

అట్లాంటిది ఇప్పుడు చీతా సలహా వల్ల అమ్మ ఒప్పుకొనిందంటే, అంత కంటే భాగ్యమా అనుకొన్నాను. అమ్మ కోసమని ట్యాబ్లెట్ కొనేందుకు సంతోషంతో ఎగిరిగంతేశాను. వాళ్ళ చిన్నాన్న మాటను గౌరవించి, ఆయన చెప్పిన కంపెనీదే కొంటే అమ్మకు సంతోషమవుతుందని దాని గురించి అమ్మనడిగాను. ఇంజినీయర్ని కాబట్టి నాకు తెల్సినంతగా చీతాకుతెల్సుండదనే భావం మనసులో కదిలింది. అయితే ఏ మాడెల్ అయితేనేం? ఏ కంపెనీదైతేనేం? శుభస్య శీఘ్రం. అమ్మ దాన్ని వాడటం నేర్చుకొంటే, నేనెక్కడున్నా ఒకరినొకరు చూస్తూ రోజూమాట్లాడవచ్చు, ఈమేల్స్ రాసుకోవచ్చు, ఫోటోస్ చూసుకోవచ్చు. అది ముఖ్యం కదూ అనుకొన్నాను. ఒక్కొక్కటిగా అన్ని టూల్స్ వాడేందుకు అలవాటు చేసుకోవచ్చు. సంస్కృతం, సంగీతం,సాహిత్యం మున్నగు వాటిలో ఆసక్తి ఉన్న అమ్మకు ఇంట్లోనే ఒక లైబ్రరి దొరికినట్టవుతుంది.

తనకిష్టమైన ఎన్నో విషయాల గురించి ఒక క్లిక్కులో తెల్సుకోవచ్చు. కోరుకొన్న సంగీతంవినిపించుకోవచ్చు. తనక్కావల్సిన పుస్తకాలను ఇ-షాపింగ్ ద్వారా తెప్పించుకోవచ్చు. Technology nullifies distance! టెక్నాలజీని మనకు సహాయకారిగా మల్చుకొంటే జీవితం స్వర్గసమానమనిపించింది. అప్పుడు నేనింట్లో లేనని అమ్మకు ఒంటరితనమనిపించదు. నాపై ప్రాణాలు పెట్టుకొన్న అమ్మ మనసుకు ఇబ్బంది పెడ్తున్నానన్న బాధ ఇంటి నుంచి దూరంగా ఉన్నప్పుడునాకుండదు. ఆలోచనలు ఒక్కుమ్మడిగా దూసుకొచ్చాయి. మనోవేగాన్ని మించిన వేగం లేదు కదూ.

“కంపెనీ పేరు కూడా కావాలా? ట్యాబ్లెట్ పేరు సరిగ్గా తెల్సుకొని చెప్తాను. చిన్నాన్న నిన్ననే కాశీ యాత్రకు బయలుదేరారు. వస్తున్నట్టే అడిగి చెప్తాలే. నువ్వింకా ఒక నెల్రోజులు అక్కడే ఉంటావుగా.”అనింది అమ్మ ఫోన్ పెడ్తూ.

నాతో తీసుకొచ్చిన ఇన్‌స్టంట్ ఉప్మా మిక్స్‌ను నీళ్ళతో కలిపి రైస్ కుక్కర్లో ఉంచి స్నానానికెళ్ళాను. నేను తయారయ్యేంతలో ఉప్మా కూడా తయారుగా ఉండింది. గబగబా ఉప్మా తినేసి, ట్యాక్సీలో మాఆఫీస్‌కెళ్ళేటప్పటికి తొమ్మిది దాటింది. కొందరప్పుడే ఫోన్లో మాట్లాడ్డం వల్ల బాగా పరిచయమున్నవాళ్ళే. మిగతా వాళ్ళను మా మ్యానేజర్ ఒక్కొక్కరినీ పరిచయం చేశారు. చిరునవ్వుల స్వాగతాలతోఆ రోజు అక్కడ నా పని మొదలయ్యింది. అమ్మ ఫోన్ వల్ల శుభారంభమైన ఆ రోజు నాకు అతి ఉల్లాసంగా, ఆనందంగా గడిచింది. అమ్మతో నా అనుభవాలన్నీ ఇంటర్నెట్ ద్వారా పంచుకొంటున్నట్టుఊహించుకొంటూ ఆనందపడ్డాను. సంతోషంతో ఊగిపోయాను. స్వర్గానికి ఈ ట్యాబ్లెట్టే మెట్టనిపించింది. నా ఇన్నాళ్ళ కలలు నిజం చేస్తున్న చీతాకు మనసులోనే జోహార్లర్పించాను.

అమేరికాలో ఉన్నన్నాళ్ళూ అమ్మ రోజూ ఫోన్లో మాట్లాడింది. పూట పూటకూ సరిగ్గా భోజనాలు చేయాలని, ఎండలెక్కువ కాబట్టి పండ్లు, నీళ్ళు ఎక్కువగా తీసుకొని ఆరోగ్యం కాపాడుకోవాలనే వైపుకేసాగాయి మా కబుర్లు. తను ట్యాబ్లెట్ గురించి మళ్ళీ గుర్తు చేయక పోయినా, నా మనసులో దాని గురించి ఆలోచనలు పీట వేసుకొని కూర్చొన్నాయి. నేను మాల్స్‌లో కొద్దిగా విండో షాపింగ్ చేశానుట్యాబ్లెట్ కోసమని.

ఆన్ లైన్లో కూడా వెదికాను మంచి ట్యాబ్లెట్ కొనాలని. మూడు వారాల సమయం గడిచింది. నేనొచ్చిన ఆఫీస్ పని అద్భుతంగా ముగించి అందరి అభినందనలతో వీడ్కోలుతీసుకొన్నాను. ఇక ట్యాబ్లెట్ కొనే విషయంలో జాప్యం చేయకూడదనుకొని దాని గురించి అమ్మనడిగితే చిన్నాన్నింకా యాత్రల నుంచి రాలేదని తెల్సింది. చివరి వారమంతా ట్రావెలింగ్‌లో ఊర్లుతిరుగుతుంటాను కదాని అమ్మకు చెప్పకుండా నేనే ఒక మంచి ట్యాబ్లెట్ కొన్నాను అమ్మ కోసమని. ఇది ఖచ్చితంగా చీతా సూచించే దాని కన్నా మెండే అయివుంటుందన్న గట్టి నమ్మకంతోనే అదికొన్నాను. మూడు వారాల పాటు టెక్సస్ ఎండలననుభవించిన తర్వాత ఫ్లారిడా బీచుల్లో తిరగడం సర్గతుల్యంగా ఉండింది నాకు.  కెనడి స్పేస్ సెంటర్లోకెళ్ళడం చంద్రలోకానికే అడుగు పెట్టినంతసంతోషాన్నిచ్చింది. న్యూయార్క్‌లోని లిబర్టి స్టాచ్యూ చూస్తే మన లుంబిని స్టాచ్యూ గుర్తొచ్చి హోమ్ సిక్నెస్ ఎక్కువయ్యింది.

క్యాలిఫోర్నియాలోని గోల్డెన్ గేట్ దగ్గరుండగా అమ్మనుంచి ఫోనొచ్చింది. “చిన్నాన్న యాత్రలు ముగించుకొని వచ్చారోయ్. నాక్కావల్సిన ట్యాబ్లెట్ పేరు మూవ్ ఫ్రీ అని. నీకు వీలైతే అది తీసుకొని రా.నా కాళ్ళ నొప్పులు దాని వల్ల బాగా తక్కువవుతాయంట.” అమ్మ మాటలు విని గొంతులో వెలక్కాయ పడ్డట్టయి, అవాక్కయ్యాను. అంటే అమ్మ ఇన్ని రోజులూ ట్యాబ్లెట్ అన్నది మాత్రల కోసమా!అమ్మ మాటని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోకపోవడం నా తెలివి తక్కువ పని అనిపించింది. అయితే ఈ కంప్యూటర్ల యుగంలో అమ్మకు ట్యాబ్లెట్‌కున్న ఇంకో అర్థం తెలియజెప్పని నా ఇంజనీయర్ పదవికేసిగ్గనిపించింది. నా చదువుల గురించి, కంప్యూటర్ల గురించి అమ్మకు చెప్పేందుకు ఒకటి రెండు సార్లు ప్రయత్నించానంతే. అయితే అమ్మ మొహంలోని నిరాశ, నిస్పృహ, నిరాసక్తి నా ప్రయత్నాలనుమానుకోజేసేవి. అమ్మ స్నేహితుల్లో కూడా ఎవరూ కొత్త విషయాలను తెల్సుకొనే ఆసక్తి లేనివారనిపించేది. తప్పు నాలో కూడా ఉంది. అనుకొన్నది సాధించక ముందే నా ప్రయత్నాల నుంచివిరమించడం నా తప్పే కదా.

అమ్మ ఎక్కువగా మాట్లాడక పోయినా, తను కీళ్ళ నొప్పితో బాధపడటం నాకు తెల్సు. అయితే అమ్మ ట్యాబ్లెట్ అన్నప్పుడు ఒక్క సారైనా అది కీళ్ళ నొప్పికి మాత్ర అయివుండొచ్చనే అనుమానంనాకు ఆవ గింజంతైనా రాలేదు. అది నా మూర్ఖతనమంతే! దానికి ఎవర్ని దూషించి ఏం లాభం! నేను మళ్ళీ అంతగా కలలు కనడం నా తప్పేమో. అయితే మనసులోనే నా తక్షణ కర్తవ్యం గురించిఆలోచించి, తీర్మానించుకొన్నాను.

మరుసటి రోజే అమ్మ చెప్పిన ఆ మాత్రలు కొన్నాను. అమ్మకని కొన్న ట్యాబ్లెట్ వేరే ఎవరికీ ఇవ్వాలనిపించలేదు. నేను కన్న కలలు నిజం చేసుకోవాలంటే నాప్రయత్నాలు మానకూడదనుకొన్నాను. ఈ సారి ఊరెళ్ళినప్పుడు అమ్మకు ఇంటర్నెట్ వాడే విధానం నేర్పించి తీరాలనే పట్టుదలతో ఇంటికి చేరాను రెండూ ట్యాబ్లెట్స్ తీసుకొని. రెంటినీ అమ్మ చేతిలోఉంచుతూ అసలు విషయం చెప్పాను. ఆ నెల్రోజులూ నేను అమ్మ గురించి కన్న కలల్ని, తడబడుతూ, వివరిస్తుంటే నా కళ్ళలో విషాదం నిండుకొంది. అమ్మకు నా తపన అర్థమయ్యుండాలి. నన్నుదగ్గరికి తీసుకొని నొసటిపై ముద్దుపెట్టిందమ్మ. తన చేతిలో నేనుంచిన ట్యాబ్లెట్టుక్కూడా ముద్దు పెట్టింది.

అమ్మ కోసం నేను ఆశతో కొని తెచ్చిన మొదటి కానుక అది. అమ్మ నన్ను నిరాశ పర్చలేదు.పిల్లల సంతోషం కోసం అమ్మలు ఏమైనా చేయగలరు. అమ్మ కోసమని నేను తెచ్చిన ట్యాబ్లెట్ అమ్మలోని కాలేజ్ స్టూడెంట్‌ను మేల్కొలిపిందేమో. అమ్మలోని చదువుల ఆసక్తిని తట్టి లేపింది. ట్యాబ్లెట్వాడటం చీతా వేగంతో నేర్చుకొనిందమ్మ. ఇంట్లోనే లైబ్రరి ఉన్నట్టుగా ఉందోయ్ అనిందమ్మ. మొత్తానికి ఈ ట్యాబ్లెట్ ఒక కొత్త ప్రపంచాన్నే అమ్మ కళ్ళ ముందుంచి, నాకు మూవ్ ఫ్రీస్వాతంత్ర్యాన్నిచ్చింది. అమ్మతో ఈమేల్ ద్వారా మరియు ఫేస్ బుక్, వాట్సాప్ల ద్వారా రోజూ అన్ని విషయాలు పంచుకోవడం వల్ల నేను ప్రపంచంలో ఎక్కడున్నా అమ్మతోనే ఉన్నట్టుగా ఉంది.

అమ్మఇంటర్నెట్ ద్వారా తన చిన్నన్నాటి స్నేహితులను, టీచర్లను ఎందర్నో కలిసింది. ఇంటర్నెట్ ద్వారా రోజూ కొత్త విషయాలు తెల్సుకొంటూ ఇది అర చేతిలో వైకుంఠం చూపిస్తుంది పాపడూ అంటూమురిసిపోయింది అమ్మ. ఇవన్నీ కనిపెట్టిన వారు ధన్యులంటూ ‘ఎందరో మహానుభావులు! అందరికీ వందనములు!’ అని పాడిందమ్మ. ముభావంగా మూడు ముక్కలు మాట్లాడే అమ్మ ఇప్పుడుగలగలా మాట్లాడుతుంది. అంతే కాదు, ఇంటర్నెట్ ద్వారా సంస్కృతం నేర్చుకొని సంస్కృతంలో ఓపన్ యూనివర్సీటీలో ఎం.ఎ. చేస్తూందమ్మ! మన పూర్వజుల భాషైన సంస్కృతం నేర్చుకొనివేదోపనిషత్తులను చదివి ఆనందించాలనే అమ్మ కల నిజమవుతూంది.

చీతా చెప్పిన కీళ్ళ నొప్పి ట్యాబ్లెట్లో నాన్వెజిటేరియన్ అంశాలున్నాయని వాటిని శుద్ధ శాకాహారియైన అమ్మ వాడనేలేదు. అవి వాడదగిన తన స్నేహితులకెవరికో ఇచ్చేసింది. ఆ మూవ్ ఫ్రీ ట్యాబ్లెట్వాళ్ళ కీళ్ళ నొప్పి పోగొట్టిందో లేదో తెలీదు. అయితే ఈ ట్యాబ్లెట్ తెచ్చిన సరికొత్త చదువుల సంతోషాలతో అమ్మ కీళ్ళ నొప్పి వచ్చినట్టే మాయమయ్యింది! వీటన్నిటి క్రెడిట్ నూటికి నూరు పాళ్ళుచీతాకే అంటే అమ్మా వాళ్ళ చిన్నాన్నకే చెందాలి. ఎందుకంటే వీటికంతటికీ మూల కారణం చీతా ఇచ్చిన ట్యాబ్లెట్ సలహాయే!

థ్యాంక్యూ చీతా!

*

పునాది రాళ్ల ప్రార్థన

కర్లపాలెం హనుమంతరావు

 

karlapalemక్రీ. శ. 3015

హాట్ జూపిటర్నుంచి అరగంట కిందట బైలుదేరిన సూపర్ సానిక్ రాంజెట్ గోయిండా‘(గోవిందాకి.. గో ఇండియాకి సరిసమానమైన పదం) భూ కక్ష్యలోకి ప్రవేశించి అదేపనిగా గిరిటీలు కొడుతోంది. చిన్నపిల్లలు ఆడుకొనే టాయ్ ఏరోప్లేన్ రీమోట్ కంట్రోలురుతో తిరుగుతున్నట్లంది ఆ దృశ్యం.

గోయిండానుంచి చూస్తుంటే భూమండలం మొత్తం ఒక మండే పెద్దబంతిలాగా ఉంది.

స్పేస్ సెంటర్నుంచి గ్రీన్ సిగ్నల్ రాగానే రాంజెట్ లోని యువశాస్త్రవేత్తలిద్దరూ మాస్కులని మరోసారి సర్దుకొని స్క్రామ్ జెట్ సాయంతో సూటిగా భూమివైపుకు దూసుకు రావడం మొదలుపెట్టారు.

పొట్టిగా,  బూడిదగుమ్మడికాయంత బొద్దుగా  రేలంగిలాగా ఉన్నవాడిపేరు మొగానో. పొడుగ్గా,  పొట్లకాయంత సన్నగా రమణారెడ్డిలాగా ఉన్నవాడిపేరు  తనాకో. వాళ్ళిద్దరు ఇంటర్ యూనివర్సల్ స్పేస్ యూనివర్శిటీలో రీసెర్చి స్టూడెంట్లు.

స్క్రాంజెట్ ని రాంజెట్ ని రీమోట్ ద్వారా కంట్రోలుచేస్తూ హాట్ జూపిటర్ స్పేస్  సెంటర్లో కూర్చొని ఆపరేష్ డిస్కవర్ ఇండియా సూపర్వైజ్ చేస్తున్నాయన పేరు కబిల్. అతగాడు ఆ ప్రాజెక్టుకి గైడు కూడా. సినిమాల్లో ప్రకాష్ రాజ్ లాగా ఉంటాడు.

కబిల్ ముత్తాతలు కొన్నివేల ఏళ్లకిందట భూమ్మీద నివసించినవారు. ఐదువందల ఏళ్లకిందట భూమ్మీద జనాభా పట్టనంతగా ఎక్కువైపోయి వనరులు హరించుకుపోయి జీవనం మనుగడకే ముప్పు ముంచుకొచ్చినవేళ  గగనాంతర రోదసిలోని వేరే గ్రహాలకి  వలసపోయింది మెజారిటీ మానవజాతి. కబిల్ ముత్తాతలు సూర్యకుటుంబంలోని గురుగ్రహానికి చెందినవారే!

ప్రకృతి వికృతిగామారిన దారుణ దుష్పరిణామాల కారణంగా మిగిలిన జీవజాతులన్నీ క్రమక్రమంగా నశించిపోయాయి. ప్రస్తుతం భూమి ఒక మరుభూమిని తలపిస్తోంది.  అడవులు అదృశ్యమయ్యాయి. నీరు పాతాళంలోకి ఇంకిపోయింది. ఆక్సిజన్ కరువై  పూర్తిగా బొగ్గుపులుసు వాయువుతో నిండిపోయిన భూమ్మీదకు మొగానో, తనాకో ఎందుకొస్తున్నట్లు?!

తమ సౌరవ్యవస్థను బోలిన మరెన్నో గ్రహకుటుంబాలను వెదికి పట్టుకొని, పరిశోధించి దీసిస్ సమర్పించడం ఆపరేషన్ డిస్కరీ ఇండియాలక్ష్యం. ప్రాజెక్టులో భాగంగా కబిల్ గైడెన్సులో  రోదసీలో ప్రయాణిస్తూ ఇప్పటికే ఎన్నో పాలపుంతలను, నక్షత్రాలను, గ్రహాలను పరిశీలించారు. గెలాక్సీలనన్నింటినీ గాలించేసె చివరి అంచెగా భూమ్మీదకు దిగుతున్నారు ఇప్పుడు.

భూతలంమీద వాతావరణంమాత్రం భయానకంగా ఉంది. సెగలు కక్కే వడగాలులు ఎడాపెడా కొడుతున్నాయి. కనుచూపుమేరంతా సహారానుమించిన ఎడారి దిబ్బలే!

ఓజోన్ పొర చిరిగిపోయి సూర్యరశ్మి భూతలాన్ని నేరుగా జీవజాతులన్నీ ఏనాడో నశించాయి.

ఇంత జీర్ణావస్థలో ఉన్న భూమ్మీదకు బాసు ఎందుకు దిగమంటున్నాడు యువశాస్త్రవేత్తలిద్దరికీ అంతుబట్టడంలేదు.

స్క్రామ్ జెట్ నేలమీదకు లాండయిన తరువాత విద్యార్థులిద్దరికీ గైడ్ కబిల్ కమాండ్స్ స్పేస్  విండోనుండి వినబడుతున్నాయి.

కంగ్రాట్ స్! వేలాది ఏళ్లకిందట రోదసీమండలం మొత్తంలో మహానాగరికతలు వెల్లివిరిసిన ప్ణ్యభూమిమీదకు మీరు ఇప్పుడు అడుగు పెట్టారు. కబిల్ హృదయంలో మాతృగ్రహంమీద భక్తి ఎంతలా పొంగిపొర్లుతున్నదో అతని గొంతులోని ఉద్వేగాన్నిబట్టే శిష్యులిద్దరికీ అర్థమయింది.

2015-07-18 13.27.12

కబిల్ గొంతు గంభీరంగా వినపడుతోంది. ఆ రోజుల్లో అమెరికా అగ్రరాజ్యంగా ఉండేది. అన్ని రంగాల్లో అదే ముందుండేది. తమ దర్పానికి దర్పణంగా వాళ్ళు నిర్మించుకొన్న స్టాట్యూ ఆఫ్ లిబర్టీని  ఫొటో తీయండి!

కెమారాని బాస్ చెప్పిన వైపుకి ఫోకస్ చేసి చూసాడు తనాకో. అక్కడ మట్టిదిబ్బలు తప్ప ఏవీ కనిపించలేదు!

అల్ ఖైదా వాళ్ళు ఆ అమెరికానెప్పుడో కైమాకింద కొట్టి పారేసారు. దాని నామరూపాలుకూడా మీకిప్పుడు కనిపించవుఅన్నారెవరో! ఆ గొంతు వినిపించినవైపు చూస్తే అక్కడెవరూ కనిపించలేదు! అదే విషయం తిరిగి బాసుకి చేరవేసారు శిష్యబృందం.

పోనీ సోవియట్ సోషలిస్తు రిపబ్లిక్ పేరుతో ఒకవెలుగు వెలిగి చివరకు  రష్యాలాగా మిగిలిపోయిన దేశాలగుంపువైపుకి మీ కెమేరా తిప్పండి! అట్టడుగు మానవుడి స్వేచ్చా స్వాతంత్ర్యాలకి నిర్మాణరూపం రెడ్ స్క్వేర్. షూటిట్!కబిల్ గాట్టి కమాండ్!

కెమేరా పొజిషన్ మారింది. అదే దృశ్యం! మటిదిబ్బలే మట్టిదిబ్బలు! ‘వాళ్ల ప్రభుత్వాలను వాళ్లే కూల్చుకొన్నారు. ముక్కలు చెక్కలయినా చివరికీ ఒక ముక్కా మిగల్లేదు! అంది ఇందాకటి గొంతే, శాల్తీ మాత్రం యథాప్రకారం కనిపించలేదు.

శిష్యులద్వారా సమాచారం విన్న కబిల్ అన్నాడీసారి లండబ్ టెన్ డౌన్ లో ఉద్దండ పిండాలుండేవాళ్ళు ఆ రోజుల్లో. వాళ్ల పాలనలో ప్రపంచం మొత్తంలో సూర్యుడు అస్తమించేందుకు అంగుళం  చోటైనా ఉండేది కాదంటారు. ఆ మహాసామ్రాజ్యపు మహారాజులు, రాణులు నివాసమున్న వీధిని మీ కెమేరాల్లో బంధించండి!

తనాకో కెమేరా అటు తిరక్కముందే అందుకొంది ఇందాకటి గొంతు నో యూజ్! ఆ సూర్యుడస్తమించని మహాసామ్రాజ్యం తరువత్తరువాత అమెరికా సింహానికి తోకమాదిరిగా తయారైంది. అల్ ఖైదా దెబ్బకీ  అమెరికాతో పాటే మాడి మసయింది!

ఓన్లీ వాయిస్ ఓవర్! నో పర్సన్ ఎట్ సైట్!

నుదుట దిద్దుకొనేటంత చిన్నదైనా అమెరికాన సైతం గడగడలాడించిన దేశం  జపాను. వారి నాగరికత చాలా ప్రాచీనమైనది. అయినా నాటి మానవుడు సాంకేతికంగా ఎంతటి ఉన్నత శిఖరాలను అందుకొన్నాడో జపానువారిని చూసి తెలుసుకోవచ్చు. వాళ్ల విసనకర్ర ఈక కనబడినా చాలు ఒక్క స్నాపు తీసుకోండి!అన్నాడు కబిల్ నిరాశను గొంతులో కనిపించనీయకుండా!

అణుధార్మిక విధ్వసంతో దానికదే బూడిదయింది!’ అంది ఆకాశవాణి ముక్తుసరిగా ఒక్క ముక్కలో.

ప్రపంచానికి ఫ్యాషన్ ఎలాఉంటుందో నేర్పించిన ఫ్రాన్స్!కబిల్ గొంతు.

ఎయిడ్స్ మహమ్మారి ఎప్పుడో ఆ శృంగారదేశాన్ని కబళించేసిందిఆకాశవాణి గొంతు.

క్యూబా..కబిల్ గొంతులో వణుకు.

ప్లేగు వ్యాధికి ఫినిష్అశరీరవాణి తాపీగొంతు. 

ఆఫ్ఘనిస్తాన్.. పాకిస్తాన్.. కజికస్తాన్.. కబిల్ దేశాలపేర్లు గడగడా చదువుకుపోతున్నాడు.

అవన్నీ తాలిబాన్లకి స్థావరాలుగా మారిన తరువాత చరిత్రలో స్థానంలేకుండా పోయాయి. ఆఫ్రికా అడవుల్ని  కార్చిచ్చు,ఆస్ట్రేలియా ఖండాన్ని ఎల్లో ఫీవరు.. ఒక్కముక్కలో మీకు అర్థమయేటట్లు చెప్పాలంటే తుఫాన్లూ, భూకంపాలూ,సునామీలూ, కరువులూ, వరదలూ, యుద్ధాలూ, రోగాలూ.. అన్నీ అన్నింటినీ నామరూపాల్లేకుండా సర్వనాశం చేసేసాయి. అడుగూ బొడుగూ ఏమన్నా మిగిలున్నా రాజకీయాలు వాటిని నాకేసాయి. చివరికి మిగిలింది ..ఇదిగో ఇప్పుడు మీరు చూస్తున్నారే.. ఈ మట్టిదిబ్బలే!అశరీరవాణి ఆపకుండాచేసే ఆ అనవసర ప్రసంగానికి యువశాస్త్రవేత్తలిద్దరికి  తెగ వళ్ళు మండిపోయింది.

గురువుగారికి ఇష్టమైనదేమన్నా పట్టుకుపోదామనుకుంటే మధ్యలో వీడెవడు? పిలవా పెట్టాకుండా కల్పించుకొని  ఏదడిగినా బూడిదయింది.. మసయింది.. మన్నుకొట్టుకుపోయింది.. నాశనమయింది.. నామరూపాల్లేకుండా కొట్టుకుపోయింది.. మురిగిపోయింది.. మునిగిపోయిందిఅంటూ అపశకునాలు తప్ప వల్లించడం లేదు! రెండు వాయిద్దామంటే వాయిస్సేగాని శాల్తీ ఎదురుగా కనిపించి చావడంలేదు!

తమకు డాక్టరేట్ రాకుండా తోటి విద్యార్థులు చేస్తున్న కుట్ర కాదుగదా ఇది!

కడుపులోని మంటను కడుపులోనే ఉంచుకొంటే ఏం ప్రయోజనం?  కనబడ్డా కనబడకపోయినా ముందు కడిగిపారేస్తే సరి!

ఇందాకట్నుంచీ చూస్తున్నాం. ఏది చూద్దామన్నా లేదు పొమ్మంటావు! ప్రకృతిభీభత్సానికి సర్వం బూదిద అయిపోతే తమరెలా మిగిలున్నారు  మహాశయా?’ తనాకో ఇక తమాయించుకోలేక పెద్దగొంతుతో అరిచాడు

ఇంతకీ నువ్వెవరివి? మొనగాడివైతే మా ముందుకురా! సవాలు విసిరాడు మొగానో తన వంతు వంతగా.

బిగ్గరగా నవ్వు వినిపించింది. ఆ నవ్వుకు భూమి కంపించింది. మీరు నిలబడ్డ చోటులోనే భూమి అడుగున ఉన్నాను. పిల్లల్లారా!

మొగానో గబగబా గొయ్యితీయడం మొదలు పెట్టాడు. రెండు అడుగులుకూడా తవ్వకుండానే బైటపడిందా గొంతు తాలూకు  వింత ఆకారం.

నిట్టనిలువుగా ఉంది. ధగధగా మెరిసిపోతోంది. వంటిమీదంతా ఏవో గాట్లు.. పైనుంచీ కిందదాకా!

ఇలాంటి ఆకారాన్ని ఆ గ్రహాంతరవాసులు రోదసీమండలంలో ఇంతవరకు ఎక్కడా చూసింది లేదు. ప్రళయమొచ్చి భూమ్మీదున్న సర్వజీవజాలం దుంపనాశనమయినా.. చెక్కు చెదరకుండా.. నిట్టనిలువుగా.. తాజాగా.. తళతళలాడుతూ కనిపిస్తున్న ఆ ఆకారాన్ని చూడంగానే .. నిజం చెప్పద్దూ.. యువశాస్త్రవేత్తలిద్దరికీ ఒకింత గౌరవంకూడా కలిగింది. సాధ్యమైనంత వినయంగా  మనసులోని మాటను బైటపెట్టాడు తనాకో ఇంతకీ తమరెవరో సెలవిచ్చారు కారు సార్?’

ఆ ఆకారం చెప్పటం మొదలు పెట్టింది. పునాదిరాయి అంటారు నన్ను. వేల ఏళ్లకిందట ఇక్కడ ప్రజాస్వామ్యమనే పాలనావిధానం  ఒకటి వర్ధిల్లింది. ప్రజలే రాజులు. ప్రజలకొరకు, ప్రజలవలన, ప్రజలచేత నడిచే పరిపాలన అది. మరీ లోతుగా వెళ్ళొద్దు! మీరొచ్చిన పని మర్చిపోయి తరిగి వెళ్లడానికి తిప్పలు పడతారు. అంత తికమకగా ఉంటుందా రాజకీయ వ్యవహారం! ప్రజాస్వామ్యమంటే ప్రజలు ఎన్నుకున్న నాయకులు.   వాళ్ళు పాలించే ప్రజలు. ఈ మాత్రం అర్థం చేసుకోండి! ప్రస్తుతానికి  చాలు.!

ఇహ నేనెవరో చెబుతాను. వినండి! ఎన్నికల్లో నిలబడి గెలవడానికి నాయకులు ప్రజలకు కొన్ని వాగ్దానాలు చేస్తారు. ప్రాజెక్టులు కట్టిస్తామని, పాఠశాలలు పెట్టిస్తామని, ఫ్యాక్టరీలు నిర్మిస్తామని.. వగైరా.. వగైరా! వాళ్ళు వాగ్దానాలు చేసినంతమాత్రాన జనం నమ్మాలని ఏముంది? నమ్మనివాళ్లని నమ్మించడానికి నాయకులు ఇదిగో.. ఇవాళే.. ఇక్కడే.. మీకు భవిష్యత్తులో కట్టబోయే  భారీ నిర్మాణానికి నాందీగా.. పునాదిలో ఓ రాయి వేసేస్తున్నాం!” అంటూ బ్రహ్మాండంగా  ఊరేగింపూ..  గట్రాచేసి  ఆర్భాటంగా మమ్మల్ని పాతేస్తారన్నమాట. మమ్మల్ని చూసి నమ్మి జనం ఓట్లేస్తే.. గెలిచేసి..గద్దెనెక్కి..  వాళ్ళు చేయాలనుకొన్న పనులన్నీ మళ్లీ ఎన్నికలొచ్చేసే లోపల సుబ్బరంగా చేసేసుకొంటారన్నమాట.

ఒక్క నిమిషం పునాదిరాయీ! చిన్నసందేహం! మరి వాగ్దానం చేసినట్లు నాయకులు ఎన్నికలు పూర్తయిన తరువాత నిర్మాణాలన్నీ చేసేస్తారుకదా! అయినా మీరింకా ఈ గోతుల్లో శిలావిగ్రహాల్లా పడి అల్లాడుతున్నారేంది?!’

పకపకా నవ్వింది పునాదిరాయి. మరదే ప్రజాస్వామ్యమంటే! సరే! ఇందాకట్నుంచీ ఏదీ కనిపించడంలేదని తెగ అల్లాడుతున్నారుగా! అమెరికా, రష్యా, చైనా, జపానంటూ ఎన్నడో అంతరించిపోయిన దేశాలను గురించి దేవులాడుకొంటున్నారుగా! వృథాగా వాటికోసం సమయం పాడుచేసుకోకుండా.. నన్నూ నా సోదరులనూ ఫోటో తీసుకుపోండి! అంతదూరంనుంచి వచ్చినందుకు ఆ మాత్రమైనా దక్కిందని సంతోషించండి!

నువ్వేగాక నీకు సోదరులుకూడా ఉన్నారా ఇంకా?! వాళ్ళూ నీకులాగే సజీవంగానే ఉన్నారా?!’ నోరెళ్లబెట్టడం తనాకో వంతయింది.

ఎందుకు లేరబ్బాయ్? వందలొందలు! మీ కెమేరాల మెమరీ కార్డు చాలదు! ఆన్ చేసుకోండి! వరసగా పరిచయం చేస్తాను. ఫ్లాష్ వేసుకోండి! అదిగో అది బ్రాహ్మణి సిమెంటు ఫ్యాక్టరీ పునాదిరాయి. ఇప్పుడు రద్దయిపోయిందనుకోండి!  పోలవరం అనే భారీ నీటిప్రాజెక్టుకి వేసిన పునాదిరాయి! అదిగో ఆ మూల ఉన్నది! ఇదిగో.. ఇవాళో.. రేపో.. అంటో యుగాలబట్టీ కథ నడుపుతున్నారు! ఇది  హంద్రీ నీవా సుజల స్రవంతి పునాదిరాయి. ఇది సిద్దిపేట స్పోర్ట్ స్ స్టేడియం పునాది రాయి. రెండు తెలుగురాష్ట్రాలు కలసి ఉన్నప్పుడు వేసిన పునాది రాళ్లిలాగా ఇంకా చాలా ఉన్నాయి.  అదిగో ఆ మూల వున్నదే .. అది హైదరాబాదనే అప్పటి తెలుగురాష్ట్ర రాజధానిలో ట్రాఫిక్ సమస్యల నివారణకని ప్రారంభించిన మెట్రోరైలు ప్రాజెక్టు పునాదిరాయి. స్థలంమారి ఆ ప్రాజెక్టు ఇప్పుడు మరో దిశలో సాగుతున్నది. అయినా దీనికి ముక్తి కల్పించే దిక్కు కనిపించడం లేదు.  ఇది బడాయిగడ్డా లోకాజ్ వంతెన తాలూకు పునాదిరాయి. ఇదిగో..  ఇది పుణ్యవరంలో వంతెన  నిర్మాణానికని వేసిన రాయి. ఇది పటాన్ చెరువులో వెయ్యి పడకల ఆసుపత్రికని అప్పటి ముఖ్యమంత్రి వేసిన శిలాఫలకం! ఇలా మీరు ఎక్కడ చూసినా చక్కని పునాదిరాళ్ళు అనాదిగా అనాథల్లా పడివుండటాన్ని గమనించవచ్చు!  ఎన్ని ప్రభుత్వాలు మారినా ప్రగతి లేదు. మా గతి మారలేదు, మా ఫొటోలు తీసుకొని మామీదగాని మీరు థీసిస్ సమర్పిస్తే  పట్టా గ్యారంటీ! ఆ విధంగానైనా మేము ఉపయోగపడ్డామని సంతోషిస్తాం.పునాదిరాయి నిట్టూర్పు.

అందంగా తళతళలాడే ఆ పునాది రాళ్లన్నింటినీ కెమేరాలో బంధించి తృప్తిగా తిరుగుముఖం పట్టారు యువశాస్త్రవేత్తలిద్దరూ!

స్క్రామ్ జెట్ ఇంజను స్టార్టుచేస్తూ మొగానో పునాదిరాయితో కృతజ్ఞతా పూర్వకంగా అన్నాడు మీ రుణం ఎన్ని జన్మలెత్తినా తీర్చుకోలేం!

ఈ జన్మలోనే సుబ్బరంగా  తీర్చుకోవచ్చబ్బాయిలూ! మమ్మల్నిలా నిలువునా పాతేసినా పెద్దమనుషులు మీకు  వెళ్లేదారిలో ఏ నరకంలోనో.. పాతాళంలోనో  తప్పకుండా తగులుతారు.  పెద్దమనసు చేసుకొని ఒక్కసారివచ్చి మాలో కనీసం కొందరికైనా విముక్తి కలిగించి పుణ్యంకట్టుకోమని మా మాటగా విన్నవించండి.. చాలు!  అని కన్నీరు పెట్టుకొంది అ పునాదిరాళ్ళ సంఘం ప్రధాన కార్యదర్శి.

***

cartoons: Karlapalem Niranjan

తడి ఆరని ఉత్తరాలు

మధు పెమ్మరాజు

 

madhu_picగోడపై ఉన్న డెకరేషన్ ఫ్రేములో “A picture is worth a thousand words” అనే కొటేషన్ ఏళ్ళుగా చూస్తున్నాను, చదివిన ప్రతీసారి భలే గొప్ప భావనని అనిపించేది. తాతయ్య మాష్టారి మొదటి ఉత్తరం చదివాకా ఆ అభిప్రాయం శాశ్వతంగా చెరిగిపోయింది. ఆర్ద్రత నిండిన మనిషి కలం పడితే జాలువారేవి అక్షరాలు కావు.. తడి, తడిగా తాకే పద చిత్రాలు- మట్టి మనుషులు, దుమ్ము రేగుతున్న వీధులు, చీమిడి ముక్కు బడి పిల్లలు, నేలకొరిగిన సైనికుడు…అందుకేనేమో ఈ మధ్యన డెకరేషన్ ఫ్రేములో “A letter is worth countless pictures’ అని కనిపిస్తోంది.

వియత్నాం అంతర్గత సమస్యపై అమెరికా జోక్యాన్ని ఇతర దేశాలతో పాటు, అమెరికా వాసులు తీవ్రంగా ప్రతిఘటిస్తున్న రోజలు. ఆ సమయంలో మాష్టారు బోస్టన్ యునివర్సిటీలో న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ ప్రొఫెసర్గా పని చేసేవారు. స్వేచ్ఛ, పౌర హక్కులు, ప్రజాస్వామ్యం అంటూ ప్రపంచానికి ప్రవచనాలు చెప్పే అమెరికా ద్వంద్వ వైఖరికి నిరసనగా విద్యార్థి కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా పాల్గొన్నారు, ఆ అధ్యాయం మాష్టారు గమనాన్ని మలుపు తిప్పిన మైలురాయి.

పల్లె జీవుల కష్టాలను కడ తీర్చడానికి వినోబా చేసిన కృషి మాష్టారుని ప్రభావితం చేసింది, వారి స్పూర్తితో మాతృదేశం తిరిగివచ్చి వెనుకబడ్డ ప్రాంతాల స్థితి గతులను అర్ధం చేసుకుందుకు రెండేళ్ళ పాటు దేశమంతటా కాలినడకన తిరిగారు. సమస్యల పట్ల అవగాహన ఏర్పడ్డాకా ఓ మారుమూల ప్రాంతంలో తన ప్రస్థానం ప్రారంభించారు. ఆ రోజు నుండి విద్య, ఆర్ధిక ప్రతిపత్తి, పౌర హక్కులు వంటి ఎన్నో మౌలికమైన అంశాలపై ప్రజా పోరాటాలు శాంతియుతంగా జరిపి పీడిత వర్గాలను గెలిపింఛి, ‘ఆంధ్ర గాంధీ’ గా పేరు పొందారు.

ఒకసారి “మాష్టారు! ఈ ఏడాది ఎండలు బాగా ఎక్కువగా ఉన్నట్టున్నాయి, ఎలా తట్టుకుంటున్నారు?” అని యధాలాపంగా అడిగాను.

“బయట కొత్త తార్రోడ్డు వేస్తున్నారు. కొన్ని వారాలుగా కూలివాళ్ళు మండుటెండలో ఆగకుండా పని చేస్తున్నారు, ఫ్యాన్ కింద కూర్చుని వాళ్ళని చూస్తుంటే చాలా తప్పు చేస్తున్నట్టు ఉంది. లేచి కాస్త మంచి నీళ్ళు ఇవ్వడమో, కాసిన్ని కాలక్షేపం కబుర్లు చెప్పడం తప్ప ఏమీ చెయ్యలేకపోతున్నాను. రోజు, రోజుకీ ఆ కాంట్రాక్టర్ మీద కోపం పెరిగిపోతోంది, కనికరం లేకుండా రక్తం మరిగే ఎండలో ఎలా పని చేయిస్తున్నాడో?…..కాస్త ఎండ తగ్గాకా లైట్లు పెట్టి పని చేయించచ్చు కదా? ఇలా కొనసాగితే పాపం ఏ వడదెబ్బో తగిలి ప్రాణాలు పోగొట్టుకుంటారు. ప్రభుత్వం కాస్త పూనుకుని ఇలాంటివి జరగకుండా లేబర్ లా మార్చాలి” అని జవాబిచ్చారు.

‘కూలివాడి ఎండ’ అనే పొసగని పదాలని మొదటిసారి విన్నాను. ఆ మొహం లేని మనుషులు రోడ్డు మరమత్తు చేస్తుంటే ఎన్నో సార్లు చూసాను, రద్దీలో నా సమయం వ్యర్ధమయిందని తిట్టుకుంటూ చూసాను. కొత్త తార్రోడ్డు పక్కన కూడా చూసాను, నున్నటి నల్లదనాన్ని తాకిన మత్తులో పడి పట్టించుకోలేదు. అయినా కనిపించని మొహాలని పట్టి, పట్టి పోల్చుకోవాలనే తాపత్రయం, తీరిక నాకు లేవు. నేను మెట్లెక్కే తొందరలో ఉన్నాను, దూరాలు దాటాలనే ఆత్రుతతో ఉన్నాను. కూలివాడికి ఎండా.. వానా తేడా తెలుస్తుందా? దుమ్ములో పుట్టి, ధూళిలో తిరిగి మట్టిలో కరిగిపోయే వారి కోసం వృధా ఆలోచనలు ఎందుకని సమర్ధించుకున్నాను.

నా కళ్ళకి ఎదురుగా కిట, కిట కిటికీలు – సూటు, స్టెతస్కోప్, నల్ల కోటు వేసుకున్నవాడు చూపులకి చిక్కుతాడు, ఆ పక్కనే పనిచేస్తున్న కూలివాడు కనబడడు. పనిని బట్టి మనిషి విలువని అంచనా కట్టే వారికి ‘కూలివాడి ఎండ’ అత్యవసరమైన పదం. మాష్టారు ఉత్తరాలు మరుగున పడిన మానవీయ విలువలు వెలికి తీసి, చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని పట్టించుకునేలా చేస్తాయి.

నేను ఈ రోజు ఒక మంచి స్నేహితుడిని కోల్పోయాను. ఏ సంబంధం లేని ఈ ఊరుకి నలభై ఏళ్ళ క్రితం చేరుకున్నాను. ఒకసారి డిగ్రీ కాలేజీలో ప్రసంగించడానికి వెళ్ళినపుడు శేఖర్ పరిచయమయ్యాడు. అతనిది మగ దిక్కులేని పెద్ద, పేద కుటుంబం.

శేఖర్ డిగ్రీ పూర్తి కాగానే పట్టుదలగా చదివి, కాంపిటీటివ్ ఎగ్జామ్స్ రాసి బ్యాంకు ఉద్యోగం సంపాదించాడు. ఆ రోజు నుండి కుటుంబ బరువు బాధ్యతలు ఇష్టంగా స్వీకరించాడు. ప్రమోషన్ అవకాశాలు ఎన్నొచ్చినా అన్నీ వద్దనుకుని ఉన్న ఊళ్లో క్లర్కుగా ఉండిపోయాడు. ఏడాది క్రితం ఆరోగ్యం బాగోలేదని డాక్టర్కి చూపించుకుంటే కాన్సర్ అని తేలింది. క్రమం, క్రమంగా ఆరోగ్యం క్షీణించి ఈ నెల 18వ తారీఖున చనిపోయాడు. శేఖర్ మరణం నన్ను బాగా కృంగదీసింది. ఈ ఊరు వచ్చిన రోజు నుండి శేఖర్ నాకు కొండంత అండగా ఉండేవాడు. బాలబడి ప్రాజెక్టులు ముందుండి నడిపించేవాడు, రిక్షా కాలనీ పిల్లలకి పాఠాలు చెప్పడం, శోధన కార్యకలాపాలు చూసుకోవడం తప్ప వేరే జీవితం లేకుండా గడిపాడు.

శేఖర్ సంస్మరణార్ధం మొన్న ఆదివారం ఒక సభ ఏర్పాటు చేసాము, దాని తాలుకు ఫోటోలు నీకు పంపుతున్నాను.

పెరిగిన వేగం నైతిక విలువలని తిరగరాసింది. అవకాశాలు అందిపుచ్చుకుని అంచలంచలుగా ఎదిగేవాడు సమర్ధుడు. బంధాలకి, సమాజ బాధ్యతలకి కట్టుబడేవాడు చేతకానివాడు. అంతా రాచమార్గంపై అప్రమత్తంగా నడుస్తుంటే, అదే చూరుని వేళ్ళాడిన శేఖర్ ప్రాక్టికల్ మనిషి కాదు, అర్ధం లేని ఆశయాలకి ఉదాహరణ.

ఫోటోలలో జనసందోహాన్ని చూస్తుంటే శేఖర్ ఓడిపోయిన మనిషిలా అనిపించలేదు, గెలుపు, ఓటములకి దూరంగా అందనంత ఎత్తులో ఎగురుతున్న విహంగంలా అనిపించాడు. వయసు మనిషి జీవితానికి కొలమానం కాదు. సార్ధకతతో జీవించే మనిషి, ప్రతి క్షణం నూరేళ్ళు జీవించినట్లే! శేఖర్ విద్యార్థులలో ఒక శాతం మంది అతని స్ఫూర్తి పొందినా అతను ఆశించిన లక్ష్యం చేరుకున్నట్లే…

క్రితం సారి నువ్వు, నాన్నగారు చాకలిపేట బాలబడికి వచ్చారు గుర్తుందా? అప్పట్లో అది పాకలో ఉండేది, మొన్నీ మధ్యనే కొత్త బిల్డింగ్లోకి మారింది. రాబోయే ఆగష్టు 15 పండుగ కొత్త బడిలో జరుపుకుంటాము. నువ్వు, నాన్నగారు తప్పకుండా రావాలి.

నిరుపేద పిల్లలకి చదువు పట్ల ఆసక్తిని పెంచాలి, కూలి పనులు చేసుకునే తల్లి, తండ్రులకి భారం కాకుండా పౌష్టిక ఆహారం అందించాలి, డ్రాప్ ఔట్లు తగ్గించాలి అనే ఆశయంతో ‘బాలబడి’ని రూపుదిద్దారు. సహజ అభ్యాసన వాతావరణంలో, ఉత్తేజపరిచే ఆటపాటల ఆదర్శ విద్యా విధానంగా దేశమంతటా మన్ననలు పొందింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం శోధన సంస్థ ఆధ్వర్యంలో 18 జిల్లాలలో బాలబడులను విజయవంతంగా నిర్వహిస్తోంది.

మాష్టారు మితబాషి, మాట్లాడినా పెద్దగా హావభావాలు చూపించరు. బాలబడి పాక నుండి సిమెంట్ గదిలో స్థిరపడిందనే వార్త పంచుకునేటపుడు మాత్రం చిన్న పిల్లల ఉత్సాహం చూపిస్తారు. వారి నేతృత్వంలో ఎన్నో పాకలు, ఆశయాలు స్థిరత్వాన్ని పొందాయి. ఉక్కు సంకల్పం గల వారి మనసులు వెన్నలా సున్నితంగా ఉంటాయని ఎక్కడో చదివాను, మాష్టారులో ఆ గుణాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూసాను.

నీకు కధలంటే ఇష్టం కదూ.. మొన్న రాజేష్ సొంత దస్తూరీతో ఒక కధ పంపాడు, అది నీకు పంపుతున్నాను, వీలున్నపుడు చదువు. అసలు రాజేష్ ఎవరో చెప్పనేలేదు కదూ? రాజేష్ IIT మద్రాస్లో ఇంజనీరింగ్ చేసాడు. కాలేజీ రోజుల నుండి ఆహార భద్రత అనే అంశం అతన్ని తొలుస్తూ ఉండేది. ఎప్పుడు మాట్లాడినా అదే అంశంపై సుదీర్ఘంగా చర్చించేవాడు. నాకు ఆశ్చర్యం కలిగించిన విషయం ఏమిటంటే ఇంజనీరింగ్ చదువుతున్న విద్యార్ధికి వ్యవసాయం, పర్యావరణం లాంటి సంబంధంలేని విషయాల పట్ల ఆసక్తి ఎలా కలిగిందా అని?

ప్రపంచంలో బీడుగా మారుతున్న నేల నిముష, నిముషానికి పెరిగిపోతోంది. మరో వైపు జనాభా పెరుగుదల, ఆహార అవసరాలు అదుపు తప్పాయి. ఇదొక విపత్కర పరిస్థితి!!. ఎవరో ఒకరు పూనుకోకపోతే పరిస్థితి చేజారిపోతుందనేవాడు. ఈ జటిలమైన సమస్యలను అధిగమించాలంటే రెండే రెండు మార్గాలు – అడవులను చదును చెయ్యడం లేక బీడు భూములని సేద్యానికి పనికొచ్చేలా చెయ్యడం. రెండవ, మెరుగైన మార్గాన్ని తన జీవితాశయంగా మార్చుకుని ఉన్నత చదువులు, అమెరికా ఉద్యోగావకాశాలు వద్దనుకుని, పెళ్లి మానుకుని కర్ణాటకలోని మారు మూల బీడు ప్రాంతాలలో ఏళ్ళుగా పనిచేస్తున్నాడు. పనికిరాని నేలని పచ్చగా మార్చి హరిత విప్లవం సాధించాడు.

మేధావులు ప్రపంచానికి చాలా అవసరం. వారి తెలివి తేటలు మారు మూల ప్రాంతాలకి కుదువ పెడితే మనం రెండు రకాల నష్టాలు చూడవలసివస్తుంది- వారు ఎదగరు, దేశాన్ని ముందుకి నడపరు. అంతగా సహాయం చెయ్యాలంటే విరాళాలు రూపంలోనో, సలహాలు రూపంలోనో పరోక్షంగా సహాయం చెయ్యొచ్చు కదా?

దేశాన్ని పీడిస్తున్న సమస్యలు నిత్య యవ్వనంతో, నవనవలాడుతూ ఉంటాయి. చాలా మటుకు ప్రజలు శాంతి కాముకులు వార్తా పత్రికలలో మొహం దాచుకుంటారు తప్ప సమస్యల జోలికి రారు. కొందరు మేధావులు వాటిని విడమర్చి, విశ్లేషించి, విభేదించి తమ తర్కాన్ని, పరిజ్ఞానాన్ని పది మందికి ప్రదర్శిస్తూ ఉంటారు, వారికి సమస్య ఒక ఆట వస్తువు. భావుకత, విప్లవ భావాలు కలగలిసిన బహు కొద్దిమంది పట్టు వదలక కవితో, వ్యాసమో రాసి, అది పత్రికలో అచ్చు పడగానే తమ బాధ్యత తీరిందని చేతులు దులుపుకుంటారు. ఎక్కడో రాజేష్ లాంటి వారు తమ జీవితాలని ఇంధనంగా మార్చి సమస్యల పరిష్కారం కోసం పాటుపడతారు. వారు రాతల కంటే, మాటల కంటే, చేతలని నమ్ముకుని అహర్నిశలు నిశ్సబ్దంగా శ్రమిస్తూ ఉంటారు. అసలు వారి వల్లే ప్రకృతిలో ఇంకా పచ్చదనం మిగిలి ఉందేమో?

మాష్టారు! నెల జీతం చేతికి రాకపోతే వణికిపోతాను. మీరు అంత మంచి ఉద్యోగం, విదేశీ అవకాశం తేలిగ్గా ఎలా వదిలేసారు? మీరు జీవితాన్ని పేద ప్రజలకి అంకితం చెయ్యడం చాలా గొప్ప విషయం

ఒక మనిషి పుట్టి పెరుగుతున్నపుడు కొన్ని ముఖ్య సంఘటనలు ఆ వ్యక్తి గమనాన్ని నిర్దేశిస్తుంటాయి. ఆ సంఘటనలను మానవాతీత శక్తి నిర్దేశిస్తుందేమో? ఆ సంఘటనలు జరగకపోతే అ జీవి ప్రయాణంలో విచిత్ర మలుపులు వచ్చేవి కావేమో? ఈ ప్రశ్నలకి నాకు జవాబులు ఇంకా దొరకలేదు.

మనిషి తన జీవితంలో ముఖ్యమైన నిర్ణయాలు తన పరిమితమైన ఆలోచనా పరిధిలో తీసుకోవడం సరైన విషయం కాదేమో అనిపిస్తుంది. అతని స్పృహలోకి రాని అంతర్గత ఎరుకకి అవకాశం ఇవ్వాలెమో? అలా జరిగితే ఒక శుభోదయాన సూర్యుడు కొత్త వెలుగుతో కనిపిస్తాడు. ఆ వెలుగులో తన పాత జీవితాన్ని పక్కన పెట్టి, కొత్త వెలుగులోకి పయనమై వెళ్ళిపోతాడు. పాత జీవితపు చాయలు జ్ఞాపకాలుగా మిగిలిపోయినా బంధాలుగా ఉండవు. అప్పుడు అతడు లోకం కోసం, బంధువర్గం కోసం జీవించడు. ‘తన’ కోసమే జీవిస్తాడు. ఇది అర్ధం కాని మనుషులు అతను పరులు కోసం త్యాగం చేశాడనో, పరులపై ప్రేమతో జీవిస్తున్నాడో అనుకోవచ్చు. అది పెద్ద భ్రమ.
మాష్టారూ! తోటమాలి కలం పడితే ఆ రాతలకి మట్టి వాసన, నేల స్వచ్చత, వేర్ల లోతు ఉంటుంది, అందుకే మళ్ళీ మళ్ళీ చదవాలనిపిస్తుంది. మీ ఉత్తరాలలో వ్యక్తులు అక్షరాలు దిద్దిస్తూ, ఆత్మ స్థైర్యం పెంచుతూ ఎడారిలో గులాబీలు పూయిస్తున్నారు. నేను నావైపు సూటిగా నడిచే అంకెల మనిషిని- జీతమిచ్చే కంపెనీ లాభాలు పెంచాలనో, ఖర్చులు తగ్గించాలనో సాఫ్ట్వేర్ ప్రోగ్రాంలు రాయిస్తూ ఉంటాను, ఒక్కోసారి అవే ఖర్చుల లెక్కలు చురకత్తులుగా మారి వేటు వేస్తే కొత్త కత్తి వెతుక్కుంటాను తప్ప చుట్టూ చూడను, చూసినా నా చుట్టూ నేనే కనపడతాను.

నిజానికి అంకెలకందని మీలాంటి వ్యక్తులు నాకు అర్ధం కారు. అందుకే మీ ఉత్తరాలు మళ్ళీ మళ్ళీ చదువుతూ ఉంటాను, ఎన్నిసార్లు చదివినా బావుంటాయి తప్ప అర్ధం కావు, భాష వస్తే సరిపోదు కద… భావన నిండాలంటే అనుభవం కావాలి. ఏసీ గదులకి అలవాటైన నాజూకు శరీరం నడిరోడ్డుపై నిలబడదు, ఇక అనుభవం ఎలా వస్తుంది? అందుకే విశాలమైన పంజరంలో వెచ్చగా ఒదిగి ఎగిరే మెళుకువల గురించి కలలు కంటూ ఉంటాను, కలలు వాటంతట అవే నిజమవుతాయని కొత్త కలలు కంటూ ఉంటాను…

***

‘ఫాదర్స్’ డే ఫన్ విత్ దినేశన్!

సుధా శ్రీనాథ్ 

 

sudhaఆ రోజు ఫాదర్స్’ డే. స్నేహితులందరూ పిల్లలతో మా ఇంట్లో సమావేశమయ్యారు. ఆ రోజు పిల్లలు తమ అమ్మ సహాయంతో తమ నాన్నకిష్టమైన వంటకాలను చేసి తీసుకొచ్చారు. ప్రతి ఇంటి నుంచివాళ్ళ నాన్న ఫేవరేట్స్ మా డైనింగ్ హాల్ చేరాయి. నేనైతే పిల్లలతో pronunciation కబుర్లకని కూడా ఎదురు చూస్తున్నాను.

అందరం మదర్స్ డే సర్ప్రైజ్‌ని గుర్తుచేసుకొన్నాం. తెలుగులో నాన్నని ‘అప్ప’, ‘అబ్బ’, ‘అయ్య’ అని కూడా అంటాం. కొరియన్స్ కూడా నాన్నని ‘అప్పా’ అని పిలుస్తారట. మొత్తానికి ఈ సారి మదర్స్డే, ఫాదర్స్ డే రెండ్రోజులూ కొరియన్స్‌ని గుర్తు చేసుకొన్నామని అందరికీ నవ్వొచ్చింది. అయితే అమ్మ, అప్ప అనే రెండు తెలుగు పదాలు అదే అర్థంతో వాడే ఇంకో దేశముందనేది అందరికీఅత్యాశ్చర్యాన్నిచ్చిన మాట అక్షరాలా నిజం.

పిల్లల్ని ఆత్మీయంగా సంబోధించడానికి ‘చిట్టి తండ్రీ, చిన్ని నాన్నా’ అంటారని, అమ్మ తనని చాలా సార్లు ముద్దుగా అలా పిలుస్తుందని చెప్పిన ఓ చిన్నారి మాటకు నాన్నల నుంచి ఒకటే చప్పట్లు.ఇంకా బాగుందనేందుకు కొన్ని సందర్భాల్లో ‘దాని అప్ప(అబ్బ)లాగుంది’ అనే వాడుక ఉందనే మాటకి నాన్నల మొహాలు నవ్వులతో నిజంగా వెలిగిపోయాయి. ‘అప్ప’ అనే పదాన్ని పెద్దలకుగౌరవసూచకంగా కూడా వాడుతాం. శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు తన ఆస్థానంలో మహామంత్రియైన తిమ్మరసుని తండ్రిలా గౌరవించి ‘అప్పాజి’ అని అత్మీయంగా సంబోధించేవారట. అవునవును, కొన్నిసముదాయాల్లో నాన్నని ‘అప్పాజి’ అనే పిలుస్తారన్నారు బెంగళూరినుంచి వచ్చిన వారొకరు.

ఆ రోజు పగ్గాలు పూర్తిగా పిల్లల చేతుల్లోనే. పిల్లలు తమకు నాన్నే ఫస్ట్ హీరోనని మళ్ళీ మళ్ళీ చెబుతూ నాన్నకు కృతజ్ఞతలు చెప్పుకొన్నారు. అమ్మలు, నాన్నలు కూడా తమ నాన్నను తల్చుకొనిగౌరవాభిమానలందించేలా చేశారు. ఎండెక్కువగా ఉన్నందున ఔట్ డోర్ గేమ్స్ బదులు ఇంట్లోనే నాన్నలకని చిన్ని చిన్ని ఆటలు, బహుమానాలు కూడా ఏర్పాటు చేశారు. “The pioneers in any field are called Fathers in that field. For example: many of you know about Darwin and Mendel. Charles Darwin is known as the father of Evolution theory and Gregore Mendel is for genetics.  Madison is called the father of American constitution. In India, Ambedkar is the father of Indian constitution. Mahatma Gandhi is called the father of the nation.” చిన్నారి మాటలు వింటున్నట్టే ఫాదర్ ఆఫ్ దినేశన్ అంటూ ఒక జోక్ గుర్తుచేశారొకరు.

దినేశన్, గణేశన్ అని అన్నదమ్ములుండేవారు. దినేశన్‌కు తమ్ముడు గణేశన్ అంటే భలే ఇష్టం. ఒక రోజు స్కూల్‍నుంచి వచ్చిన దినేశన్ చాలా డల్‌గా ఉన్నాడు. ఎందుకని వాళ్ళ నాన్న అడిగితే“నాన్నా, నేను నీ కొడుకు కాదా? గణేశన్ నా తమ్ముడు కాదా?” అనడుగుతూ ఏడ్చాడు. ఉన్నట్టుండి నీకీ అనుమానమెందుకన్న నాన్న ప్రశ్నకు అసలు విషయం బయట పడింది. గాంధీజి ఈస్ దిఫాదర్ ఆఫ్ ది నేశన్ అని స్కూల్లో చెప్పారట! జోక్ విన్న నాన్నలకే కాదు, అమ్మలకూ, పిల్లలకూ అందరికీ ఒకటే నవ్వులు. నవ్వులతో, ఆనందంతో నాన్నలందరికీ విందు వడ్డనలతో భోజనాలుమొదలయ్యాయి. వారికి నచ్చిన వంటకాలు నాన్నల విందుకు ఘన స్వాగతం పలికాయి.

భోంచేస్తూ అముదగారు చెప్పిన వాళ్ళ నాన్నగారి విషయం అందర్నీ భావుకుల్ని చేసింది. వాళ్ళ నాన్నగారు రిటైర్ అయిననాడే వాళ్ళమ్మకు వంటింటినుంచి విడుదల అన్నారట. దాన్ని అక్షరాలాపాటిస్తున్నారట. ప్రతి రోజూ ప్రతి వంటకం తామే చేస్తూ వాళ్ళమ్మకిష్టమైన హాబీస్ కొనసాగించేందుకు పూర్తిగా సహకారమిస్తున్నారట. “మా ఆయన కూడా నాకన్ని విధాలా సహకరిస్తూ మా నాన్ననిగుర్తుతెస్తారు” భర్త పట్ల తమ అభిమానం వెల్లడించారు అముదగారు.

అక్కడున్న ప్రతి నాన్న కూడా అమ్మకు ప్రతి రోజూ ఇంటి పనుల్లో సహాయం, సహకారమిస్తున్నవారేనని పిల్లలందరూనాన్నలను అభినందించారు. అమ్మ ఇంట్లో లేనప్పుడు తను అమ్మా! అని పిలిస్తే నాన్న పలుకుతారని, తనకి అమ్మానాన్నలు రెండు కళ్ళలాగని పలికిందో పాపడు. అవును కదా, రెండు కళ్ళలోఏదీ ఎక్కువ కాదు, ఏదీ తక్కువ కాదు; కాకూడదు కూడా. మొత్తానికా రోజు నాన్నలను అభినందనలతో ముంచెత్తారు పిల్లలు. కుటుంబ వ్యవస్థకు అమ్మ నాన్నలిద్దరూ ఆధార స్థంబాలు. బాధ్యతలుతెల్సిన అమ్మా నాన్నలున్న కుటుంబాలే స్వస్థ సమాజాన్ని కట్టగలవు.

bapu

అందరివీ భోజనాలయ్యాయి. వెనకటి వారం సగానికి వదిలేసిన మా pronunciation కబుర్లను కొన సాగించే సమయమది. అంతకు మునుపే నేను మేం మాట్లాడే ఇంగ్లిష్ గురించి పిల్లలతోచర్చించిన విషయం కొందరికి తెల్సి, మన తప్పుల గురించి పిల్లల్ని అడగడం నా తెలివితక్కువ పని అన్నారు.  పిల్లలికపైన మనల్ని ఆడిపోసుకొంటారని బెంగ పడ్డారు. ఇలాంటి ప్రయత్నాలుమానేయమని కొందరు నాకు ఫోన్ చేసి చెప్పారు కూడా. అలాంటి బెంగ అక్కర్లేదని, మనం వట్టినే ఏవేవో ఊహించుకొని దిగులు పడకూడదనే నా అభిప్రాయానికి కొద్దిగా సహకారం దొరికింది. ఈనేపథ్యంలో నేనెదురు చూస్తున్న కబుర్ల సమయం వచ్చేసింది.

అందరం ఒకే చోట కూర్చొన్నాం కబుర్లకని. అచ్చులు, హల్లుల తప్పులతో మొదలెట్టారు పిల్లలు. ‘ఎల్లో’ అనేందుకు ‘యెల్లో’ అంటారన్నారు కొందరు. ‘వోట్’ అనేందుకు ‘ఓట్’ అనడం ‘యెస్’అనేందుకు ‘ఎస్’, ‘ఎండ్’ అనేందుకు ‘యెండ్’ అనడం ఎక్కువగా గమనించిన తప్పులన్నారు ఇంకొందరు. మిగతా పిల్లలు వీరితో సమ్మతిస్తూ తలూపడం కనబడింది.

ఎక్కడైతే z అక్షరం ఉంటుందో అక్కడ j వేసి ఆ పదాలను ఎక్కువగా తప్పు పలుకుతారని, జీరొ, జూ అనే తప్పుల్ని ఉదహరించారు. ఆ ధ్వని తెలుగులో లేనందువల్ల దాన్ని రాసి దిద్దేందుకు వీలుకాదని పిల్లలే తెలిపినప్పుడు విచిత్రమనిపించింది కొందరికి. అదే రీతి x ఉన్న పదాల్లో కూడా అవుతుందని తెలిసింది. ఈ కబుర్లు వద్దని వారించినవారు కూడా పొందికగా ఒదిగిపోయి అభినందించడంవల్ల పిల్లల మాటలు ఊపందుకొన్నాయి. నేను పిల్లలు చెప్పిన ప్రతిదాన్నీ రాసుకోవడం మొదలు పెట్టాను. ఎందుకంటే మన తప్పులు మనక్కనపడవు కదూ.

“అండర్‌స్టాండింగ్ అనేందుకు అండ్రస్టాండింగ్ అని, మాడర్న్ అనేందుకు మాడ్రన్ అని అంటారు. కంసిడరేషన్ అనేందుకు కంసిడ్రేషన్ అంటారు. డి మరియు ఆర్ మధ్యలోని అక్షరంమాయమైపోతుంది, ఎందుకో” అంటూ రాగం తీశాడు బాలుడొకడు. Similarly, the vowel between `t’ and ‘r’ disappears  అంటూ ప్యాట్రన్, మ్యాట్రు అన్నాడింకో చిన్నారి.  Also, the vowel between `t’ and ‘l’ disappears  ఇంట్లిజెంటు, మెంట్లు అంటారని బుంగ మూతి పెట్టిందో చిన్నారి.  కారణమేం చెప్పాలో తోచక నవ్వేసి, వాటిని కూడా రాసుకొన్నాను ఆ తప్పులు నామాటల్లో లేకపోయినా కూడా. ఎగైన్‌స్ట్ అనేందుకు మాలో చాలా మంది ఎగెనెస్ట్ అంటామని ఒకావిడ చెబితే విని పిల్లలు చిరునవ్వులు చిందించారు.

“కొందరు what, where, why తప్పుగా pronounce చేస్తారు. వాటినెలా కరెక్ట్ చేయాలో తెలీదు.” చిన్నారియొక్కతె చెప్పవచ్చో, చెప్పకూడదో అనే భావంతో చెప్పింది. ఇండియన్స్ చాలా మందిwicket బదులు vicket అంటారని గుర్తుచేశాడింకో అబ్బాయి. నాకు పాప చెప్పిన v మరియు w ల వల్ల నేను చేసేటటువంటి మిస్టేక్స్ గుర్తొచ్చి పాప వైపు చూశాను. అది కూడా భారతీయ భాషల్లోరాయడం కష్టం. అందుకే wicket కాస్త vicket అని భారతీకరించారని పాపే కారణమిచ్చింది. ఓహో! నేనా తీరున ఆలోచించి ఉండలేదు. సమస్యకు మూల కారణమేమని కూడా పిల్లలేఆలోచిస్తున్నారని గర్వమనిపించింది.

budugu

కొందరు భారతీయులు చాలా వేగంగా మాట్లాడుతారు; దాని వల్ల అక్కడక్కడ అక్షరాలను మింగేస్తారని ఒకరు, కొన్ని చోట్ల లేని ‘అ’కారాన్ని చేర్చి పలుకుతారని ఇంకొకరి ఫిర్యాదు. ఫిల్మ్, ఫార్మ్అనాల్సినప్పుడు ఫిలమ్, ఫారమ్ అంటారనేది వారి వాదం. మనలో చాలా మంది eyes మరియు ice రెంటినీ ఒకే విధంగా ఐస్ అంటారని మరొకరి ఆక్షేపణ. అంత వరకూ మౌనంగావినిపించుకొంటున్న గౌరవ్ మాట్లాడ్డానికని చేయెత్తాడు. గౌరవ్ పుట్టింది, పెరిగింది అమేరికాలోనే. గౌరవ్ తల్లిదండ్రులు తమ పెళ్ళికి మునుపే అమేరికాలో సెటిలై ఉన్న వారట.

“I don’t care much about how foreigners pronounce English. We can always understand it from the context. As a native speaker I feel that English is a crazy language as far as the pronunciation goes. For example, if ‘s’ comes between two vowels then it has a ‘z’ sound. There are too many such rules and too many exceptions which complicate the learning. I love Indian languages because they are phonetic. I love Telugu. Take any letter in Telugu. There is only one way to pronounce it no matter where it comes.” అప్పుడే హైస్కూల్ ముగించి కాలేజికెళ్ళెబోతున్న గౌరవ్ మాటలు, చెప్పిన తీరూ అందరి మొహాలపై సకారణ మందహాసాన్ని తెచ్చాయి.తాము తెలుగువంటి సుసంబద్ధ, తార్కిక భాషికులమనే గర్వం పిల్లల కళ్ళలో తొంగి చూసింది.

ఆ రోజు తల్లిదండ్రులు శ్రోతృలై పిల్లలే ఎక్కువగా మాట్లాడారు. పిల్లలకు తెలియని తెలుగు గురించి మేం చెప్పేలాగా పిల్లలు తాము గమనించిన, తమకు తెలిసిన విషయాలను మాతో పంచుకోవడానికి ఉత్సుకులై కనపడ్డారు. ఇన్ని రోజులు మనస్సులో ఉంచుకొన్న భావాలను బయటికి చెప్పుకొనేందుకు పిల్లలకు ఆరోజొక మంచి అవకాశాన్నిచ్చింది. పిల్లల్లో ఇంత సూక్ష్మంగా గమనించగలిగేసామర్థ్యముంటుందా అని అమ్మానాన్నలు ఆశ్చర్యపడేలా చేసిందా రోజు. ఎవరూ ఏదీ రాసుకొని తీసుకు రాలేదు. ఏది జ్ఞాపకమొస్తే దాన్ని, ఒక్కొక్కరూ తాము విన్న తప్పు ఉచ్ఛారణలనుతెల్పుతూ తమ భావనలను వెలిబుచ్చేందుకొక వేదికయ్యిందా రోజు.

కొందరు తల్లిదండ్రులు పిల్లల్ని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోరు. వాళ్ళ సలహాలు, సూచనలకు ప్రాధాన్యతనివ్వకుండా వాళ్ళకి తాము నచ్చమనే అపోహలో ఉంటారు. మీరు మీ చిన్నప్పుడు తెలుగు నేర్చినరీతి వేరు; పిల్లలిక్కడ నేర్చిన రీతి వేరు. మీరు ఫోనెటిక్స్ రూల్స్ ఫాలో చేయరన్న మాత్రానికి పిల్లలకు మీరిష్టం లేదని కాదు. మాట కన్నా మనస్సు ముఖ్యం. మనస్సులోని భావనలు ముఖ్యం.మనకు సాధ్యమయినంత ఉచ్ఛారణలను మార్చుకొనేందుకు ప్రయత్నించవచ్చని నేనన్నాను. పిల్లలందరూ నాతో ఏకీభవించారు. మేం తెలుగు తప్పుగా మాట్లాడితే మీకు మా పైన ప్రేమ ఎలా తగ్గదోఅలాగే ఇది కూడా అన్న ఒక చిన్నారి సమన్వయత అందరికీ ఆనందాన్నిచ్చింది.

ఈ చర్చ వల్ల నాతో పాటు అక్కడున్న అందరికీ సహాయమయ్యింది. అంతే కాదు అమేరికాంధ్ర పిల్లలకు అమ్మభాషపై అవగాహన, మమకారం రెండూ పెరిగాయి. ఉచ్ఛారణల్లో సందిగ్ధమయమైన,ధ్వన్యాత్మకం కానటువంటి ఇంగ్లిష్ నేర్చుకొన్న ఆ పిల్లలకు ధ్వన్యాత్మకమైన తెలుగు భాష సుసంపన్నమనిపించింది. భలే సంతోషమయ్యింది. It was, indeed, a win-win discussion.థ్యాంక్యూ వెరి మచ్ చిట్టి తండ్రులూ, చిన్ని నాన్నలూ!

*

తెలుగోడి తెలుగ్గోడు!

 కర్లపాలెం హనుంతరావు

 

karlapalemరుగ్వేదంలో ఆంధ్రులున్నారు. రామాయణంలో సీతకోసం ఆంధ్రదేశంలో వెదకడం ఉంది. పోతన భాగవతం ప్రకారం బలి సంతానంలో ఆఖరివాడు ఆంధ్రుడే. యుధిష్ఠిర చక్రవర్తి పట్టాభిషేకోత్సవానికి హాజరైన రాజులలో ఆంధ్రరాజూ ఒకడు. పురాణమో, పుక్కిటపురాణమో.. ఒక లెక్కప్రకారం ఆంధ్రులంతా విశ్వామిత్ర మహర్షి సంతానమే. విశ్వామిత్రుడు విశిష్టిమైన వ్యక్తి. గురువునుమించి ఎదగాలన్న తపన  ఆయనది. ఎన్నో ఉద్యమాలకు ఆయన  స్ఫూర్తిప్రదాత.  సృష్టికి ప్రతిసృష్టి చేసిన అపరవిధాత. త్రిశంకుస్వర్గనిర్మాత. గాయత్రీమంత్ర ఆవిష్కర్త. వంకాయ, టెంకాయ, గోంగూరవంటి విడ్డూరాలన్నీ ఆయన ప్రసాదాలే.  తెలుగువాడికి అందుకే అవంటే అంతులేని ప్రీతి. దీక్ష.. కక్ష తెలుగువాళ్లందరికీ విశ్వామిత్ర మహర్షినుంచే వారసత్వపు లక్షణాలుగా సంక్రమించాయేమోనని అనుమానం.  

రామాయణంలోని కిష్కింధ  ఆంధ్రదేశంలోని ఓ అంతర్భాగమేనని  వాదన ఉంది. ఆ లెక్కన మనమందరం కిష్కింధవాసులమే! అన్నదమ్ముల మత్సరం వాలిసుగ్రీవులనుంచి అబ్బిన జబ్బా!

వాయుపుత్రుడి లక్షణాలూ తెలుగువాడికి ఎక్కువే మరి! స్వామిభక్తి తెలుగువాడికి  విపరీతం. స్వామికార్యం తరువాతే వాడికి ఏ స్వకార్యమైనా! ఆరంభశూరత్వం, అత్యుత్సాహం ఆంధ్రుల గుత్తసొత్తు. చూసి రమ్మంటే కాల్చి వస్తేనే తెలుగోడికి తృప్తి! కొమ్మ తెమ్మంటే కొండను  పెకలించుకొచ్చాడంటే వాడు కచ్చితంగా తెలుగువాడే అయుండాలి. ఆ రావడంలోకూడా ఆలస్యమవడం వాడి ప్రత్యేక లక్షణం. కోటిలింగాలు తెమ్మని రాములువారు  పురమాయిస్తే ఆంజనేయులువారు ఏం చేసారు? ఒకటి తక్కువగా తెచ్చుకొచ్చారు! ఆర్భాటంగా మొదలుపెట్టి అసంపూర్తిగా ముగించడం తెలుగన్నకు  మొదట్నుంచీ అలవాటే!  స్వశక్తియుక్తులు మరొకడు పనిగట్టుకొని పొగిడితేగాని గుర్తెరగలేని బోళాతనం తెలుగువాడిది. సముద్రాలు లంఘించే శక్తిగలిగివుండీ ఏ స్వామివారి పాదాల చెంతో ఇంత చోటు దొరికితే చాలు జన్మ చరితార్థమయిందని సంబరపడతాడు.  తెలుగువాడికి  బద్ధకం అనాదిగా వస్తున్న బలహీనత.

తెలుగువాడికి అన్నీ అవలక్షణాలేనా?’ అని గొణుక్కోవాల్సిన అవసరం లేదు.  గొప్ప గొప్ప  గుణాలకుప్పా మన తెలుగువాడేనప్పా! వనవాసంలో రామసోదరులను ఆదరించిన శబరితల్లి తెలుగుతల్లే! చేసిన ఘనకార్యం  డప్పుకొట్టుకొనే  సంప్రదాయం  అప్పట్లో లేదు. ఇంకెంతమంది కడుపునింపిందో  ఆ అన్నపూర్ణమ్మ తల్లి అందుకే మనకి తెలీదు. తెలుగుమహిళకు భోజనం వడ్డించడమంటే మహాసరదా కదా! పేరుకే అన్నపూర్ణమ్మ  కాశీనివాసి. అసలు మసలేదంతా మన తెలుగునేలల నలుచెరగులే కదా! డొక్కా సీతమ్మలు, మంగళగిరి బాలాంబలు అడుగడుక్కీ తారసిల్లే పూర్ణగర్భలండీ తెలుగురాష్ట్రాలు రెండూను!

ఉద్యమమైనా సరే.. ఉప్పు సత్యాగ్రహమైనా సరే సొంతముద్రంటూ లేకుండా తెలుగువాడు ఒక్కడుగు ముందుకు కదలడు. బౌద్ధాన్ని సంస్కరించి మరీ ప్రచారం చేసిన నాగార్జునుడు మన  తెలుగువాడే! తెలుగువాడికి కొత్తొక వింత. పాతొక రోత. అందాకా నెత్తికెత్తుకొన్న జైనం శైవంరాకతో హీనమయిపోయింది! ఆనక వాడు  వైదికం మోజులోపడ్డాక  ఆ శైవమూ రాష్ట్రాల  శీవార్లలోకి పారిపోయింది!

అటు ఆర్యులు.. ఇటు ద్రవిడులు.. ఇద్దరూ ముద్దే మనకు! రెండు సంస్కృతుల పండుగలు  మనంత సంబరంగా చేసుకునే అమాయకులు దేశంలో ఇంకెవరూ ఉండరు!

పోతరాజు కృష్ణుణ్ణి తెలుగుదేవుడు చేసేసాడు. రామదాసు ఇక్ష్వాకులవాసిని సతీసోదరసమేతంగా భద్రగిరికి కట్టేసాడు.  కృష్ణరాయలు పాండిత్యప్రకర్షతో రంగధాముణ్ణి తెలుగుపెళ్ళికొడుకుగా తీర్చిదిద్దాడు. పాపయ్యశాస్త్రి భక్తిప్రవత్తులకు బద్ధుడైనట్లు బుద్ధభగవానుడు తెలుగు చిరునామా స్వీకరించాడు. అందరూ కావాలనుకొనే తత్వం తెలుగువాడిది. అయినా అతగాడే ఎవరికీ అక్కర్లేదు! భారతంలో తెలుగువాడి ఊసు ఆట్టే లేకపోయినా వింటే భారతమే వినాలి అంటూ టాంటాం కొట్టుకొనే పటాటోపం తెలుగువాడిది!

సాహసంలో మాత్రం.. మనం వెనుకంజా? తైలంగ సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాం. సుమిత్రా, జావా ద్వీపాల్లో వలస రాజ్యదీపాలను వెలిగించాం. సయాడోనిసిచయాల్లాంటి సుదూర ప్రాంతాల్లో నిబద్ధతతో బౌద్ధదర్మాన్ని ప్రచారం చేసివచ్చాం. ఈజిప్టురాణికి చీనాంబరాలు కట్టబెట్టిన ఘనత మన  తెలుగువాడిదే! అజంతా, అమరావతి, సాంచి క్షేత్రాలలో అసమాన శిల్పకల్పనావైభవాన్ని సృజించిన కళాతపస్వి మన తెలుగుయశస్వి. ధాన్యకటక విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించి ప్రపంచానికి జ్ఞానభిక్ష పెట్టిన గురువులు మన తెలుగువారు. మానవనాగరికత మణికిరీటంలో నిరంతరం వెలుగులు చిమ్మే కోహినూరు వజ్రాలం కాదుటండీ మన తెలుగువారందరం!

మేధస్సులోమాత్రం మనమేమన్నా అధమస్థులమా? హైదవం క్షీణదశలో  దక్షిణాది గోదావరీతటంనుంచే మహాతత్త్వవేత్త శంకరాచార్యులు ఉద్భవించించింది. స్వధర్మ పునరుత్థనార్థం జన్మించిన పుణ్యమూర్తి విద్యారణ్యుడూ తెలుగు పురుషుడే! ఆయన తోడబుట్టిన సాయనుడు వేదాలకు  భాష్యం చెప్పిన ఉద్దండుడు.  ఉత్తరాది కావ్యాలకు  వ్యాఖ్యానాలు చేసిన మల్లినాథుడుది తెలుగునాడు. జగన్నాథ పండితరాయలు హస్తిన ఎర్రకోట  యవనసుందరి అంకపీఠంపైన తెలుగుప్రతిభను సుప్రతిష్ఠంచిన ఘనుడు.   దేశదేశాల తాత్వికకేతనం విజయవంతంగా ఎగురువేసిన తెలుగు జ్ఞాననికేతనం రాధాకృష్ణపండితుడు. ఎల్లలకావలా యీవలా ఎనలేని కీర్తిప్రతిష్టలార్జించిన కోడి రామ్మూర్తి, సి.కె. నాయుడు, ఎల్లాప్రగడ సుబ్బారావు మన తెలుగు వెలుగులేనంటే  తెల్లబోతాం మనం.

గొప్పవాళ్లెప్పుడూ తెలుగువాళ్లు కారనీ.. తెలుగువాళ్లయుంటే గొప్పవాళ్ళు కాలేరనీ మన తెలుగువాళ్లకో గొప్ప నమ్మకం. బొంబాయి చేరితేగాని కాశీనాధుని నాగేశ్వర్రావు పంతులుగారు నాలుగు కాసులు కళ్లచూడలేదు. తమిళదేశం చెప్పిందాకా  బాలమురళి గానగాంధర్వుడని  మనం ఒప్పుకోలేదు! తెలుగువాడు పైకిరావాలంటే పైకన్నా పోవాలి. దేశందాటి పైకన్నా పోయిరావాలి! ఎందుకిలా?

తెలుగువాడి వెటకారం మరీ వాడి! మహామాత  కాళీదేవత ప్రత్యక్షమయితే మరోడయితేసాగిలపడి మొక్కేవాడు. ఆమె అంగసౌష్టవంచూసి ఫక్కున నవ్వాడంటే  ఆ తెనాలి రామలింగడు తెలుగువాడవబట్టేగా! వేలెడంత లేకపోయినా జానెడంతవాణ్ణి చూసి ‘మూరెడంతైనా లేడ’ని మూతి మూడువంకర్లు తిప్పాడంటే నిక్షేపంగా ఆ ఆక్షేపరాయుడు తెలుగువాడే అయివుండాలి.

 పాకశాస్త్రంలో తెలుగింటి  ప్రావీణ్యమే వేరు. తెలుగు తాళింపు దినుసులు మరే ఇతర ప్రాంతాల వంటిళ్లలోనూ కనిపించవు. తెలుగు వర్ణమాలా ఓ వంటింటి పోపుపెట్టె వంటిదే సుమా! సాతాళించగల చేవ ఉండాలేగాని.. తెలుగువంటకంలా తెలుగురచనా ఘుమఘుమలాడిపోదూ!

గంగాజలం తెచ్చి కృష్ణ, గోదావరి, తుంగభద్రల్లో కలగలపడమే తెలుగుదనం కలివిడిదనం. తాగునీటినిసైతం ‘మంచి’నీరని పిలుచుకొనే మంచి నైజం తెలుగువాడి సొంతం! తెలుగుభాషకూ మంచినీరులా మేధోదాహార్తిని తీర్చే సత్తా ఉంది. శబ్దానికి  పూర్తిన్యాయంచేసే శక్తి ఇటాలియన్  తరువాత  ఒక్క తెలుగక్షరంలోనే ఉందిట! ఇది ఆధునిక భాషాశాస్త్రవేత్తలు సైతం అంగీకరిస్తున్న మాట. కంప్యూటర్ వేగాన్ని అందిపుచ్చుకోగల బైట్ స్(Bytes)సామర్థ్యం తెలుగులిపికి అలంకారప్రాయం- అన్నది  సాఫ్టువేరు నిపుణుల అభిప్రాయం.  ఉప్పా, కర్పూరమా అని తేడా లేదు. ఏ  పలుకునైనా తనలో మంచినీళ్ల ప్రాయంగా కలుపుకోగల గుణం తెలుగువర్ణమాలకు ప్రత్యేకం.

ద్రవిడ సంస్కారి చిన్నయసూరిచేత చక్కని వచన రచన చేయించిందీ తెలుగు పలుకుబడే! తెలుగుమాట తేటతనానికి దాసోహమయే బ్రౌన్ దొర నిఘంటువు నిర్మాణానికి పూనుకొన్నది!  జిజ్ఞాసకు తగ్గ ఉపజ్ఞ తెలుగుభాషామతల్లి  ప్రజ్ఞ.

‘ఆంధ్రదేశపు మట్టి.. అది మాకు కనకంబు’ అని ఎందరో మహామహులు తలవంచి వందనాలర్పించిన చోటుకే  ఇప్పుటి తరం తలవంపులు తెస్తున్నది. అదీ విచారం!

పరాయితనం భుజానమోసే ఔదార్యంలోనే తెలుగువాడెందుకో ముందునుంచీ తరించిపోతున్నాడు?! సగటుతెలుగునాలుకకి తెలుగు పలుకుల మాధుర్యం వెగటు?! ఆదిలో  సంస్కృతం, ఆనక హిందూస్తానీ, ఇప్పుడు ఆంగ్లం!ఒక్క తెలుగుజ్ఞానమే అయితే అది  వట్టి వాజమ్మతనానికి నిదర్శనం! ‘గొప్పోళ్ళు చాలామందికి తెలుగురాదు. కాబట్టి తెలుగురాకపోవడమే గొప్పతన’మనుకొనే తెలివితక్కువతనం రోజురోజుకీ ఎక్కువవ్తుతున్నదీ తెలుగునాట!

‘విజ్ఞానమంటే కేవలం ఇంగ్లీషుమాట. పాండిత్యమంటే కేవలం సంస్కృత పదాల మూట’. ఇదీ  ప్రతి సగటు తెలుగువాడినోటా నేడు వినిపిస్తున్న పాట! పరాయిభాష రుచి నోటికి పట్టాలన్నా పసితనంలో శిశువుకు  తల్లిభాషనే పాలవసరమా కాదా?!

చావగొట్టినా సొంతభాషరాని చవటకి చావచితక్కొట్టినా పరాయి భాష వంటపట్టదని భాషాశాస్త్రవేత్తలే మొత్తుకొంటున్నారు!

 భోజనాలయంలో వాటర్‘ ‘చట్నీఅంటేనేకానీ వడ్డించేవాడి తలకెక్కదా?! కొట్లాట్టానికి అక్కరకొచ్చే సొంతభాష కచేరీల్లో ఫిర్యాదులిచ్చేందుకు ఎందుకు చేదో?! రోగాలకే కాదు.. వాటి నిదానానికి  వాడే మందులకూ  నోరుతిరగని లాటిన్ పేర్లు?! రైలు, రోడ్డు, పోస్టు, సైకిలు, ఫోను, సెల్ఫోను.. నిత్యవ్యవహారంలో నలిగే కొన్ని పదాలకు ప్రత్యామ్నాయం  లేక వాడుకలో ఉన్నాయంటే.. ఏదో అర్థం చేసుకోవచ్చు. పుస్తకం, కలం, ప్రేక్షకుడు, సంతోషంవంటి మాటలకూ బుక్కు,పెన్ను, ఆడియను(నిజానికి ఆడియను అన్న మాటే తప్పు), హ్యాపీసు వంటి వంకరపదాలను వాడే తిక్కసంకరయ్యలు ఎక్కువయిపోతున్నారు! భేషజంకోసం, అతిశయంకోసం పరాయిభాషాపదాలను వేలంవెర్రిగా వాడే గురజాడ గిరీశాలు తలుగునాట రోజురోజుకూ ముదిరిపోతున్నారు!  ఆత్మగౌరవం ప్రాణప్రదంగా భావించే తెలుగువాడికెవడికైనా   ఇది చివుక్కుమనిపించే  అంశమే.

తెలుగుగడ్డమీద తెలుగుబిడ్డ మెడలో తెలుగు పలకనుఅంటూ ఇంగ్లీషులో పలకలా?! తెలుగులో ఏడ్చిన నేరానికి పసిదాని అరచేతికి వాతలా?!

పేరుకేనా మనది ప్రజాస్వామ్యం? పాలితుడి పలుకుమీద పాలకులకెందుకో ఇంత కోపం?!  జన్మతః జిహ్వమీద కొలువైన శబ్దదేవత కదా తల్లిభాష!  జంతుతతులకన్నా విలక్షణంగా బతుకును తీర్చిదిద్దే ఆ భాషామతల్లి  అంటే తెలుగువాడికి ఎందుకంత చులకన?!

 తల్లిమీద, తల్లిభాషమీద దయలేని పుత్రుడు పుట్టనేమి వాడు గిట్టనేమి?!

***

 

 

 

 

Love in Summer!

వై.వి.రమణ
 
ramanaవేసవి కాలం, మిట్ట మధ్యాహ్నం. ఎండ పెళపెళ్ళాడుతూ మండుతుంది, వడగాల్పు భగభగలాడుతూ వీస్తుంది. సూర్యుడు ఫ్యాక్షనిష్టు లీడర్లా మొరటుగా, కోపంగా వున్నాడు. రోడ్లన్నీ ఖాళీగా కర్ఫ్యూ వాతావరణాన్ని తలపిస్తున్నయ్. ఆ సమయంలో ఎవరైనా జనాభా లెక్కల డిపార్టుమెంటువాళ్ళు లెక్కలు కడితే భారద్దేశ జనాభా ఫిన్లాండు కన్నా తక్కువ అని తేల్చేస్తారు!
వీధిలో మూలగా ఒక చిన్న ఇల్లు, చిన్నదైనా ముచ్చటగా వుంది. అది ఒక ప్రముఖ తెలుగు రచయితగారిది. గదిలో ఏసీ మెత్తగా, నిశ్సబ్దంగా పన్జేస్తుంది. గది చల్లగా వుంది. రచయితగారు ఎర్రగా వున్నారు, బుర్రగా వున్నారు. వారి జులపాల జుట్టు ఏసీ గాలికి నుదుటి మీద అలలా అలాఅలా కదుల్తుంది. వారి తెల్లని జుబ్బా, పైజమా బట్టల సబ్బు ఎడ్వర్టైజ్‌మెంటులా తళతళా మెరుస్తున్నయ్.
రచయితగారు తెలుగు రచనా రంగంలో సుప్రసిద్ధులు. వారు పదుల సంఖ్యలో పుస్తకాలు రచించారు, వేల సంఖ్యలో పుస్తకాలు అమ్ముకున్నారు. మార్కెట్ అవసరాలకి తగ్గట్టుగా కథలు రాయడంలో వారు నిష్టాతులు. సమయానుకూలంగా పాలకోవాల్లాంటి ప్రేమ కథలు రాయగలరు, కషాయంలాంటి విషాద కథలూ వినిపించగలరు. అవసరమైతే – మిర్చిబజ్జీలాంటి విప్లవ కథలతో భగభగా జ్వలించగలరు, అన్నార్తుల ఆకలి కేకలతో కేకుల్లాంటి కవితలు బేక్ చేసి హృదయాల్ని ద్రవింప చెయ్యగలరు, దగాపడ్డ దళితుల దుర్దశని దుఃఖభరితంగా వర్ణించనూగలరు. వారి కలానికి సాధ్యం కానిదంటూ ఏదీ లేదు. వారొక సంపూర్ణ రచయిత. ప్రస్తుతం వారి కలం నుండి ఒక చిక్కని ప్రేమ కథ మెత్తగా జాలువారుతుంది.
ఆమె మెరుపు తీగ, కలువ బాల. అందంలో ఐశ్వర్యారాయ్, చందంలో కాంచనమాల. నవ్వితే మధుబాల, నవ్వకపోతే నర్గీస్. పేరు రాధ. ఆమెకు డబ్బున్నవాళ్ళన్నా, ఆకర్షణీయమైన మగవాళ్ళన్నా మిక్కిలి ఆసక్తి. ఈ రెండూ వున్నవాళ్ళ పట్ల మరింత మిక్కిలి ఆసక్తి. డబ్బులేని జీవితం నీళ్ళులేని కొబ్బరి బోండాం వంటిదని ఆమె నమ్మకం.
అతను ఆరడగులవాడు, తెల్లతోలువాడు, దండిగా డబ్బున్నవాడు, ఖరీదైన కారున్నవాడు, ఎల్లప్పుడూ డిజైనర్ దుస్తులే ధరించువాడు, శోభన్‌బాబు విగ్గులాంటి జుట్టుగలవాడు. దగ్గితే ధర్మేంద్రలా, దగ్గకపోతే అమీర్ ఖాన్‌లా వుంటానని అనుకుంటూ వుంటాడు. పేరు కృష్ణ. ప్రేమ లేని జీవితం జీడిపఫ్ఫు లేని పాయసం వంటిదని నమ్మినందున.. అందమైన అమ్మాయిల మెరుపు కళ్ళల్లో ప్రేమను వెతుక్కుంటుంటాడు.
గత కొన్నిరోజులుగా రాధ, కృష్ణ – తీవ్రంగా, తీక్షణంగా ప్రేమించుకుంటున్నారు. రోజూ కళ్ళల్లో కళ్ళు పెట్టుకుని పది గంటలు కబుర్లు చెప్పుకుంటూ మైమరచిపోతారు. ఇంకో పది గంటలు ఫేస్బుక్కులో ఛాటింగ్ చేసుకుని పులకించిపోతారు. ఆ మిగిలిన నాలుగ్గంటలూ వాట్సప్పులో మెసేజిలు పంపుకుంటూ సంబరపడిపోతారు.
‘ప్రేమ’ – ఒక  మధుర భావన!
‘ప్రేమ’ – ఒక మది పులకరింత!
రాధ కృష్ణని చూసినప్పుడు సిగ్గుతో గువ్వలా (గవ్వ కాదు) అయిపోతుంది. బుగ్గలు సిగ్గుతో ఎలర్జిక్ రాష్ వచ్చినట్లు ఎర్రగా అయిపోతాయి. రాధ సిగ్గుల మొగ్గైనప్పుడు కృష్ణకి ప్రపంచాన్నే జయించినంత గర్వం, ఆనందం.
అంచేత –
‘ఆహా! ఏమి నా అదృష్టం, ఈ చిన్నది నా ప్రేయసి అగుట నా పూర్వజన్మ సుకృతం.’ పాత తెలుగు సినిమా జానపద హీరో స్టైల్లో అనుకుంటాడు కృష్ణ.
ఇలా ఒకళ్ళనొకళ్ళు తీవ్రమైన ప్రేమతో కొద్దిసేపు చూసుకున్న పిమ్మట, రాధ కృష్ణ కౌగిలిలో ఒదిగిపోయింది.
సృష్టిలో అత్యంత తీయనైనది ఏమి? – ప్రేమ!
ప్రపంచంలో అమూల్యమైనది ఏమి? – ప్రేమ! ప్రేమ!!
భూమండలాన్ని గిరగిరా తిప్పేది, పడిపోకుండా నిలబెట్టేది ఏమి? – ప్రేమ! ప్రేమ!! ప్రేమ!!!
సందేహం లేదు. ప్రేమ అనునది పెసరట్టు కన్నా రుచికరమైనది, తిరుపతి లడ్డు కన్నా తీయనైనది, కొత్తావకాయ కన్నా ఘాటైనది.
ఓయీ తుచ్ఛ మానవా! నిత్యావసర వస్తువుల రేట్లు, నిరుద్యోగం, అవినీతి, నేరాలు – పెరిగిపోతూనే వుంటాయి. అది ప్రకృతి ధర్మం. అందువల్ల నీవా పనికి మాలిన విషయాల గూర్చి కలత చెందకు. ప్రేమతో హృదయాల్ని కొల్లగొట్టు. ప్రేమతో ప్రపంచాన్ని జయించు!
అందువల్ల – ప్రేమించు! బాగా ప్రేమించు! ప్రేమని మనసారా గ్రోలుము, ఆస్వాదింపుము! ప్రేమ నీ జీవితాన్నే మార్చేస్తుంది. మానవ జీవితం చిన్నది, పొట్టిది, పెళుసుది.. ప్రేమంచి దానికి సార్ధకత చేకూర్చుకో!
ఇంతలో –
‘టప్’ – కరెంటు పోయింది, ఏసీ ఆగిపోయింది. క్రమేపి చల్లదనం తగ్గసాగింది. రచయితగారికి ఇబ్బందిగా అనిపించింది. కానీ వారు కథ రాయడం ఆపలేదు (తుచ్ఛమైన కరెంటు వారి కలాన్ని ఆపలేదు).
ఆరోజు కృష్ణని చూసిన రాధ (రోజూ పడే) సిగ్గు పళ్ళేదు, బుగ్గలు మొగ్గలెయ్యలేదు.
మొహం చిట్లించాడు కృష్ణ.
‘ఐ ఫోన్ కొనిమ్మని నిన్ననే కదా అడిగింది? ఈలోపే సిగ్గు పట్టం మానెయ్యాలా? ఈ అమ్మాయిలింతే, వీళ్ళవన్నీ ఎమెజాన్, ఫ్లిప్‌కార్ట్ ప్రేమలు! రాజకీయ నాయకుల్లో నీతీ, అమ్మాయిల్లో ప్రేమ.. ఎడారిలో ఎండమావి వంటివి.’
మంత్రి పదవి ఆశించి భంగపడ్డ ఎమ్మెల్యేలా మొహం మాడ్చుకుంది రాధ.
‘గిఫ్టు కొనివ్వలేడు గానీ, రోషానికి మాత్రం తక్కువ లేదు. తెల్ల దొరసానమ్మని నల్ల బానిస చూస్తున్నట్లు దేబిరిస్తూ ఎట్లా చూస్తున్నాడో కదా! ఓడిపోయిన పొలిటీషయన్ని, ఒట్టిపోయిన ప్రియుణ్ని సాధ్యమైనంత తొందరగా ఒదుల్చుకోమన్నారు పెద్దలు.’ అనుకుంది రాధ.
ఇప్పుడు గది వేడిగా అయ్యింది. ఉక్కపోతగా వుంది. రచయితగారికి బాగా చికాగ్గా వుంది. అయినా వారు రాస్తూనే వున్నారు (కరెంటు తుచ్ఛమైంది కాదు)!
ఏవిటీ ప్రేమ గొప్ప? తిని అరగని ప్రతి గాడిదా ప్రేమ, ప్రేమ అంటూ కలవరించడమే! ప్రేమ ఒక జ్వరం, ప్రేమ ఒక గజ్జి, ప్రేమ ఒక స్వైన్ ఫ్లూ, ఒక డెంగీ, ఒక ఎబోలా. సామాన్య ప్రజలు ఉక్కపోతతో, చెమటల్తో నానా ఇబ్బందులు పడుతుంటే – ఈ ప్రేమికులు మాత్రం ‘ప్రేమ! ప్రేమ!’ అంటూ కలవరిస్తుంటారు, పూనకం వచ్చినాళ్ళలా పలవరిస్తుంటారు.
ఓయ్ భజరంగ్ దళ్ కార్యకర్తలూ! ఒక్క వేలెంటేన్స్ డే రోజునే కాదయ్యా, మీరు ప్రతిరోజూ ప్రేమికుల్ని తంతూనే వుండండి! మాతృభూమిని శతృసంస్కృతి నుండి రక్షించండి!!
అబ్బా! ఈ ఉక్క భరించడం కష్టమే! చెమటకి జుబ్బా తడిసిపొయింది. వామ్మో! కుంపట్లో కూర్చున్నట్లుగా వుందిరా దేవుడోయ్ (కరెంటు ఎంతో ఉన్నతమైనది)!
‘ప్రేమికులకి బుద్ధి లేదు, ప్రేమకి అర్ధం లేదు. ప్రేమికులకి నిర్భయ చట్టాన్ని వర్తింపజెయ్యాలి, జైల్లో కుక్కాలి, ఉరి తియ్యాలి. భారద్దేశానికి తక్షణ సమస్య యేమి? ఎండ, ఉక్కపోత, చెమట! అయ్యా రాజకీయ నాయకులూ! ఇప్పుడు ప్రజలక్కావల్సింది స్మార్ట్ సిటీలు కాదండీ! కోల్డ్ సిటీస్! ఇదే అసలైన సమస్య. నా దేశ ప్రజలారా! రండి – వేసవికి వ్యతిరేకంగా ఉద్యమం చేద్దాం! రండి – ఉక్కపోత మహమ్మారిని తరిమేద్దాం! రండి – చెమటని పారద్రోలుదాం! రండి – పోరాడితే పొయ్యేదేం లేదు, చెమటకంపు తప్ప! విప్లవం జిందాబాద్! ప్రభుత్వం ముర్దాబాద్!’
ఇంతలో –
‘టప్’ – కరెంటొచ్చింది. ‘బయ్’ – ఏసీ పంజెయ్యడం మొదలెట్టింది. చల్లగాలి రచయితగారి ముఖానికి పిల్ల తెమ్మరలా తగిలింది. చెమటకి తడిసిన వారి జులపాల జుట్టు ఆనందంగా, ఉత్సాహంగా ఎగెరెగిరి పడసాగింది. రచయితగారు రెణ్ణిమిషాలపాటు ఏసీ చల్లదనాన్ని అనుభవిస్తూ పరవశంగా కళ్ళు మూసుకున్నారు. కొద్దిసేపటికి వారి శరీరం చల్లబడింది. మరి కొద్దిసేపటికి ఉత్సాహంగా రాయడం కొనసాగించారు.
పవిత్రమైన ప్రేమకి కరెంటుకోత అడ్డు కాదు, కారాదు. కృష్ణ రాధని ప్రేమగా, మురిపెంగా చూశాడు. ‘అయ్యో! నా ప్రేయసిని అపార్ధం చేసుకున్నానే! ఎంత తప్పు చేశాను! స్వగృహ ఫుడ్స్ వారి ఖరీదైన జీడిపప్పు పాకం వంటి రాధ ప్రేమని, అలగా జనం తినే చౌకబారు వేరుశెనగ పప్పుండగా భావించానే!’
‘రాధీ! నన్ను క్షమించు.’
రాధ కృష్ణని చూసింది. ఆ చూపులో కిలోల్లెక్కన  ప్రేముంది, టన్నుల్లెక్కన ఆరాధనుంది. ‘అయ్యో! కిన్లే వాటరంత ఖరీదైన వ్యక్తిని మునిసిపాలిటీ కుళాయి నీళ్ళంతటి చీప్ మనిషనుకున్నానే! నా ప్రియుడు ప్రేమికులకే ప్రేమికుడు – ప్రేమశ్రీ, ప్రేమభూషణ్, ప్రేమరత్న. ప్రియతమా! నిన్నెంత తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నాను!’
‘క్రిష్! నన్ను క్షమించు.’ అంటూ ప్రియుని వెచ్చని కౌగిలిలో ఒదిగిపోయింది రాధ.
ప్రేమ – స్వచ్చం, ప్రేమ – నిజం, ప్రేమ – అమర్ రహే, ప్రేమ – జిందాబాద్.
జైహింద్!
*

చట్టం అను ఒక దేవతా వస్త్రం!

వై.వి.రమణ

 

ramana‘చుండూరు హత్యల కేసులో క్రింది కోర్టులో శిక్ష. కొన్నేళ్ళకి హైకోర్టులో కేసు కొట్టివేత.’

‘బాలీవుడ్ సూపర్ స్టార్‌కి క్రింది కోర్టులో జైలుశిక్ష. నిమిషాల్లో హైకోర్టు బెయిల్ మంజూరు. రెండ్రోజుల తరవాత అదే కోర్టు శిక్షని సస్పెండ్ చేస్తూ ఉత్తర్వులు.’

‘తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రిపై క్రింది కోర్టులో జైలుశిక్ష. కొన్నాళ్ళకి హైకోర్టులో అవినీతి కేసు కొట్టివేత.’

‘చట్టం కొందరికి చుట్టం’ – ఇటీవల కోర్టు తీర్పుల తరవాత ఈ సత్యం అందరికీ అర్ధమైపోయింది. ఒకప్పుడు ఈ సత్యానికి పట్టు వస్త్రం కప్పబడి సామాన్యులకి కనబడేది కాదు. ఆ తరవాత ఆ వస్త్రం పల్చటి సిల్కు వస్త్రంలా మారి కనబడీ కనబడనట్లుగా కనబడసాగింది. ఇవ్వాళ ఆ పల్చటి వస్త్రం దేవతా వస్త్రంగా మారిపోయింది! ఇకముందు ఎవరికీ ఎటువంటి భ్రమలూ వుండబోవు. ఇదీ ఒకరకంగా మంచిదే. ఈ వ్యవస్థలో సామాన్యుడిగా మనం ఎక్కడున్నామో, మన స్థాయేంటో స్పష్టంగా తెలిసిపోయింది.

శ్రీమతి ముత్యాలమ్మగారు నాకు జ్ఞానోదయం కలిగించే వరకూ – నేనూ “చట్టం ముందు అంతా సమానులే” అనే చిలక పలుకులు పలికిన మధ్యతరగతి బుద్ధిజీవినే. ముత్యాలమ్మగారు నారిమాన్, పాల్కీవాలాల్లాగా న్యాయకోవిదురాలు కాదు. ఆవిడ దొంగసారా వ్యాపారం చేస్తుంటారు, ఒక కేసులో నిందితురాలు. నేర పరిశోధన, న్యాయ విచారణలోని లొసుగుల గూర్చి – రావిశాస్త్రి అనే రచయిత ద్వారా ‘మాయ’ అనే కథలో విడమర్చి చెప్పారు. ‘ఆరు సారా కథలు’  చదివాక అప్పటిదాకా నాకున్న అజ్ఞానానికి మిక్కిలి సిగ్గుపడ్డాను.

క్రింది కోర్టుల్లో శిక్ష పడటం, పై కోర్టులు ఆ కేసుల్ని కొట్టెయ్యడం.. ఈ కేసుల్లో ఒక పేటర్న్ కనిపిస్తుంది కదూ? ‘మన న్యాయవ్యవస్థ పకడ్బందీగా లేకపోతే క్రింది కోర్టుల్లో శిక్షెలా పడుతుంది?’ అని విజ్ఞులు ప్రశ్నించవచ్చు. ఈ ప్రశ్నకి నా దగ్గర శాస్త్రీయమైన, సాంకేతికమైన సమాధానం లేదు. ఒక వ్యక్తి ఏ విషయాన్నైనా తనకున్న పరిమితులకి లోబడే ఆలోచించగలడు. నేను వృత్తిరీత్యా డాక్టర్ని కాబట్టి, వైద్యం వెలుపల విషయాల పట్ల కూడా డాక్టర్లాగే ఆలోచిస్తుంటాను, అర్ధం చేసుకోడానికి ప్రయత్నిస్తుంటాను. ఇది నా పరిమితి, ఆక్యుపేషనల్ హజార్డ్!

ఇప్పుడు కొద్దిసేపు హాస్పిటల్స్‌కి సంబంధించిన కబుర్లు –

ఆనేకమంది డాక్టర్లు చిన్నపట్టణాల్లో సొంత నర్సింగ్ హోములు నిర్వహిస్తుంటారు. వీరికి అనేక ఎమర్జన్సీ కేసులు వస్తుంటయ్. అప్పుడు డాక్టర్లు రెండు రకాల రిస్కుల్ని బేరీజు వేసుకుంటారు. ఒకటి పేషంట్ కండిషన్, రెండు పేషంట్‌తో పాటు తోడుగా వచ్చిన వ్యక్తుల సమూహం. సాధారణంగా డాక్టర్లకి దూరప్రాంతం నుండి తక్కువమందితో వచ్చే పేషంట్‌కి వైద్యం చెయ్యడం హాయిగా వుంటుంది. వెంటనే ఎడ్మిట్ చేసుకుని వైద్యం మొదలెడతారు.

అదే కేసు ఆ హాస్పిటల్ వున్న పట్టణంలోంచి పదిమంది బంధువుల్తో వచ్చిందనుకుందాం. అప్పుడు పేషంటు కన్నా డాక్టర్లకే ఎక్కువ రిస్క్! ఎలా? విపరీతంగా విజిటర్స్ వస్తుంటారు. కార్పొరేటర్లు, ఎమ్మెల్యేలు, మాజీ మంత్రి.. ఒకటే ఫోన్లు, ఎంక్వైరీలు. తమ నియోజక వర్గ ప్రజల రోగాల బారి పడ్డప్పుడు వైద్యులకి ఫోన్ చేసి ‘గట్టిగా’ వైద్యం చెయ్యమని ఆదేశించడం రాజకీయ నాయకులకి రోజువారీ కార్యక్రమం అయిపొయింది. అందరికీ సమాధానం చెప్పుకోడంతో పాటు డాక్టర్లకి కేస్ గూర్చి టెన్షన్ ఎక్కువవుతుంది.

పొరబాటున కేస్ పోతే – పేషంట్‌తో పాటు వచ్చిన ఆ పదిమంది కాస్తా క్షణాల్లో వెయ్యిమందై పోతారు. పిమ్మట హాస్పిటల్ ఫర్నిచర్ పగిలిపోతుంది. డాక్టర్ల టైమ్ బాగోకపొతే వాళ్ళక్కూడా ఓ నాలుగు తగుల్తయ్. పిమ్మట బాధితుల తరఫున ‘చర్చలు’ జరిగి సెటిల్మెంట్ జరుగుతుంది. అంచేత డాక్టర్లకి క్రిటికల్ కండిషన్లో వచ్చే లోకల్ కేసులు డీల్ చెయ్యాలంటే భయం. అందుకే వారీ కేసుల్లో వున్న రిస్క్‌ని ఎక్కువచేసి చెబుతారు. ‘మెరుగైన వైద్యం’ పెద్ద సెంటర్లోనే సాధ్యం, అంత పెద్ద రోగానికి ఇక్కడున్న సాధారణ వైద్యం సరిపోదని కన్విన్స్ చేస్తారు (కేసు వదిలించుకుంటారు). ఆ విధంగా వైద్యం చేసే బాధ్యతని ‘పైస్థాయి’ ఆస్పత్రులకి నెట్టేస్తారు.

మహా నగరాలకి కాంప్లికేటెడ్ కేసులు అనేకం వస్తుంటాయి. డాక్టర్లు హాయిగా వైద్యం చేసుకుంటారు. కేసు పోయినా – ఎలాగూ బ్యాడ్ కేసే అని పేషంట్ తరఫున వారికి తెలుసు కాబట్టి వాళ్ళ హడావుడి వుండదు. ఎవరన్నా ఔత్సాహికులు గొడవ చేద్దామన్నా, ఆ కార్పోరేట్ ఆస్పత్రికి ప్రభుత్వంలో చాలా పెద్ద స్థాయి వారి అండ ఉన్నందున ‘శాంతిభద్రతలు’ కాపాడే నిమిత్తం పోలీసులు ఆ గుంపుని వెంటనే చెదరగొట్టేస్తారు. అంచేత పేషంట్ బంధువులు ‘ఖర్మ! మనోడి ఆయువు తీరింది.’ అని సరిపెట్టుకుని కిక్కురు మనకుండా బిల్లు చెల్లించి బయటపడతారు.

వైద్యవృత్తి వెలుపల వున్నవాళ్ళకి నే రాసింది ఆశ్చర్యం కలిగించవచ్చును గానీ, ఇది రోజువారీగా జరిగే పరమ రొటీన్ అంశం. ఇందులో సైకలాజికల్ ఇష్యూస్ కూడా వున్నాయి. పెద్ద కేసుల్ని పెద్దవాళ్ళే డీల్ చెయ్యాలి. దుర్వార్తల్ని చెప్పాల్సినవాడే చెప్పాలి. రాజు నోట ఎంత అప్రియమైనా తీర్పు భరింపక తప్పదు. అదే తీర్పు గ్రామపెద్ద చెబితే ఒప్పుకోరు, వూరుకోరు. ఈ హాస్పిటళ్ళ గోలకి నే రాస్తున్న టాపిక్‌తో కల సంబంధం ఏమిటో ఈ పాటికి మీకు అర్ధమయ్యే వుంటుంది.

“బూర్జువా రాజ్యంగ యంత్రం నేరాన్ని సంపూర్ణంగా అరికట్టదు (అది దానికి అవసరమూ కాదు, శ్రేయస్కరమూ కాదు), అలాగని నేరాన్ని పనికట్టుకుని పోషించనూ పోషించదు. అది నేరాన్ని రెగ్యులేట్ చేస్తుందంతే.” అంటాడు బాలగోపాల్. (‘రూపం – సారం’ 47 పేజి – ‘రావిశాస్త్రి రచనల్లో రాజ్యంగా యంత్రం’). ఈ పాయింటుని ప్రస్తుత సందర్భానికి నేనిలా అన్వయించుకుంటాను – కొన్ని కేసుల్లో బాధితులు పేదవారు, అణగారిన వర్గాలవారు. వారిపట్ల ప్రజలు కూడా సానుభూతి కలిగి వుంటారు. బాధితుల్ని కఠినంగా ఆణిచేస్తే ప్రజల్లో ప్రభుత్వాల పట్ల నమ్మకం తగ్గే ప్రమాదం వుంది. అందువల్ల కొన్నిసార్లు (రాజ్యానికి) కేసులు పెట్టకుండా వుండలేని స్థితి వస్తుంది. శిక్షలు విధించకుండా వుండలేని స్థితీ వస్తుంది. అందుకే మధ్యే మార్గంగా క్రింది కోర్టుల శిక్షలు, పై కోర్టుల కొట్టివేతలు!

చిన్నపాటి హాస్పిటల్స్‌కి వున్నట్లే – కింది కోర్టుల్లో కొన్ని ఇబ్బందులున్నాయి. అక్కడ న్యాయమూర్తులు శిక్ష వెయ్యడానికి కొద్దిపాటి ఆధారాల కోసం చూస్తారు. శిక్ష వెయ్యకపోతే బాధితులు ఆందోళన చెయ్యొచ్చు, తద్వారా తాము కొన్ని ఆరోపణలు ఎదుర్కోవలసి రావొచ్చు. ఆపై ఉద్యోగపరంగా ఇబ్బందులు ఎదురవ్వచ్చు. క్రింది కోర్టుల్లో ముద్దాయిలకి శిక్ష వెయ్యకపోతే ఇబ్బంది గానీ, వేస్తే ఎటువంటి ఇబ్బందీ వుండదు! అందువల్ల కేసు కొట్టేసే బాధ్యతని ఉన్నత స్థానాలకి నెట్టేస్తారు! హైకోర్టులో మాత్రం కేసుల పరిశీలన పూర్తిగా టెక్నికాలిటీస్ మీద ఆధారపడి జరుగుతుంది. వారిపై ఎటువంటి వొత్తిళ్ళూ వుండవు. శిక్ష ఖరారు చెయ్యడానికి ఉన్నత న్యాయస్థానం వారికి కేసు పటిష్టంగా, పకడ్బందీగా వుండాలి. తప్పించుకోడానికే పెట్టిన కేసులు తొర్రల్తోనే వుంటాయి కాబట్టి సహజంగానే ఉన్నత న్యాయస్థానంవారు కొట్టేస్తారు.

ఇక్కడితో నే చెప్పదల్చుకున్న పాయింట్ అయిపొయింది. కింది కోర్టుల్లో శిక్ష పడ్డాక, ఆ శిక్ష ఉన్నత న్యాయస్థానాల్లో ఖరారు కాకపోవడానికి ఎన్నో కారణాలు వుండొచ్చు. నాకు తోచిన కారణం రాశాను. ఇది కేవలం నా ఆలోచన మాత్రమే. నా ఆలోచన పూర్తిగా తప్పనీ, నాకు న్యాయవ్యవస్థపై కొంచెం కూడా అవగాహన లేకపోవడం మూలాన అపోహలతో ఏదేదో రాశానని ఎవరైనా అభిప్రాయ పడితే – ఆ అభిప్రాయాన్ని ఒప్పేసుకోడానికి సిద్ధంగా వున్నాను. ఎందుకంటే – నేను ముందే చెప్పినట్లు నాది ‘వైద్యవృత్తి’ అనే రంగుటద్దాలు ధరించి లోకాన్ని అర్ధం చేసుకునే పరిమిత జ్ఞానం కాబట్టి!

అమ్మల దినం కమ్మని కావ్యం

సుధా శ్రీనాథ్

sudha“అమ్మా! కొరియన్ భాషలో కూడా అమ్మని ‘అమ్మా’ అనే అంటారట!” పాప స్కూల్నుంచి వస్తున్నట్టేచెప్పింది. తన క్లాస్‍లో ఉన్న కొరియన్ అమ్మాయి చెప్పగా వాళ్ళు కూడా మనలా కన్న తల్లిని‘అమ్మా’ అనే పిలుస్తారని అ రోజే తెల్సిందట. ఆ రోజు శుక్రవారం. ఇంక రెండ్రోజులకే మదర్స్ డే.అందుకే స్కూల్లో మదర్స్ డే గురించే ఎక్కువ మాటలు నడుస్తుంటాయి. ఆ మాటల్లో ఈ విషయంతెలిసి పాపకు చాలా ఆశ్చర్యమయ్యిందట. నాక్కూడా చాలా ఆశ్చర్యమయ్యింది. చిన్న పిల్లలతో ఆర్ట్క్లాస్‌లో అమ్మలకని మదర్స్ డే కార్డ్ చేయించేటప్పుడు పిల్లల మాటల్లో బయట పడిన విషయమిది.కొత్త విషయలేం తెల్సినా ఆ రోజే నాకు చెప్పే అలవాటు పాపకు. పాప నా కోసం చేస్తున్న మదర్స్ డేకార్డ్ గురించి కూడా చెప్పింది. నా ఇటాలియన్ స్నేహితురాలు అమ్మను ‘మమ్మా’ అనిపిల్చినప్పుడు అది అమ్మా అనే మాదిరే ఉందనుకొని సంతోషించాను నేను. అయితే అచ్చ తెలుగుపదమనుకొన్న అమ్మ అనే పదాన్ని అదే అర్థంతో వాడే ఇంకో దేశముందన్న విషయం తెలిసిమహదానందమయ్యింది.

 నిజం చెప్పాలంటే నాకు ఈ అమ్మల దినం గురించి తెల్సింది అమేరికాకొచ్చిన తర్వాతే. మొదట్లోతమాషాగా అనిపించినా నా స్నేహితుల్లోని అమ్మలందరినీ అభినందిస్తానా రోజు. అమ్మాయికి అమ్మపట్టం దొరికేది మొదటి బిడ్డకు జన్మనిచ్చిన రోజే. అందువల్ల మొదటి శిశువు పుట్టిన రోజే అమ్మపుట్టిన రోజు. అందుకే పాప పుట్టిన రోజే నాకు మదర్స్ డే అనేదాన్ని. ఈ సారైతే అది సరిగ్గా పాపపుట్టిన రోజే రావడం మళ్ళీ విశేషం.

 ఆ రోజు కోవెల్లో మా తేనె తెలుగు క్లాసులో కూడా అమ్మల దినం గురించే మాటలు. జన్మనిచ్చినావిడేజనని, అమ్మ అని టీచర్ అంటున్నట్టే “In seahorses, the male seahorse delivers the babies. So, father is the mother.” చిన్నారి నితిన్ తుంటరి నవ్వులతో అపరూపమైన ఈసత్యాన్ని తెలియజేసి అందరి దృష్టిని తన వైపుకు తిప్పుకోవడమే కాదు, వారి ప్రశంసలకుపాత్రుడయ్యాడు. అమ్మ నాన్నలిద్దరూ ప్రేమ స్వరూపులే అనేందుకిదొక చక్కటి ఉదాహరణమనిటీచరిచ్చిన బదులు తన సమయస్ఫూర్తిని చూపింది.

ప్రతియొక్కరూ లేచి నిలబడి అమ్మ గురించి తమ భావాలను వెల్లడించ సాగారు. చిన్న పిల్లలు తమబాల భాషలో అమ్మ తమకిష్టమైనవి వండి పెడుతుందని కృతజ్ఞతలను తెలిపితే, ఇంచు మించుపదేళ్ళ వయస్సున్న వారు కొందరు అమ్మ తమ కోసం చేసే ఎన్నో పనులను లిస్ట్ చేస్తూధన్యవాదాలు తెలిపారు.

అమ్మ ప్రతి రోజూ అందరికన్న ముందే లేచి అందరికీ అన్నీ సమయానికి సరిగ్గా సమకూర్చేందుకుకృషి చేస్తుందని ప్రతియొక్కరూ గుర్తు చేసి అమ్మకు కృతజ్ఞతలు తెలియజేసారు. “While she tells she isn’t working, she is the one who works seven days a week.” అమ్మ గురించి ఓపాప చెప్పిన ఈ మాట అందరూ ఒప్పుకోవాల్సిన సత్యం. అమ్మ పనులకు ఆదివారం కూడా సెలవుదొరకదు. అయితే ఇంత చిన్ని పాపలే అంతగా ఆలోచిస్తున్నారనేది విశేషం.

తమ తప్పులు తిద్దేటప్పుడు కసిరినా కూడా అమ్మ అన్ని వేళల్లోనూ సహాయం చేస్తుందన్నారుకొందరు పిల్లలు. కొందరు తమ కృషికి తగ్గ ప్రతిఫలం దొరకనప్పుడు తమకు సహానుభూతి చూపించితమ మనోబలాన్ని పెంచే పని కూడా అమ్మ చేసిందని చెప్పారు. పిల్లల్ని మంచి నాగరికులుగాతీర్చిదిద్ది సమాజానికి సమర్పించే పుణ్య కార్యంలో అమ్మల పాత్ర అతి ముఖ్యం. అదేంసామాన్యమైన పని కాదు. దాని కోసం ప్రతి దినం, ప్రతి క్షణం, శ్రమించే అమ్మలకు అందరూఅంజలీబద్ధులై నమస్కరించారు.

యా దెవీ సర్వభూతేషు మాతృరూపేణ సంస్థితా |

నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ||

సకల జీవరాసుల్లోనూ మాతృ రూపంలో ఉండి మాతృ భావనలను పెంపొందించే జగన్మాతకి నమస్సుమాంజలి. ఇంకో అమ్మని సిద్దం చేసే శక్తి అమ్మకే ఉంది. తన అమ్మాయిలకు పిల్లల్ని సహృదయ నాగరికుల్లా తీర్చిదిద్దడానికి కావలిసిన మౌల్యాలను, కౌశల్యాలను, సహనాశక్తిని కూడా దారబోసి పెంచగలిగింది అమ్మొక్కతే.

‘అమ్మా’ అనే రెండక్షరాల మంత్రం అన్ని సమయాల్లోనూ శక్తినిచ్చే మంత్రం. ఏదైనా నొప్పి పెట్టినప్పుడు పలికే పదం ‘అమ్మా’ అని. వింతలు విడ్డూరాలు చూసినప్పుడు ‘అమ్మా’ అంటాం. ఆకలైతే ‘అమ్మా’ అంటాం. కష్ట సుఖాల్లో హాయినిచ్చే మంత్రమే అమ్మ. అమ్మ అనే బంధం అత్యమూల్యమని, అమ్మ అంటే ఆప్యాయతకు మరో రూపమని, తల్లిని మించిన దైవం లేదని అందరూ ఏకగ్రీవంగా అనుమోదించారు. కొందరు ఊర్లో ఉన్న అమ్మను తల్చుకొని కంట తడి పెడ్తే ఇంకొందరు పోగొట్టుకొన్న అమ్మను తల్చుకొని అశ్రుతర్పణమిచ్చారు. ఆ రోజు అందర్నీ నిజంగా భావుకుల్ని చేసింది.

అతి సులభంగా రాయగలిగే తల్లీ పాపల చిత్రాన్ని బోర్డ్‍పై రాసిందో చిన్నారి. అమ్మో! ‘అ’ అక్షరాన్ని మూడు ముక్కలు చేసి రాసినట్టు కనపడే ఆ చిత్రం అచ్చం అమ్మ ఒడిలో పడుకొన్న పాపలా అగుపడింది. ఇంకో చిన్నారి బోర్డ్‌పైన ‘MOM’ రాసి, దాన్ని తల క్రిందులుగా చూస్తే ‘WOW’ అని చెబుతూ వాళ్ళమ్మను కౌగలించుకొంది. రెండూ అందరికీ ఎంత నచ్చాయంటే అందరం రెంటినీ నోట్ బుక్‌లో రాసుకొన్నాం.

అడగందే అమ్మైనా పెట్టదనే సామెతని గుర్తుచేశారొకరు. “That’s not a nice thing to say.”అంటూ తనకి అదస్సలిష్టం కాలేదంటూ అమ్మ వైపు చూసి బుంగమూతి పెట్టాడో చిన్నారి. “అమ్మ అని ఇంగ్లిష్‌లో రాసినప్పుడు a.m.m.a. is a palindrome because it reads the same from both sides. అమ్మ అనే పదమే చాలా స్పెషల్.” అంటూ తాను కనిపెట్టిన సత్యాన్ని సంతోషంతో చెప్పుకొనిందో చిన్ని పాపడు. Necessity is the mother of invention అని మదర్ పదం ఉన్నటువంటి ఇంగ్లిష్ ఉక్తిని చెప్పింది ఇంకో చిన్నారి. తల్లిని మించిన దైవం లేదన్నారింకొకరు.మొత్తానికి అందరి మాటలూ అమ్మ గురించే.

తెలుగు మాట్లాడే మనమందరం తెలుగు తల్లి పిల్లలం. ఆ తల్లి ఆశీర్వాదం మనకెప్పుడూ ఉంటుందన్నారు టీచర్ క్లాస్ ముగిస్తూ. తక్షణమే సప్తస్వరాల్లాగ ఏడు మంది పిల్లలు లేచి నిలబడి ఇంకో పది నిమిషాలు అందరూ అక్కడే ఉండాలని మనవి చేశారు. ఒక్కొక్కరు ఒక్కో రంగు దుస్తుల్లో,వేర్వేరే రంగులు కాబట్టి ఆ ఏడుగురు ఇంద్రధనుస్సులా కనపడ్డారు.  వరుసగా నిలబడి ఏంజెల్స్‌లాగ చిరునవ్వులు చిందిస్తూ ‘అమ్మ కన్న విలువైనది ఏదీ లేదన్నా’ అంటూ అత్యంత మధురంగా పాడ సాగారు! అమ్మలు తమ చిన్నారుల కోసం చేసినట్టు ఈ చిన్నారులేడుగురు కలిసి అమ్మలందరికి సర్‌ప్రైజ్ ఇచ్చారు. పాప ఈ మిగతా ఆరుగురితో కలిసి ఇదెప్పుడు నేర్చుకొనిందా అని ఆశ్చర్యపడ్డం నా వంతయ్యింది. అమేరికాంధ్ర పిల్లల్లా కాదు, అచ్చ తెలుగు పిల్లల్లా స్పష్టంగా వారు పాడిన ఆ పాట అందర్నీ తన్మయులై వినేట్టు చేసింది.

అమ్మ కన్న విలువైనది ఏదీ లేదన్నా

అమ్మా అని అన్న చాలు పుడమి పులకరించునన్నా

అమ్మ అన్న పదం సుస్వరాల వేదం

అమ్మ అన్న పదం సదా ప్రణవ నాదం

అమ్మ అన్న పదం సృష్టికి మూలాధారం

అమ్మ అన్న పదం సమదృష్టికి కొలమానం

పాట ముగుస్తున్నట్టే ఒకటే చప్పట్లు! పూర్వ సిద్ధత లేకుండా ఇంత మంచిగా పాడటం అసాధ్యం.పిల్లలీ పాటను ఎక్కడ, ఎప్పుడు నేర్చుకొన్నారనేదే అందరి ప్రశ్న. యూ ట్యూబ్లో గీతా మాధురి విడియోల ద్వారా తాము ఒక్కొక్కరే తమ ఇంట్లో మళ్ళీ మళ్ళీ వినిపించుకొని ఎవ్వరి సహాయమూ లేకుండానే నేర్చుకొన్నారట. ఒక్కే ఒక సారి కూడా జతగూడి పాడక పోయినా పర్ఫెక్ట్‌గా సింక్రొనైజ్ చేసి మా ముందుకు తీసుకొచ్చారు. మాకెవ్వరికీ పిల్లల ఈ ప్లాన్ గురించి మచ్చుకైనా అనుమానం రాలేదు. అంటే అంత బాగా రహస్యం కాపాడుకొచ్చారన్నమాట.

అమ్మను గురించి అమ్మ భాషలోనే ఒక పాటని యూట్యూబ్లో వెదుక్కొని, నేర్చుకొని, పాడి అమ్మను సంతోషపరచాలనే ఆ చిన్నారుల అంతరంగ భావనకు అమ్మలందరం అమితానందంతో ఊగిపోయాం.ఆ పది నిమిషాలను సక్రమంగా వినియోగించుకొని దీనికో అనుబంధం కూడా ప్లాన్ చేశారు పిల్లలు.అమ్మల దినోత్సవానికని ఆ రోజు కోవెల్లో స్వయంసేవకులు విశేషంగా తయారు చేసిన మహా ప్రసాదాన్ని తామే పట్టుకొచ్చి అమ్మలకు అమ్మ ప్రేమతో వడ్డించినారు. పిల్లలందరి ముఖాల్లో తాము కన్న కల సాకారమైన సంతోషం ఉట్టి పడుతోంది. అది కృషి చేసి లక్ష్యం సాధించిన సంతోషం. వారి మొహాలు సంతోషంతో మెరుస్తూ వుంటే ఒక్కొక్కరూ ఆణి ముత్యంలా అగుపించారు. అభం శుభం ఎరుగని చిన్నారులు ఎంతగా ఎదిగారనిపించింది. ఆ చిన్నారుల ప్రేమ అందరి కళ్ళలో ఆనంద బాష్పాలను తెచ్చింది.

Mother Nature is taken for granted. As a result, we are facing global warming. For a healthy, happy living we need to protect Mother Nature. మనమందరం ప్రకృతి మాత బిడ్డలం. ఈ మధ్య భూమి, నీరు, గాలి అన్నీ కలుషితమై పోతున్నాయి. తల్లిని ఆదరించినట్టే మనం ప్రకృతిని, పరిసరాలను ఆదరించాలి. అంటే పర్యావరణ రక్షణ కూడా మన నిత్య జీవితాల్లో ఒక ముఖ్య భాగం చేసుకోవాలన్నారు ఒక పెద్దావిడ. ఆ దిశలో మేమేం చేయగలమనే పిల్లల ప్రశ్నకు ఆవిడే బదులిచ్చారు. ముఖ్యంగా మూడు సూత్రాలను పిల్లలందరూ పాటించగలరని. ఒకటి: నీళ్ళు వృథా చేయకూడదు. రెండు: ఆహారం వృథా చేయకూడదు. మూడు: ప్లాస్టిక్ వాడకం తగ్గించాలి. ఈ మూడింటిని పాటిస్తామని పిల్లలావిడకు మాటివ్వడం అమ్మలకే కాదు అందరికీ సంతోషాన్నిచ్చింది.

ఇటీవలి పదేళ్ళలో ఇండియాలో కూడా అమ్మల దినోత్సవం జరుపుకోవడం జనప్రియమవుతూందనేది ఒక శుభ సూచన. Taken for granted అనే భావన ఎవరికీ రాకూడదనే ప్రయత్నాలలో ఇదో ముందడుగు. అమ్మల సేవలు ప్రత్యేకంగా ఆదరింపబడి, పిల్లల సంక్షేమాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని స్వస్థ కుటుంబం కోసమని తను చేసే త్యాగాలు గుర్తింపబడి గౌరవింపబడుతున్నాయి. ఏడాదికొక రోజు అమ్మకు కృతజ్ఞతలు, ధన్యవాదాలు చెప్పుకోవడం వల్ల ఏం ప్రయోజనం లేదు. ప్రతి రోజూ తను మనందరి కోసం చేసే పనుల్లో పాలు పంచుకోవడమే పెద్ద గౌరవమన్నారు ఇంకో పెద్దాయన. దానికి అంగీకరించి తలూపనివారు లేరు. అందరికీ ఆ రోజు మాతృభూమియైన తెలుగుగడ్డపై ఉన్నట్టనిపించింది. అమ్మలకు తమ అమ్మతో ఉన్న అనుభూతినిచ్చి, చాలా హాయనిపించి, ఈ వేడుక ఒక కమ్మని కావ్యంలా మదిలో మెదులుతూనే ఉంది.

ఒక కురుక్షేత్ర సైనికుడి డైరీ

 సిద్ధార్థ గౌతమ్

Goutham

నా వయసు ఇరవై ఐదు. ఇది నా మొదటి యుధ్ధం. నేను పాండవ సైన్యం లో ఒకడిని. ఈ యుధ్ధం ముగిసాక బ్రతికి ఉంటానో లేదో తెలియదు. అందుకే ఇక బ్రతికిఉన్నన్నాళ్ళు రోజులో జరిగిన సంఘటనలు, విశేషాలు రాద్దామని నిర్ణయించుకున్నాను. ఇక్కడి వార్తలను నగరానికి మోసుకెళ్ళటానికి ఒక వేగు ఉన్నాడు. రాసిన పత్రాలుఅతనికిచ్చి నా భార్యకివ్వమని పంపుతాను. నాకొక నాలుగేళ్ళ కొడుకు. 

నిన్న ఉదయం చేరాము కురుక్షేత్రానికి. గుడారాలు వేసి, ఆయుధాలన్నీ లెక్క చూసుకుని, భద్రపరిచేసరికి సాయంత్రమయ్యింది. మా సైన్యాధిపతి మమ్మల్ని అంతా ఒకచోట నిలబెట్టి కొన్ని సూచనలు ఇచ్చాడు. మాకన్నా కౌరవ సైన్యం చాలా పెద్దది. నాకు భయం లేదు. మా వైపు కృష్ణుడున్నాడు.

అర్ధరాత్రి దాకా పాండవులు తమ గుడారం లో వ్యూహాల గురించి మాట్లాడుకుంటూ ఉన్నారు. నాకు తోచిన రెండు వ్యూహాలు మా సైన్యాధిపతికి చెప్పాను. ఆయన తనడాలు తో నా నెత్తిన ఒకటి మొట్టాడు.

కురుసైన్యం లో ఉన్న బంధువులనంతా చూసి అర్జునుడు చాలా బాధపడ్డాడు. వాళ్ళతో యుధ్ధం చేయనన్నాడు. నన్ను పిలిచి బట్టలు, ఆయుధాలు సర్దేయమన్నాడు.రథం లో ఉన్న కృష్ణపరమాత్ముడు కిందకి దిగారు. నన్ను అశ్వాలను చూస్తూ ఉండమని చెప్పి, అర్జునుడితో మాట్లాడారు. ఎన్నో మంచి మాటలు చెప్పారు. ధైర్యంగాఉండాలన్నారు. భయము, బాధ వీడమన్నారు. ఆ తరువాత ఏమి జరిగిందో ఏంటో, కొద్ది సేపు నాకు ఏమీ కనిపించలేదు, వినిపించలేదు. మూర్ఛపోయాననుకుంటా.తెలివి వచ్చేసరికి అర్జునుడు కృష్ణభగవానుడికి దండం పెడుతూ కనబడ్డాడు. మళ్ళీ యుధ్ధానికి సిధ్ధమయ్యారు.

నేను మా  గుడారానికి తిరిగివచ్చాక కృష్ణుడు చెప్పిన మంచి మాటల్లో గుర్తున్నవన్నీ రాసేసాను. గుడారం లో నాతో ఉన్న తోటి సైనికుడిని తనకి గుర్తున్నవిచెప్పమన్నాను. వాడు పాపం చివరి వరుసలో నిలబడటం వల్ల ఏమి వినబడలేదనుకుంటా. తనూ కాస్సేపు మూర్ఛపోయానని మాత్రం చెప్పాడు.

——

ఉదయం ఏమీ తినాలనిపించలేదు. పాలు తాగి బయలుదేరాను. సూర్యోదయానికి కొన్ని ఘడియల ముందు రణభూమికి చేరుకున్నాము.

రణభేరి మోగించటానికి ముందు ధర్మరాజుగారు తన ఆయుధాలన్నీ తీసి నేల మీద పెట్టారు. ఈయనకి కూడా అర్జునుడికి చెప్పిన మాటలు చెప్పాలేమో అని నేను కృష్ణుడివైపు చూసాను. ఆయన రథం మీదినుంచి దిగలేదు. ధర్మరాజు గారు కౌరవ సైన్యం వైపు నడుస్తూ వెళ్ళాడు. ఆయన ఎందుకిలా చేస్తున్నారో ఎవ్వరికీ అర్థమవ్వలేదు.బెదిరించటానికా? సంధి చేసుకోవటానికా? నేను కాస్త ముందుకెళ్ళి మా సైన్యాధికారి వీపు గోకాను.

“అయ్యా..ఇంతకీ యుధ్ధం ఉన్నట్టా లేనట్టా?” అనడిగాను. ఆయనతెలియదన్నట్టు తల అడ్డంగా ఊపి, వెళ్ళి నా స్థానం లో నన్ను నిలబడమన్నారు. ధర్మరాజు భీష్మ పితామహుడికి దండం పెట్టి, తనని ఆశీర్వదించమని ప్రార్థించాడు.భీష్మపితామహులు ఎంతో సంతోషించారు. పక్కనున్న ధుర్యోధనుడు “వద్దు..వద్దు” అని అరుస్తూ ఉంటే..రెండు చేతులతో చెవులు మూసుకుని..”విజయోస్తు” అనిధర్మరాజుని ఆశీర్వదించారు. ధుర్యోధనుడు గద పక్కన పెట్టి, తలపట్టుకు కూర్చున్నాడు. ధర్మరాజు తిరిగి మా వైపు వచ్చి తన ఆయుధాలు చేపట్టారు.

రాత్రంతా మత్తుగా పడుకున్న సూర్యభగవానుడు ఒళ్ళు విరుచుకుని మెల్లగా కళ్ళు తెరిచాడు. తన రాకకోసం ఎదురుచూస్తూ..చేతిలో కత్తులు, విల్లు లు పట్టుకుని యుధ్ధంచేయకుండా నిలబడి ఉన్న పాండవ, కౌరవ సైన్యాన్ని చూసి..గబగబా పైకి లేచాడు. యుధ్ధభేరి మోగింది.

మొదటి రోజు –

భీష్మ పితామహుడు ధర్మరాజుని ఆశీర్వదించినా, మొదటి రోజు మా సైన్యం లో చాలా మందిని చంపేసారు. నేను రోజంతా ఒక కురు సైనికుడితో పోరాడాను. నా చేతికి దెబ్బతగిలింది. నా కత్తి విరిగిపోయింది. నా కుడి పాదరక్ష చిరిగిపోయింది. సూర్యుడు అస్తమించగానే ఈ పూటకి యుధ్ధం ఆపేసాము.  విరాట రాజు పుత్రులిద్దరూ మొదటి రోజేపరమపదించారు. గుడారాలదగ్గరికెళ్ళి లెక్క చూసుకుంటే తేలింది – మొదటి రోజు మా వైపునున్న గొప్ప గొప్ప యోధులు ఎంతో మంది చనిపోయారు.

మాకుభయమేసింది. “అంతిమ విజయం మనదే..భయం వలదు.” అని కృష్ణభగవానుడు ధర్మరాజుతో అన్నారని ఒక సైనికుడు చెప్పాడు. హమ్మయ్య అనుకుని, వెళ్ళి స్నానంచేసి భోంచేసాను. బంగాళాదుంప కూర బాగుంది. పడుకునే ముందు మా సైనికాధికారి దగ్గరకెళ్ళి కొత్త కత్తి, పాదరక్షలు కావాలని చెప్పాను.

ఎందుకు కావాలో వివరంగారాసి ఇవ్వమన్నాడు. చేతికి ఒక పాత కత్తి ఇచ్చి..నాకు సరిపోయే పాదరక్షలు మూడు నుంచి ఐడు రోజుల్లోపు వస్తాయని చెప్పాడు. గాయపడిన ఒక సైనికుడి పాదరక్షలువాడుకొమ్మని చెప్పి నన్ను పంపించేసాడు. అలసిపోయాను. నిద్రొస్తోంది.

రెండవ రోజు –

రెండవ రోజు కాస్త ఆలస్యంగా లేచాను. స్నానం చేసి, ఏమీ తినకుండా రణరంగానికి పరిగెట్టాను. నా వైపు కోపంగా చూసాడు మా సైన్యాధిపతి. కౌరవులు చంపకపోతేఈయనే చంపేసేలా ఉన్నాడు. యుధ్ధభేరి మోగించేవాడు దాన్ని మోగించాడు. అది మోగింది. నేను ఎవరితో యుధ్ధం చేయాలా అని వెదుకుతున్న సమయంలో నాపక్కనుంచి కృష్ణభగవానుడు నడుపుతున్న రథం వాయువేగంతో ముందుకురికింది. అర్జునుడు భీష్మపితామహుడితో తలపడటానికి నిర్ణయించుకున్నట్టున్నాడు.వారిరువురి మధ్యనా హోరాహోరీగా యుధ్ధం జరిగింది. మరో వైపు ద్రోణాచార్యులు, ధృష్టద్యుమ్నుడు పోరాడుతున్నారు. నిన్న నాతో కత్తియుధ్ధం చేసిన వాడు నన్నువెదుక్కుంటూ వచ్చాడు. తుమ్ముతూ ఉన్నాడు. ఏమయ్యిందని అడిగాను. రాత్రి గుడారాల బయట పడుకోవటం వల్ల జలుబు చేసిందన్నాడు.

సూర్యాస్తమయం తరువాత నా దగ్గర ఉన్న ఔషధం ఇస్తానని చెప్పి, నా కత్తితో వాడి కత్తిని బలంగా కొట్టాను. ఇద్దరం యుధ్ధం మొదలుపెట్టాము. కాని మా కళ్ళు, మనసు పెద్ద వాళ్ళ మధ్యజరుగుతున్న పోరు మీదనే ఉన్నాయి. ద్రోణాచార్యుల వారు ధృష్టద్యుమ్నుడిని హతమారుస్తారేమో అనుకుంటున్న తరుణంలో భీమసేనుడు వచ్చి రక్షించాడు. అది చూసినదుర్యోధనుడు భీముడి మీద యుధ్ధం చేయమని కళింగులని పంపాడు. నాకు కోపమొచ్చింది.

నాతో పోరాడుతున్న కౌరవ సైనికుడితో “నువ్వు కాస్సేపలా కూర్చునివిశ్రాంతి తీసుకో. నేను వెళ్ళి కళింగులని తరిమి కొట్టి వస్తాను..” అని అటు కదిలాను. నాకు ఆ అవకాశం ఇవ్వలేదు భీమసేనుడు. తన మీదకి వచ్చిన కళింగులని మట్టికరిపించాడు. భీష్మ పితామహులు వచ్చి తన శక్తియుక్తులను ఉపయోగించి ఆ మిగిలిన కళింగులని కాపాడారు. భీముడి కి తోడుగా ఉన్న  సాత్యకి భీష్ముడి రథసారధినిచంపేసాడు. సారధి లేని అశ్వాలు భీష్ముడిని యుధ్ధ రంగం వెలుపలకి తీసుకెళ్ళాయి.

రెండవ రోజు ముగిసేసరికి కౌరవ సైన్యం లో చాలా మంది హతులయ్యారు. నాతోయుధ్ధం చేస్తున్నవాడు ఇంకా తుమ్ముతూనే ఉన్నాడు.

రాత్రి అందరూ పడుకున్న తరువాత ఎవ్వరికీ కనబడకుండా వెళ్ళి ఔషధం ఇచ్చి వచ్చాను. అది ఎక్కువగా తాగితేనిద్ర వస్తుందని హెచ్చరించి వచ్చాను.

(సశేషం)  

గజేంద్ర సింగ్! మమ్మల్ని క్షమించు..

వైవీ రమణ

రమణఢిల్లీలో జంతర్ మంతర్ దగ్గర గజేంద్ర సింగ్ అనే రాజస్థాన్‌కి చెందిన రైతు చెట్టుకి ఉరేసుకుని చనిపొయ్యాడు. గజేంద్ర సింగ్ చెట్టుమీద కూర్చునున్న వీడియో క్లిప్పింగ్ చూశాను. ఆ తరవాత అతను శవమై చెట్టుకు వెళ్ళాడుతున్న ఫోటో చూశాను. మనసంతా దిగాలుగా అయిపోయింది. 

ఢిల్లీ దేశరాజధాని కాబట్టి, ఈ రైతు మరణానికి మీడియా కవరేజ్ లభించింది గానీ – రాజస్థాన్, మహారాష్ట్ర, తెలంగాణా.. రాష్ట్రం ఏదైతేనేం రైతులు ఆత్మహత్య చేసుకోని రోజంటూ లేదు. కొన్నేళ్ళుగా మధ్యతరగతి బుద్ధిజీవులు రైతుల మరణాన్ని ఒక విశేషంగా భావించట్లేదు. ఆసక్తి కలిగించిన ఈ ‘అప్రధాన’ వార్తల్ని మీడియా కూడా పట్టించుకోవడం మానేసింది. 

ఇప్పుడు ఎండాకాలం వచ్చేసింది, వడదెబ్బ తగిలి కొందరు చస్తారు. రేపు వర్షాకాలంలో రోగాలొచ్చి ఇంకొందరు చస్తారు. ఎల్లుండి చలికాలంలో చలికి నీలుక్కుపొయ్యి మరికొందరు చస్తారు. ‘మరణిస్తారు’ అని గౌరవంగా రాయకుండా ‘చస్తారు’ అని రాస్తున్నదుకు నన్ను మన్నించండి. వారి చావులు ఈ సభ్య సమాజాన్ని కనీసంగా కూడా కదిలించలేనప్పుడు భాష ఏదైతేనేం?

నరాలు మొద్దుబారి చర్మం స్పర్శ కోల్పోతే ‘న్యూరోపతీ’ అంటారు, ఇదో రోగం. నిస్సహాయులైనవారు – తమని ఇముడ్చుకోలేని ఈ సమాజం పట్ల విరక్తి చెంది.. కోపంతో, అసహ్యంతో ఆత్మహత్య చేసుకుంటారు. ఇంతకన్నా బలంగా తెలిపే నిరసన ప్రకటన ఇంకేదీ లేదు. అట్లాంటి ‘చావు ప్రకటన’ని కూడా కాజువల్‌గా తీసుకునే ఈ సమాజపు ‘ఎపతీ’ని ఏ రోగం పేరుతో పిలవాలి?

మన దేశం జీడీపి పెరుగుతుంది అంటారు, ఇన్‌ఫ్లేషన్ తగ్గుతుంది అంటారు, స్టాక్ మార్కెట్లు పైపైకి దూసుకుపొతున్నయ్ అంటారు. ఇవన్నీ గొప్పగా వున్నాయి కాబట్టి విదేశీ పెట్టుబడులు దేశంలోకి లావాలాగా పొంగి ప్రవహిస్తున్నాయి అంటారు. మంచిది, దేశం అభివృద్ధి చెందుతున్నందుకు సంతోషం. మరి రైతులు ఎందుకు చనిపోతున్నారు? పెరుగుతున్న సంపదలో రైతులకి వాటా లేదా? రైతులకి వాటా లేని అభివృద్ధి అభివృద్ధేనా?

22-1429701205-farmer-attemts-suicide-during-aam-aadmi-party-aaps-rally4

మన రాజకీయ పార్టీలు సామాన్యుణ్ని పట్టించుకోవడం ఎప్పుడో మానేశాయి. ఈ విషయం చెప్పుకోడానికి అవి సిగ్గు పడుతున్నాయి గానీ, కొద్దిపాటిగా ఆలోచించేవాడికైనా విషయం అర్ధమైపోతుంది. అందుకే ప్రభుత్వాలిప్పుడు వాగాడంబరం, మాటల పటోటాపం, పదాల జిమ్మిక్కుల్ని ఆశ్రయిస్తున్నాయి. ఎన్నికల్లో డబ్బున్నవాడికే టిక్కెట్లివ్వడం, కొంతమంది పెద్దలకి లాభించే పనులు చేసుకోవడం, ప్రభుత్వ వైఫల్యాల్ని కప్పి పెట్టుకోడానికి మీడియాని మేనేజ్ చేసుకోవడం.. ఇదంతా చాలా ఆర్గనైజ్‌డ్‌గా, ప్రొఫెషనల్‌గా, వెల్ ఆయిల్డ్ మెషీన్లా స్మూత్‌గా సాగిపోతుంది.

రాజకీయ పార్టీల పెద్దలకో విజ్ఞప్తి! అయ్యా! మీరు మాకేం చెయ్యరని తెలుసు, చెయ్యకపోయినా పర్లేదు. కానీ – నిస్సహాయుల మరణం పట్ల మినిమం డీసెన్సీతో స్పందించడం నేర్చుకోండి. ఈ మరణాలకి సిగ్గుతో తల దించుకుని మీకింకా ఎంతోకొంత సభ్యత, మానవత్వం మిగిలుందని మాబోటి అజ్ఞానులకి తెలియజెయ్యండి.

ఇది రాస్తుంటే – నాకు నేనే ఒక ఈడియాటిక్ అశావాదిలా అనిపిస్తున్నాను. వేలమంది ఊచకోతకి గురైనా – ఆ చంపిందెవరో ఇప్పటిదాకా మనకి తెలీదు! ఇకముందైనా తెలుస్తుందనే ఆశ లేదు. మరప్పుడు ఆఫ్టరాల్ ఒక అల్పజీవి మరణం వార్తా పత్రికల్లో ఒకరోజు హెడ్లైన్‌కి తప్ప ఇంకెందుకు పనికొస్తుంది?

ఈ చావుని రాజకీయ పార్టీలు ఖచ్చితంగా రాజకీయ ప్రయోజనాలకి వాడుకుంటాయి. ఇలా ‘లబ్ది’ పొందడం రాజకీయ పార్టీలకి ‘వృత్తిధర్మం’ అయిపోయింది. గజేంద్ర సింగ్ ముగ్గురు బిడ్డలు దిక్కులేని వాళ్లైపొయ్యారే అని దిగులు చెందుతుంటే, ఈ పొలిటికల్ బ్లేమ్ గేమ్ చికాకు పెడుతుంది. స్వతంత్ర భారతంలో ఇదో విషాదం.

గజేంద్ర సింగ్! మమ్మల్ని క్షమించు. నువ్వు బ్రతికున్నప్పుడు ఏం చెయ్యాలో మాకు తెలీలేదు. చనిపొయినప్పుడూ ఏం చెయ్యాలో అర్ధం కావట్లేదు…

*

ఒక్క మాటకి నాలుగు అర్థాలా? అమ్మో!!

సుధా శ్రీనాథ్ 

 

sudha“April rains bring May flowers!  అనుకొంటూ ఖుషీ పడాలంతే. లేక పోతే ఈ నెల పూర్తి వర్షాలు, బురదలతో రాజీలు తప్పవు కదూ?” 

 “ఔను, మళ్ళీ సాయంత్రం ఉగాది కార్యక్రమం రిహర్సల్‍కని పిల్లల్ని తీసుకెళ్ళాలి ఈ వర్షంలో.  ఇంట్లో కూర్చొని బయటి వర్షం చూస్తూ సంతోషించగలనే కానీ వర్షంలో డ్రైవ్చేయాలంటే నాకస్సలు ఇష్టం కాదు. చాలా కష్టమనిపిస్తుంది కూడా. అదీ ఈ టెక్సస్‌లో వర్షాలంటే కుండపోతలే. అందుకే కాబోలు వాటిని ఇక్కడి వాళ్ళు వానలనరు; thunder storms అని అంటారు. ఈ సారి తెలుగు సంఘం ఉగాది కార్యక్రమం కోసం పిల్లలు ‘వాన వాన వల్లప్ప’ అంటూ వాన గురించి డాన్స్ నేర్చుకొంటున్నారు.”  మాట్లాడుతూ తేనెతెలుగు క్లాస్‌లోనికొచ్చారు కొందరు పోషకులు పిల్లలతో. చుట్టూ ఉన్న రంగు రంగుల పూల చెట్లు ఈదురు గాలితో కూడిన వర్షం వల్ల సగానికి సగం పూలు రాలిపోయి బాధలోఉన్నట్టు కనపడుతున్నాయి. ఇవే చెట్లు వాన వెలసి ఎండ పడుతున్నట్టే కళ కళలాడుతాయి. ఎండ, వాన రెండూ ఉంటేనే నిండు జీవితం.

శాంతి మంత్ర పఠనం, ఒక నిమిషం పాటు ధ్యానం తర్వాత పిల్లలు తెలుగు పదాలు రాయడం, చదవడం మొదలయ్యింది. హోంవర్క్ విషయాలు కూడా మధ్యలో మాట్లాడుతూ,హోంవర్క్ చేసుకొచ్చిన పిల్లల్ని అభినందించారు టీచర్. అది కబుర్లు మొదలు పెట్టే సమయం. అంతలోనే ‘టిక్ టిక్’ తలుపు తట్టి లోపలికడుగు పెట్టారు పట్టు చీరతో, ముడిలోమల్లెపూల ఘమ ఘమలతో కొత్త పెళ్ళి కూతురిలా అగు పడుతున్న కల్పనగారు.  “ఈ రోజు మా పెళ్ళి రోజండి. ఈ రోజుకి మా పెళ్ళయి సరిగ్గా కాలు శతమానం అయింది.అందుకే యజ్ఞశాలలో విశేషంగా శ్రీనివాస కల్యాణం కార్యక్రమం ఉంచుకొన్నాం. మీరందరూ పాఠాలు ముగించుకొని పిల్లలందరితో నేరుగా అక్కడికొచ్చేయండి.  ప్రసాదంతో పాటుపెళ్ళి విందు కూడా ఉంటుంది. అందరూ తప్పకుండా రావాలి.” అచ్చతెలుగులో అందరినీ ఆత్మీయంగా ఆహ్వానించారు.

“ఓహో! అదీ విశేషం! No wonder, you are looking like a beautiful bride today. Many happy returns of this special day! మీ కుటుంబ జీవితం ఎల్లప్పుడూఆనందంగా కొనసాగాలి” టీచర్‌తో పాటు పోషకులు కూడా కల్పనగారికి శుభాశయాలను తెలిపారు. అందరి మొహాల్లోనూ సంతోషం పొంగి పొర్లింది. క్లాస్ ముగించుకొని అందరూతప్పకుండా వచ్చి విందారగించాలని మళ్ళీ చెబుతూ సెలవు తీసుకొన్నారావిడ.

“ఆంటీ, కాలు శతమానం అంటే ఏంటి?” కల్పన గారు వెళ్తున్నట్టే ఓ చిన్ని బాబు నుంచి టీచర్ వైపుకు దూసుకొచ్చిందీ ప్రశ్న. పిల్లలందరూ మా క్లాసులో టీచర్ని ఆంటీ అనిపిలవడమే అలవాటు.

“శతమానం అంటే నూరు సంవత్సరాలు. శతాబ్ధమన్నా కూడా అదే అర్థం. కాలు శతమానమంటే ఇరవై అయిదేళ్ళు. Today is the 25th anniversary of their marriage. So, they are celebrating the silver jubilee of their wedding with special prayers.” టీచర్ ఇచ్చిన వివరణ వల్ల తనకి సమాధానమైనట్టు కనపడ లేదు.

“కాలు means leg కదూ?” తనకర్థం కానిది అడిగి తెలుసుకోవాలనే పట్టుదల కనిపించిందతని కళ్ళలో. పిల్లల ఇట్లాంటి ప్రశ్నలే మా కబుర్లకు జీవనాడి.

“అవును. అలాగే కాలు అంటే నాలుగింట ఒక భాగం, one fourth అనే అర్థం కూడా ఉంది.” ఓహో! ఇక్కడ కాలు పదాన్ని ఆ అర్థంతో వాడారన్న మాట. అర్థమయ్యిందన్నట్టుబాబు చిరునవ్వే చెప్పింది. పిల్లల మొహంలో చిరునవ్వుల సిరిమల్లెల ముగ్ధ సంతోషం చూడ బలు సొగసు.

‘కాలు’ పదం గుట్టు చప్పుడు లేకుండా మా కబుర్లలోనికి కాలు పెట్టినట్టయింది. ఈ రోజు కాలు గురించే కబుర్లన్నారు టీచర్. మా తేనె తెలుగు క్లాస్ పిల్లలతో పాటు తల్లిదండ్రులూఈ కబుర్లలో పాల్గొనేవారే. అందరూ తమ తమ అనుభవాలను, ఆలోచనలను పరస్పరం పంచుకొనేందుకు ఇదొక చక్కటి వేదిక. పిల్లలకు తెలుగు భాష నేర్పేందుకు తాము కూడాతోడ్పడాలనేదే అందరి ఆశయం. పెద్దలు వీలయినంత తెలుగులోనే చెప్పినా మధ్యలో ఎంతైనా ఇంగ్లిష్ చేర్చేందుకు అవకాశం ఉండేది. అందువల్ల పిల్లలు కూడా తెంగ్లిష్‌లో తమకితోచింది చెప్పేందుకు ముందుకొచ్చేవారు. కాలు పదం గురించి మా కబుర్లు ముందుకు నడవసాగాయి.

“For socks మా తాతయ్య కాల్సంచిలంటారు. ఫస్ట్ టైం విన్నప్పుడు చాలా నవ్వాను. ఇప్పుడు విని అలవాటయ్యింది.” ముసి ముసి నవ్వులాపుకొంటూ చెప్పిందో చిన్నారి. తనకళ్ళలో కూడా ఇంకా నవ్వుండింది.

“అవును, ‘కాలు’ అంటే పాదమనే అర్థం కూడా ఉంది. Depending on the context, one has to choose its meaning.”

“అంటే కాలు అనే పదానికి leg, foot, one fourth and to burn అని నాలుగర్థాలా?” అన్నింటినీ రాసుకొంటూ అడిగాడొకబ్బాయి. అతను నిశితంగా ఆలోచించి అడిగినట్టుచెప్పిన ఆ విషయం టీచర్‌కు ఆనందాన్నిచ్చింది. లిస్ట్‌కి తాను చెప్పని ఇంకో అర్థాన్ని కూడా చేర్చింది కాలోచితమని అభినందించారతన్ని. పిల్లలు తమ తోటి పిల్లలు చెప్పినదాన్నిచాలా బాగా గుర్తుంచుకొంటారు. కాబట్టి పిల్లలేదైనా కొత్త విషయం తామై చెప్పినప్పుడు టీచర్‌కు ఎనలేని ఆనందం. పిల్లల విషయ పరిజ్ఞానం పెరిగేందుకిది అతి సులభమైన దారి.

“వర్షంలో తడుస్తానంటూ షూస్ విప్పి వెళ్ళాడు. కాలు జారి పడ్డాడు కూడా. బురదని కడుక్కొని వచ్చేందుకు ఆలస్యమయింది.” క్షమించండంటూ కొడుకు విజయ్‌తో వచ్చారువాళ్ళమ్మ.

“బురదలో కాలు పెడితే కాలికి బురదే కదా అంటుకొంటుంది. అందుకే ‘బురదలో కాలు పెట్టినట్టు’ అనే ఉక్తి వాడుకలో ఉంది.” అన్నారొకాయన. చెడ్డ సహవాసం వల్ల చెడ్డఅభ్యాసలవుతాయని చెప్పాల్సినప్పుడు దాన్ని వాడుతారని కూడా తెలిపారు.

“ఆ వయస్సులో మనం కూడా వానలో, నీళ్ళలో మన్ను, బురద అని చూడకుండా బాగా ఆటాడేవాళ్ళం కదూ? నేనైతే పేపర్ పడవల్ని చేసి వాన నీళ్ళలో వదిలి వాటి వెనకాలేపరుగెత్తేదాన్ని. ఇప్పుడు వర్షాకాలంలో నీళ్ళు, బురద అని ఒకటే ఆక్షేపిస్తాం. సిమెంటు కాలుదారిలో మాత్రమే నడుస్తాం. By the way,  కాలుదారి లేక కాలిదారి అంటే footpath or side walk అని అర్థం. దాన్ని కాలిబాట అని కూడా అంటారు.”

‘అడుసు తొక్కనేల, కాలు కడగనేల’ అని కూడా ఒక సామెతుందని గుర్తు చేశారింకొకరు. కాలు పదమున్న ఉక్తులు, సామెతలూ ఏవైనా గుర్తు చేసుకోవాలంటూ ఆలోచించి ‘అందితేజుట్టు అందక పోతే కాలు’, ‘పప్పులో కాలేయడం’ మరియు ‘కాలు గాలిన పిల్లిలా’ అనే వాటిని గురించి కూడ పిల్లలకు వివరించి చెప్పారొక పెద్దాయన.

ఉగాది తర్వాత ఇదే మొదటి క్లాస్ కాబట్టి టీచర్ అందరికీ మరో సారి కొత్త సంవత్సరపు శుభాకాంక్షలు తెలిపారు. “ఈ కొత్త సంవత్సరంలో మీ కార్యాలన్నింటిలోనూ విజయందొరకాలి. May you all put your best foot forward in this New year.”

“కొత్త ఇంటికెళ్ళినప్పుడు శుభమస్తు అని మొదలు కుడి కాలుంచి లోనికెళ్తారు కదూ. అదే best foot అనాలా? కుడి కాలుకెందుకంత ప్రాముఖ్యత?”

“కొత్త కోడలొచ్చినప్పుడు కూడా అలాగే. ఆరతులెత్తి ముందు కుడికాలే లోపలుంచి రమ్మంటారెందుకూ?”

పిల్లలకీ సందర్భాలను వివరించాలనుకొన్నారు టీచర్. “Right is right.” చిన్నారియొక్కతె తక్షణమే చేసిన సందర్భోచిత  pun అడ్డొచ్చినా అది అందరికీ నచ్చింది.

“అయితే ఒక విషయం నాకు నచ్చదు. కోడలు కుడి కాలు ముందు మోపి ఇంట్లోకడుగు పెట్టిన తర్వాత, అంటే ఇంటికి కోడలొచ్చిన తర్వాత ఇంట్లో ఎవరికైనా, ఏదైనా చెడు జరిగితేకోడలింటికొచ్చిన సమయం, తన కాల్గుణమని తనపై నింద మోపుతారు. అది సరి కాదు. కోడలొచ్చిన తర్వాత తనకి సంబంధించని సమస్యలకు కూడా తనని బాధ్యురాలు చేసిదూషించడం తప్పు.” అందరూ అవునవునన్నారు.

“మంచి జరిగితే కాల్గుణమంటూ పొగిడేది కూడా ఉంది. But why associate the two? As it is she is adjusting to her new life in a new place.” అందరూ ఒప్పాల్సినమాటే అది.

“I told my mom that I have got some seeds for seedless grapes. She asked me to plant them in our backyard.” నందన్ అల్లరి నవ్వులతో చెప్పసాగాడు.“I pretended to plant them and shouted ‘అమ్మా! నాగు పాము! నా కాలిపైకొచ్చింది’ అని.  అమ్మ కంగారు పడి పరుగెత్తుకొచ్చిన తర్వాతే తెలిసింది ఏప్రిల్ ఫూల్అయ్యానని.  While ‘seeds for seedless’ was my way of fooling her, the other part was dad’s plan because there are no cobras in the USA.” తను,నాన్న కలిసి అమ్మను ఫూల్ చేశామని చిన్ని నందన్‌కు ఒకటే సంతోషం. నందన్ మాటల వల్ల గంభీరంగా నడుస్తున్న కొత్త కోడళ్ళ విషయం నుంచి హాస్యం వైపుకు తిరిగాయి మాకబుర్లు. వాతావరణాన్ని కొద్దిగా తేలిక చేశాయి నందన్ నవ్వులు.

“ఈ రోజు ప్రొద్దున మా అబ్బాయి నా చెప్పులు తొడుక్కొన్నాడు. వాడి కాళ్ళకు నా చెప్పులు చాలా పెద్దవి లెండి. అయితే చిన్న పిల్లలకి అదో సరదా కదూ. మా వైపు ఒక పద్ధతివాడుకలో ఉంది. ఎప్పుడయితే తండ్రి చెప్పులు కొడుకు కాళ్ళకు సరి పోతాయో, అప్పటి నుంచి తండ్రి కొడుకుని స్నేహితుడిలా చూడాలని. అంటే కొడుకు అభిప్రాయాలను కూడాసమానంగా గౌరవించాలని.” నందన్ నాన్నగారు చెప్పిన ఈ విషయం అందరికీ కొత్తగా అనిపించింది. అయితే సారాంశం భలే నచ్చింది. మన చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో ఉన్నసంప్రదాయాలు కూడా మనకు అంతగా తెలిసుండవు కదూ!

“కొత్త సంవత్సరంలోనికి కాలు పెట్టాం. Happy New Year to you all!” టీచర్ క్లాస్ ముగిస్తూ ఇంకోసారి అందరికీ శుభాకాంక్షలు తెలిపారు.

“మనం కొత్త సంవత్సరంలోనికి కాలు పెట్టామా లేక కొత్త సంవత్సరం మన జీవితంలోనికి కాలు పెట్టిందా?” టీచర్‌ని ఎద్దేవా చేశారొకరు. “మీ కాలు లాగే ప్రయత్నమంతేనండి”తక్షణమే నవ్వేశారు.“కాలు లాగడం is the same thing as pulling someone’s leg.” వివరణ విని అందరికీ నవ్వులు.

“కీళ్ళ నొప్పి వల్ల నేను కాళ్ళు లాగి నడిచేదాన్ని. అమేరికాకొచ్చిన తర్వాత నడవడమే తక్కువైపోయింది. ఎక్కడికెళ్ళాలన్నా కారెక్కాలి. అందుకే కాళ్ళ నొప్పి, కీళ్ళ నొప్పి మాలాంటివాళ్ళకి.” అంటూ వాపోయారొక పెద్దావిడ. రోజూ సాయంత్రం ఇంటి దగ్గరున్న పార్క్‌లో నడవడం వల్ల నొప్పులు తక్కువవుతున్నాయని కూడా చెప్పారు. వ్యాయామమే అన్నిఆరోగ్య సూత్రాలలోనూ ప్రముఖమైన అంశం కదూ.

 ఈదురు గాలితో కూడిన జోరు వర్షం తగ్గినా కూడా ఇంకా సన్న చినుకులతో వాన పడుతూనే ఉండింది. అందరూ వివాహ భోజనానికని యజ్ఞశాల వైపుకు బయలుదేరాం. అక్కడస్నేహితులందరూ కల్సి పాడుతున్న ‘వివాహ భోజనంబు’ పాట మాయాబజారులోని ఘటోద్గజుడు విందారగించడం గుర్తుకు తెచ్చి మా విందుకు చక్కటి సంభ్రమాన్ని చేకూర్చింది.

*

 

నొప్పిస్తూ తానొవ్వక…

  జొన్నలగడ్డ రామలక్ష్మి

 

తమదంతా ఒప్పూ, ఎదుటివాళ్లదంతా తప్పూ అనడమే రాజకీయంగా మారిపోయిన రోజులివి. నిజానికిప్పుడు ప్రజలే రాజులు కదా- మరి రాజకీయాన్ని ప్రజాకీయం అనాలేమో!

ప్రజలంటే- ఉన్నవాళ్లూ లేనివాళ్లూ, మేధావులూ అమాయకులూ, త్యాగమూర్తులూ స్వార్థపరులూ, దోచేవాళ్లూ దోచబడేవాళ్లూ, ఎన్నారైలూ కానివాళ్లూ- వగైరా వగైరా ఎన్నో రకాలు అనుకునే చాలామందిలో నేనూ ఉన్నాను చాలాకాలం. ఐతే ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజాకీయాన్ని శాసించే మెజారిటీ ప్రజలంతా ఒక్కటే అనడానికి ఒకరా ఇద్దరా- రాజుల్లాంటి ప్రజలు ఎందరో!

మచ్చుకి సాధారణ గృహిణి మా ఉమనే తీసుకోండి. తనకి తను, అస్మదీయులు ఏంచేసినా రైటే. తస్మదీయులు తనకి నచ్చే పనిచేస్తే అది తప్పైనా ఒప్పే. తనకి నచ్చని పనిచేస్తే అది ఒప్పైనా తప్పే.

ఉమతో నాది చిన్నప్పటి స్నేహమేమీ కాదు. ఇద్దరూ తెలుగువాళ్ళం. పదిహేనేళ్లుగా కెనడాలో పక్కపక్కనే ఉంటున్నాం. ఉమకి కాస్త వాగుడెక్కువ. ఆ వాగుడులో తన గురించి అన్నీ చెబుతూంటుంది.

ఆమధ్య కూతురి పెళ్లికని ఇండియా వెళ్లొచ్చింది ఉమ. రాగానే, ”ఎలా జరిగింది పెళ్ళి?” అనడిగాను.

”చాలా గ్రాండ్‌గా జరిగింది. కావడానికి నేను చాలా సింపుల్‌ అనుకో. కానీ- మన సంప్రదాయంలో పెళ్ళనేది జీవితంలో ఒకసారే కదా! అందుకే పది లక్షలు ఖర్చు పెట్టాం. ఒకోటి పాతికవేల చొప్పున మూడు పట్టుచీరలు కొన్నాం మా అమ్మాయికి” అంది ఉమ ఉత్సాహంగా.

”జీవితం మొత్తంలో ఆ పట్టుచీరలు ఎన్ని సార్లు కట్టుకుంటుంది?” అని మనసులో గుండెలు బాదుకుని, ”సరేలే కానీ, పెళ్లికి అన్ని వైపుల్నించీ చుట్టాలు బాగా వచ్చారా? విశేషాలేమిటి?” అంటూ మాట మార్చాను.

”ఆఁ- అంతా వచ్చారు కానీ మా ఆడపడుచు గౌరి మాత్రం రాలేదు. కావాలనే మానేసింది. అదే ఈ పెళ్లిలో ముఖ్య విశేషం” అంది ఉమ నిష్ఠూరంగా.

నాలో ఆశ్చర్యం, అపనమ్మకం. తన ఆడపడుచు చాలా మంచిదనేది ఉమ. తన పెళ్లప్పుడు పెద్ద గొడవై పెళ్ల్లాగిపోవాల్సిందిట. అప్పుడామె స్వంతవాళ్ళని కూడా కాదని ఉమవైపు అండగా నిలబడిందని ఓసారి ఉమే నాకు చెప్పింది. అది గుర్తు చేసి, ”కావాలని ఈ పెళ్లికి రావడం మానేసింది ఆ గౌరేనా?” అన్నాను.

”అవును. ఆ గౌరే. తను మాకెంత సాయం చేసినా, ఆ తర్వాత అంతకంతా తనకి మేమూ చేశాం. తన కూతురి పెళ్ళికి నెల్లాళ్లు మా బావగారింట్లోనే ఉంది. మేమంతా పూనుకుని పెళ్లి పనులన్నీ చేశాం, తెలుసుగా”

”గుర్తుంది. ఆ నెల్లాళ్ళలో మీకూ, వాళ్లకీ- దినవెచ్చాలకీ, కరెంటుకీ అయిన ఖర్చంతా తనే పెట్టుకుందనీ, వెళ్లేటప్పుడు అపరాలన్నీ మీకే వదిలేసిందనీ, ఇంకా మీకు చిన్న చిన్న కానుకలు కూడా ఇచ్చిందనీ చెప్పావు”

”అది వేరులే. అయినా పప్పులూ అవీ వదిలేయక- కూడా మోసుకెడుతుందా?” అంది ఉమ చిరాగ్గా.

”కావాలంటే వెనక్కిచ్చేయొచ్చన్నాడు దుకాణంవాడు, కానీ తనే ఇవ్వలేదన్నావు అప్పుడు” గుర్తు చేశాను.

”దానికీ ఏదో కారణం ఉండే ఉంటుందిలే కానీ- ఇప్పుడదంతా ఎందుకు? ఇప్పుడు నా కూతురి పెళ్లికి తను రాలేదు. అదీ సంగతి!” అంది ఉమ. విషయం మొదటికి రావడంతో నేనూ మొదటికొచ్చి, ”ఔనూ- వాళ్లమ్మాయి పెళ్లప్పుడు నువ్వెక్కడుండేదానివి?” అన్నాను. అప్పుడు తనూ ఆ ఊళ్లోనే ఉండేదని నాకు తెలుసు.

ఉమకి అర్థమైంది. మాట తప్పిస్తూ, ”ఎక్కడుంటే ఏమిటి- ఆపేక్షలు ముఖ్యం. మరి మా మేనకోడలు పెళ్లికే కాదు, పురిటికీ ఎంత సాయం చేసానో నీకు తెలుసుగా?” అంది.

”గుర్తుంది. అప్పుడు గౌరి నీకు చాలా మంచి కానుక ఇచ్చిందన్నావు కూడా”

”ఇచ్చిందనే కదా- నీక్కూడా చెప్పుకుని సంతోషించాను. అలా ఇచ్చి దానితో ఋణం తీరిపోతుందనుకుంటేనే బాధనిపిస్తుంది?” అంది ఉమ.

”సాయం దారి సాయానిదే, ఋణం దారి ఋణానిదే! ఆవిడలాగనడం చాలా తప్పు” అన్నాను ఏమీ ఎరగనట్లు.

”పాపం మాటలెందుకూ- ఆవిడ అలా అన్నట్టు నాకు తెలియదు. కానీ కానుకతో ఋణం తీరిపోయిందనేగా మరి ఈ పెళ్ళికి రాలేదు” అంది ఉమ.

ఈ తర్కం నాకు దుర్భరమనిపించి, ”ఔను. నీ ఉక్రోషంలో న్యాయముంది. పెళ్లికైతే ఊళ్లోనే ఉన్నావు కాబట్టి వెళ్లావనుకోవచ్చు. కానీ పురిటికి కూడా ఎక్కణ్ణించో సాయానికెళ్లావ్‌ నువ్వు” అన్నాను. అప్పుడూ తనక్కడే ఉందని నాకు తెలుసు.

ఉమ ముఖం మాడ్చుకుని, ”పురుడప్పుడు కూడా నేనక్కడే ఉన్నానులే” అంది.

నేను వదలదల్చుకోలేదు. తెలియనట్లు నటిస్తూ నిలదీయాల్సినవి చాలా ఉన్నాయి, ”సరే- ఒక పురుడైతే అనుకోవచ్చు. మరి రెండో పురిటికి అక్కడ లేవుగా?” అన్నాను. ఉమ అదోలా ముఖంపెట్టి, ”లేననుకో. ఆ పురిటికి నేను వెళ్ళలేదు కూడా. ఇంతదూరంనుంచి కష్టం కదా!” అంది.

”నిజమే- దగ్గిరున్నావు కాబట్టి మేనకోడలి మొదటి పురిటికి చాలా సాయం చేశావ్‌! ఆ తర్వాత కెనడా వచ్చేశావ్‌ కాబట్టి- ఆ అమ్మాయి రెండో పురిటికి ఇంత దూరంనుంచి వెళ్లి సాయం చెయ్యలేకపోయావ్‌. ఏదో వడుగు, పెళ్లి లాంటి విశేషాలైతే అది వేరు. దూరమైనా తప్పదు మరి. అవునూ- మరి నీ మేనల్లుడి వడుగు విశేషాలు నీనుంచి విన్న గుర్తు లేదు” అంటూ మరో బాణం వేశాను.

”ఉండేది పక్కపక్క ఊళ్లే ఐనా- పెళ్లికి వెళ్లడానికే ఒకటికి పదిమార్లు ఆలోచిస్తున్న రోజులివి. కెనడానుంచి ఇండియా వెడతామా- అదీ వడుక్కి!” చిరాగ్గా అంది ఉమ.

”అంటే నువ్వు నీ మేనల్లుడి పెళ్ళికే కానీ వడుక్కి వెళ్లలేదన్నమాట?” బాణంమీద మరోబాణం.

”అన్నీ తెలిసీ తెలియనట్లు ఎక్కదీస్తావేం? ప్రపంచం చిన్నదైపోతోందన్నమాట నిజమే కానీ- ఆ వడుగప్పటికీ ఆ తర్వాత పెళ్లినాటికీ- కెనడాకీ ఇండియాకీ దూరం అంతే ఉంది మరి” అంది ఉమ అసహనంగా.

”ఐతే నీ మేనల్లుడి పెళ్లికి కూడా వెళ్లలేదంటావ్‌! పోనీ ఆ తర్వాత గౌరీ వాళ్లూ కొత్తిల్లు కట్టుకుని గృహప్రవేశం చేసుకున్నారు కదా- వాటికి వెళ్లే ఉంటావ్‌! ఆ విశేషాలూ చెప్పలేదు నాకు”

”ఏం వెటకారం తల్లీ! గృహప్రవేశానిక్కాకపోయినా ఆ తర్వాత మూడేళ్లకి జరిగిన వాళ్ల షష్టిపూర్తికి వెళ్ళాన్లే”

”అంటే, అప్పటికి తగ్గిందన్నమాట దూరం! దూరం తగ్గినా టికెట్‌ తగ్గదుకదా- మీ ఇంటిల్లపాదీ వెళ్లడానికి బాగా తడిసి మోపెడయుంటుంది?” అన్నాను. నాకు తెలుసు- తనొక్కతే వెళ్లిందని.

”మర్చిపోయావా- వెళ్లింది నేనొకత్తినే. చీటికీమాటికీ ఇంతింత టికెట్‌ పెట్టుకుని అంతంత దూరాలు వెళ్లడం మాటలా? ఐనా మా అమ్మకి వంట్లో బాగాలేక చూడ్డానికెెళ్లాను చూడు- అప్పుడే జరిగిందా వేడుక”

”అంటే- ప్రయాణం ఛార్జీలు కలిసొచ్చాయ్‌. ఇంకేం- వాళ్ల షష్టిపూర్తికి మంచి గిఫ్టే ఇచ్చుంటావ్‌?” అర్జునుడు ద్రోణుడిపై ప్రయోగించినవి ఆయనకి తెలిసిన అస్త్రాలే కదా- నేనూ అదే చేస్తున్నాను.

”ఊఁ మావారి అన్నదమ్ముల మూడు కుటుంబాలు కలిసి- మా ఆడపడుచుకో సిల్కు చీరా, వాళ్లాయనకో పాంటూ షర్టూ పెట్టాం”

”అలాగా- మరి దానికావిడ- ‘కెనడాలో ఉన్నారు, ఇంత సంపాదించుకుంటున్నారు. అంతా కలిసి ఇచ్చేది ఉత్త బట్టలేనా’ అని నిష్ఠూరమాడలేదా? అందులోనూ షష్టిపూర్తి జీవితంలో ఒకేసారి వచ్చేది కూడాను” అన్నాను.

”ఏమో, తనేం అనలేదు, నేనూ పట్టించుకోలేదు. అయినా షష్టిపూర్తయితే జీవితానికోసారి కానీ- వాళ్ల పెళ్లై ఇన్నేళ్లయిందా? మావారి అన్నదమ్ములంతా కలిసి తనకి బిళ్లగొడుగుల్లా ఏటా అయిదొందలు పంపిస్తున్నారు. తెలుసు కదా!” అంది ఉమ గొప్పగా.

అన్నీ తెలుసు నాకు, ఐనా ”ఇన్నేళ్లంటే ఎన్నేళ్లేమిటి?” అన్నాను.

”ముప్పై ఏళ్లకి పైనే అనుకో. ఇది మా మామయ్య మొదలెట్టారు. ఆయన పోయినా కంటిన్యూ చేయాలని మా అత్తగారి పట్టు. కాదనలేక అన్నదమ్ములంతా కలిసి ఏటా పాటిస్తున్నారు. తప్పుతుందా మరి”

”తప్పదు సరేకానీ- గుడ్డిలో మెల్ల- దీనికి ఇన్‌ఫ్లేషనూ అవీ జోడించి పెంచకుండా, ఇప్పటికీ అదే ఎమౌంటుతో సరిపెట్టారు మీ అత్తగారు”

ఉమ అయిష్టంగా, ”ఊఁ” అని, ”ఐనా- ఏం సంప్రదాయాలో ఇవి. ఆడవాళ్లం, చదువుకున్నవాళ్లం- వీటిని మనమేనా వ్యతిరేకించకపోతే ఎలా అనిపిస్తూంటుంది నాకు. కానీ ఆడపడుచు విషయంలో అంటేే ఇంకోలా అనుకుంటారని- ఈ వ్యవహారంలో వేలెట్టడం లేదు”

”అదీ నిజమే మరి. ముందు నువ్వు నీ  పుట్టింటివాళ్లేమిచ్చినా కాదంటే సరి. చెప్పుచ్చుకు కొట్టినట్లౌతుంది నీ ఆడపడుచుకి” ఉపాయం చెప్పాను.

”భలేదానివే- లేనివాళ్లని వేధించకూడదు కానీ ఆడపిల్లకి పుట్టింటాశ తప్పు కాదు. మా వదినైతే ఏమంటుందో తెలుసా- అది చీర కానీ మరోటికానీ, అన్నయ్యలు పెట్టారూ అంటే అది వాళ్ల స్టేటస్‌కి తగ్గట్లు ఉండాలిట” గొప్పగా అంది ఉమ.

”ఔన్లే, మీ స్టేటస్‌కి తగ్గట్లు మీరు చేస్తున్నారు. ఐనా ఏటా ఐదొందలివ్వడంతో అయిపోదు కదా! ఇంటికొస్తే పెట్టుపోతలూ అవీ మళ్లీ వేరే” అని ఆగి, ”ఔనూ- గౌరి మీ ఇంటికి ఏడాదికెన్ని సార్లొచ్చేదేమిటి? ఇప్పుడు కాదు, ఇండియాలో ఉన్నప్పుడు”

”అక్కడుండగా, మా పెళ్లయ్యాక ఓ రెందుసార్లొచ్చిందిలే. రెండుసార్లూ చీరెట్టి పంపాను”

”ఔన్లే- ఎంత కలిగినవాళ్లమైనా చీర కాకపోతే బంగారం పెడతామేమిటి?” అని, ”ఇంతకీ మీ ఆడపడుచు మీ అమ్మాయి పెళ్ళికి రాకపోవడానికి కారణమేమైనా చెప్పిందా?” అనడిగాను.

”ఏం చెబుతుంది- కావాలనే రానప్పుడు?”

”పక్కనే ఉండి రానప్పుడు, కుంటిదైనా ఏదో సాకు చెప్పాలిగా”

”అంత పక్కనేం లేదులే- ఉంటే రాకేం చేస్తుంది?”

”పక్కనే లేకపోతేనేం- అయినవాళ్లింట్లో పెళ్లికి వెళ్లకపోతే- సాకు చెప్పడం కనీస మర్యాద కదా!”

”చెప్పిందిలే సాకు. మనవడుట్టాడు. చూడాలన్న ఉబలాటమొకటి. కొడుకూ, కోడలూ ఇద్దరికీ ఉద్యోగాలు. దేశం కాని దేశంలో తన సాయం లేకుండా కుదరదట”

”అదేమిటీ- ఆ మనుమడేమైనా సడెన్‌గా పుట్టాడా? పుడితే మాత్రం పెళ్లి ముహూర్తం తెలిసి కూడా ఆగకుండా వెళ్లిపోయిందా?”

”అదేంకాదులే- మా అమ్మాయి పెళ్లే సడెన్‌గా కుదిరింది. అప్పటికి మా ఆడపడుచు అమెరికాకి టికెట్‌ కొనేసుకుంది. రెండు నెలల్లో తన ప్రయాణముంది. ఈలోగా ముహూర్తం పెడితే పెళ్లికుండి వెడతానంది. మాకేమో మరో రెండు నెలలక్కానీ ముహూర్తం కుదర్లేదు. ఎవరికోసమో తనెందుకాగాలి అన్నట్లు- అంతకాలం తనుండనని పేలేసి చెప్పింది”

”నేనెళ్లలేదు కానీ మీ ఆడపడుచన్న ఆ టైంలో మా బంధువులవి చాలా పెళ్లిళ్లయ్యాయ్‌. మరి మీకు తను ఇండియాలో ఉండగా ముహూర్తాలే దొరకలేదా?”

”ఇది చాలా బాగుంది. ఆడపిల్ల పెళ్ళి. కెనడానుంచొచ్చి ఇండియాలో చెయ్యాలి. మా ఇబ్బందులు మాకుంటాయి. ఐనా మా వీలు మేం చూసుకుంటాం కానీ ఎవరికోసమో ముహూర్తాలు పెట్టుకోం కదా!”

”పేలేసి బాగా చెప్పావు- అచ్చం వాళ్లకిలాగే” విసిరాను.

ఉమ అడ్డంగా తలూపింది, ”అదీ ఇదీ ఒకటి కాదు. తను అమెరికాలో ఉంటేనేం- మేము మా ఖర్చుతో రానూపోనూ టికెట్‌ కొంటామని బ్రతిమాలాం. ఐనా ససేమిరా  అంది తెలుసా?”

”మీరలాంటి ఆఫరిచ్చినప్పుడు- రాననడం దారుణం- అదీ తనకి గ్రీన్‌ కార్డుండీ!”

ఉమ ముఖం మాడ్చుకుని, ”వాళ్లకి గ్రీన్‌కార్డ్‌ లేదులే. టెెనియర్స్‌ మల్టిపుల్‌ ఎంట్రీ వీసామీద రెండేళ్లకీ మూడేళ్లకీ వెడుతూవస్తూంటారు” అంది.

”అలా చెప్పు మరి. ఆ వీసాతో- అమెరికానుంచి మన ఇష్టమొచ్చినట్లు రావడం, పోవడం అన్నివేళలా కుదరకపోవచ్చని నీకూ తెలుసుగా”

”ఔననుకో- కానీ వాళ్లబ్బాయే హామీ ఇచ్చాడు మాకు- అమ్మానాన్నా ఈ పెళ్లయ్యాకే రావచ్చనీ, అంతవరకూ తాము అడ్జస్ట్‌ అవుతామనీ”

”నువ్విలాగంటే గుర్తుకొస్తోంది- నీ పురుళ్ళకి మీ అమ్మ దగ్గర నువ్వెన్నాళ్ళున్నావు?”

”పురిటికి ముందు మూడునెలలు, తరువాత అయిదు నెలలు. రెండో పురిటికైతే- నన్ను పంపేటప్పుడు- అమ్మ కూడా నాతోపాటు వచ్చి నా దగ్గిర మూడు నెలలుంది. ఇంకా ఉండేదే- తనకి చాలా ఇబ్బందౌతోందని నాన్న ఫోన్లమీద ఫోన్లు చెయ్యకపోతే”

”ఏమిటో- మన సుఖంకోసం పెద్దవాళ్లనిబ్బంది పెట్టడం అవసరమంటావా?”

 

”సుఖమా, పాడా? చంటిపిల్లల చాకిరీ ఎంత కష్టం? నేనెంత చేసినా- ఉడతాభక్తే కదమ్మా- అనేది అమ్మ. తెలుసా?”

”తెలుసు కానీ నేనంటున్నది వేరు. నువ్వుద్యోగం చెయ్యకపోయినా చంటిపిల్లలతో చేసుకోలేవనుకుంది మీ అమ్మ. మీ నాన్నకిబ్బందని తెలిసి కూడా- నీకు సాయానికొచ్చింది. మరి గౌరి కొడుకూ కోడలూ ఇద్దరూ ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు. అమ్మానాన్నా ఆలస్యంగా వచ్చినా ఫర్వాలేదనడం- నీ మేనల్లుడి మర్యాద. అన్నీ తెలుసు కాబట్టి- ‘పెళ్లికి రాకపోతేనేం- ముఖ్యావసరం మీది’ అనడం మన మర్యాద. ఇక గౌరి సంగతంటావా- ఆవిడకి మనవణ్ణి చూసుకోవాలని తొందరుండడం సహజం. మీ అమ్మ మీ నాన్న ఇబ్బందిని పట్టించుకోనట్లే, ఆవిడ మీ ఇంట్లో పెళ్లిని పట్టించుకోలేదనుకోవచ్చుగా. ఇక మీ టికెట్‌ ఆఫర్‌ విషయానికొస్తే- వడుక్కి, పెళ్లికి, గృహప్రవేశానికి, షష్ఠిపూర్తికి- స్వంతానికి దారి ఖర్చులకి వెనకాడినవాళ్లు- తనకిప్పుడు దారిఖర్చులు పెట్టుకుంటామంటే తనకి మనసొప్పలేదేమో ఆలోచించావా?” అన్నాను ఆగలేక.

ఉమకి కోపం వచ్చింది, ”చాలా బాగుంది- నువ్వు నా ఫ్రెండువా, గౌరి ఫ్రెండువా అని అనుమానంగా ఉందిప్పుడు. మరి నా సంగతే తీసుకో- మా అమ్మకి ఒంట్లో బాగాలేనప్పుడు చూడ్డానికి ఇక్కణ్ణించి వెళ్లానా- ఎలాగోఅలా వీలు చేసుకుని అంత దూరాన్నుంచొచ్చానని సంబరపడింది. కానీ తనకి బైపాస్‌ చేసినప్పుడు సాయానికేమిటి, చూడ్డానికే వెళ్ళలేకపోయాను. అమ్మ అభిమానంతో అర్ధం చేసుకుందే తప్ప- ‘అప్పుడు పెట్టిన ఖర్చిప్పుడు పెట్టలేవా?’ అని నిలదియ్యలేదు. ఆ తర్వాత నా వీలునుబట్టి ఇంటియా వెళ్లినప్పుడు అది మనసులో పెట్టుకుని మతలబుగా మాట్లాడలేదు. అభిమానం, ఆప్యాయత ఉన్నచోటే నమ్మకమూ ఉంటుంది. అది లేనప్పుడే నువ్వన్నట్లు మనసొప్పకపోవడాలు”

ఉమ తన్ను తాను విమర్శించుకుందో, నాకు సంజాయిషీ ఇచ్చిందో అర్థం కాలేదు. నేను మాత్రం నా ధోరణి కొనసాగించాను, ”నీ ఫ్రెండుని కాబట్టే సంకోచం లేకుండా డౌట్స్‌ క్లియర్‌ చేసుకుంటున్నా. ఇంకా నా డౌట్స్‌ ఐపోలేదు. గౌరి అభిమానం, ఆప్యాయతల గురించి చాలాసార్లు నా దగ్గిర మెచ్చుకున్నావు కాబట్టి అడుగుతున్నాను. మీరు వాళ్ళింట్లో చాలా ఫంక్షన్సుకే వెళ్ళలేదు. ఆ విషయం తను మనసులో పెట్టుకుంది అనుకునేందుకు ఆధారాలేమైనా ఉన్నాయా? అంటే తనెప్పుడైనా ఎవరి దగ్గిరైనా మిమ్మల్ని ఆడిపోసుకుందా?”

”తనలా తేలే రకం కాదు. మా ఎదురుగా ఎప్పుడూ ఏమీ అనలేదు. చాటుగా అందేమో తెలియదు. మా సంగతంటావా- మాకైతే మనసులో ఏమీ లేదు. ఇంత జరిగినా వీలు చూసుకుని అమెరికా వెళ్లి తన కొడుకూ, కోడల్నీ చూసొస్తూంటాం తెలుసా? అఫ్‌కోర్స్‌- ఆ ట్రిప్పుతో సైట్‌ సీియింగ్‌ కూడా కలుపుతామనుకో”

”మరి నీ మేనల్లుడూ వాళ్లూ ఎప్పుడూ మిమ్మల్ని చూడ్డానికి రాలేదా?”

”రాకేం- సైట్‌సీయింగ్‌కొచ్చి ఆచేత్తో మమ్మల్నీ చూడ్డానికొచ్చారు”

ఆ ప్రజాకీయానికి వివశనై కాసేపు అవాక్కయ్యాను. తేరుకున్నాక చివరి ప్రయత్నంగా, ”ఇంతకీ పెళ్ళికొడుకు మీ పిన్నత్తగారి మనవడే కదా! మీ పిన్నత్తగారి కూతురు మంచిదికాదనీ, మీ పెళ్ళిలో గొడవ పెట్టిందనీ, ఆ తర్వాత మీ చేత బాగా చాకిరీ చేయించుకుని నీచంగా చూసిందనీ, ఆవిడ కొడుకు కూడా….”

నేనింకా ఏదో అనబోతూండగా మధ్యలో ఆపి, ”అబ్బా- పెళ్లైపోయిందిగా- ఆ పాత సంగతులన్నీ ఇప్పుడెందుకూ? పెళ్ళి చాలా చాలా బాగా జరిగింది. అన్ని వేడుకల్లోనూ మగ పెళ్లివారు కూడా మాతో కలిసిపోయారనుకో. అంత సరదాగా జరిగిన పెళ్లిలో మా ఆడపడుచు పాలు పంచుకోలేదన్న ఆత్మీయతాభావమే నా ఈ ఉక్రోషానికి కారణం. అర్థమైందా?” అంది ఉమ.

”నాకు తెలుసు, నీకు నీ ఆడపడుచంటే చెప్పలేనంత ఇష్టం. ఆవిడ పక్కనుంటే నీకు అదో తృప్తి. పెళ్ళి పనుల్లో శ్రమ కూడా తెలిసేది కాదేమో?”

”అంత శ్రమేముందిలే- ఐనా నేను పెళ్లికి మూడు నెలలు ముందునుంచీ ఇండియాలోనే ఉన్నానుగా”

”అంత ముందా? ఓహో- కాబోయే అల్లుడి వడుక్కి కూడా వెళ్లినట్లుంటుందనా?” అన్నాను. ఆ వడుక్కి తను వెళ్లలేదని నాకు గుర్తుంది.

”అబ్బే- నేనెళ్లడానికి రెండు నెల్ల ముందే మా అల్లుడి వడుగైపోయింది. మేమొచ్చాక పెట్టమన్నాం కానీ వాళ్లకి ముహుర్తం కుదరలేదు. పెళ్లికైనా ఫర్వాలేదు కానీ వడుగు ముహూర్తానికి పట్టింపు ఎక్కువ కదా! పోనీ వడుక్కి వెళ్లి మళ్లీ వెనక్కొచ్చి మళ్లీ పెళ్లికి వెడదామంటే- అన్నేసి ప్రయాణాలకి ఇదేమైనా దగ్గరా దాపా? అందుకే ఆ వడుక్కి వెళ్ళలేదు. అలాగని వాళ్లకేం లోటు చెయ్యలేదు- వియ్యపురాలికిి కంచి పట్టుచీరా, వియ్యంకుడికి పట్టుపంచా, అల్లుడికి తులం బంగారం ఉంగరం అందేలా ఏర్పాటు చేశాంలే”

ఇంకా అడగాల్సినవి చాలా ఉన్నాయి. కానీ టైమ్స్ నౌలో అర్నాబ్‌ గోస్వామిలా ఈ సంవాదాన్ని ఎక్కడో ఒకచోట ఆపేయాలిగా! ఈ ప్రజాకీయంలో మంచిచెడుల అన్వేషణ అసాధ్యమని అప్పటికి ధ్రువపడింది నాకు. అస్మదీయుల్నీ తస్మదీయుల్నీ వేరు చేసే ఆమె అవగాహన, ఆలోచన- సమకాలీనంగా మన సమిష్టి కుటుంబాల్నీ, సమాజాన్నీ, వ్యవస్థనీ ప్రభావితం చేస్తున్నవా- అన్న భావం నాకు కలిగింది.

మీడియాలో మన నేతల ధోరణి చూసినప్పుడు- వాళ్లలో మీకు ఉమ కనిపించొచ్చు. కానీ ఉమలో మీకు- మీరు, అస్మదీయులు కనిపిస్తే ఈ రచనకి సార్ధకత లభించినట్లే!

—0—

మేమూ మా తెంగ్లిష్ ఉగాది!

 సుధా శ్రీనాథ్ 

sudha“అమ్మా! నీకో విషయం తెలుసా? క్యాతి హు చెప్పింది వాళ్ళకూ మనలా లూనార్ క్యాలెండర్ ప్రకారం కొత్త సంవత్సరం మొదలవుతుందట. రేపట్నుంచి వాళ్ళకి  New Year తెలుసా!” ఆరేళ్ళ పాపకారెక్కుతున్నట్టే తనకారోజు తెలిసిన కొత్త విషయాన్ని చెప్పింది. రెండవ తరగతిలో ఉన్న చైనీస్ అమ్మాయి క్యాతి నా కూతురికి సహపాఠి. పాప కళ్ళలో ఉన్న మెరుపు చూసి క్యాతి తమ కొత్తసంవత్సరపు వేడుకల ఉత్సాహాన్ని మా పాపకూ రుద్దిందనిపించింది. ఈ రోజంతా చైనీస్ పండగ గురించే తన మాటలు అనుకొన్నాను.

 

పాప రోజూ ప్రొద్దున ఏడున్నరకు స్కూల్‍కు నాన్న జతలో వెళ్ళేది. పాపని స్కూల్లో దింపి తను వెళ్తే, మధ్యాహ్నం మూడున్నరకు తనని స్కూల్ నుంచి ఇంటికి నేను తీసుకొచ్చేదాన్ని. నా కారుదగ్గరికొస్తున్నట్టే పాప టీచర్‍కు, అక్కడున్న స్నేహితులకూ టాటా బై బై చెప్పి నవ్వులతో కారెక్కేది. కారెక్కుతున్నట్టే తాము ఆ రోజు స్కూల్లో ఏమేం చేశామన్నది వివరంగా చెప్పేందుకు మొదలుపెట్టేది. తన స్నేహితుల్లో ఎవరు ఏమేం మాట్లాడారని, టీచర్ ఏమన్నారని, టీచర్ ప్రిన్సిపల్ రూమ్‍కెళ్ళినప్పుడు ఎవర్ని క్లాస్ లీడర్ చేశారని, ఆ రోజు ఎవరెవరు స్కూల్‍కు రాలేదని, ఒకటా, రెండా,అన్ని విషయాలూ చెప్పేది. లంచ్ టైంలో తన పక్కన ఎవరు కూర్చొన్నారని, ఆ రోజు వాళ్ళ స్కూల్ క్యాంటీన్‍లో ఏమేం చేశారని, ఎందరు పిల్లలు లంచ్ పార వేశారని, తను లంచ్‌కని ఇంటి నుంచితీసుకెళ్ళింది ఖాళి చేశాననో, చేయలేదనో, ఆటవిడుపుల టైమ్‍లో ఏ ఏ ఆటలు ఆడిందని, ఏదైనా ఆడలేదంటే ఎందుకు ఆడలేదని ఇలాగే ప్రతియొక్కటీ పూసగ్రుచ్చినట్టుగా చెప్పేది.

 

పాప క్లాస్ ఒక చిన్ని ప్రపంచంలాగుంటుంది. ఇద్దరు కొరియన్స్, ఇద్దరు చైనీస్, ముగ్గురు ఇండియన్స్, ఒక రష్యన్, ఒక జాపనీస్, శ్రీలంకన్ ఒకబ్బాయి, ఒక పాకిస్తానీ అమ్మాయి, మిగతా అమేరికన్లుఉన్నారు. పాకిస్తానీ అమ్మాయితో మరియు ఒక జాపనీస్ అమ్మాయితో పాపకు భలే స్నేహం. నాకు యూనివర్సిటీలో కొన్ని అంతర్రాష్ట్రీయ స్నేహాలు దొరికితే పాపకు రెండో తరగతిలోనే నాకంటేఎక్కువ దేశాల వారితో స్నేహం కుదిరింది. అందరూ అక్కడ మాట్లాడేది ఇంగ్లిష్‍లోనే అయినా తమ కుటుంబం గురించి చిన్ని చిన్ని విషయాలను తమ బాల భాషలోనే ఒకరికొకరు తెలుపుతుంటారు.కొరియన్ అమ్మాయిలయితే ఈ చిన్ని వయసులోనే చక్కగా సంగీతాభ్యాసంలో ఉన్నారట. చైనీస్ పిల్లలు ఆదివారాల్లో తమ మాతృభాషను నేర్చుకొంటున్నారట. క్యాతి ఇంట్లో చైనా నుంచి వచ్చినఅవ్వా తాతా ఉన్నారట. వాళ్ళకు ఇంగ్లిష్ అస్సలు రాదు కాబట్టి ఇంట్లో తమ భాషలోనే మాట్లాడుతారట. రోజూ కారెక్కుతున్నట్టే మొదలయ్యే పాప మాటలు వినేందుకు నేను కూడాఎదురుచూసేదాన్ని. ప్రతి రోజూ తన మాటలు నన్ను మళ్ళీ చిన్న పిల్లల లోకవిహారానికి తీసుకెళ్ళేవి. అదొక international చిన్నారుల colourful లోకం.

 

మనం ఉగాది రోజు పైరు పచ్చకి, సమృద్ధికి సంకేతమని వాకిలికి మామిడాకుల తోరణాలు కట్టి, కొత్త బట్టలో లేక పట్టు బట్టలో వేసుకొని పూజలూ, ప్రార్థనలూ, విందులూ చేస్తాం. చైనీస్ తమ నూతనసంవత్సరాదికని వాకిలి, కిటికీలను ఎరుపు రంగు కాయితాలతో అలంకరిస్తారట. విశేషమేంటంటే ఆ రోజు అందరు ఎర్ర రంగు దుస్తులనే ధరించే సంప్రదాయం ఉందంట. ఎరుపు రంగు దుష్ట శక్తులనుపారద్రోలి అందరికీ శుభం చేకూరుస్తుందనే నమ్మకం వాళ్ళది. ఎరుపు రంగు సత్యం, సంతోషం మరియు నిజాయితీని సూచిస్తుందట.

 

పాడ్యమికి ముందు రోజు అంటే అమావాస్య సాయంత్రం పెద్దలకీ, దేవతలకీ గౌరవం సమర్పించి కుటుంబ సభ్యులందరు జతలో కూర్చొని విందారగిస్తారట. కొత్త సంవత్సరానికని స్పెషల్ కేక్ చేసిదాన్ని బంధు మిత్రులందరికీ పంచి తింటారట.  పెద్దవాళ్ళు చిన్నవాళ్ళకి ఎరుపు రంగు కవర్లో డబ్బుంచి గిఫ్ట్ ఇవ్వడం కూడా కొన్ని కుటుంబాలలో చేస్తారంట. మొత్తానికి ఎరుపు రంగుకు చాలాప్రాధాన్యతనిస్తారట. ఇన్ని విషయాలు పాప చెప్తుండగా చాలా ఆశ్చర్యంగా విన్నాను. అంతకు ముందు నాకీ విషయాలు తెలిసుండలేదు.

 

మన ఉగాదికి సరిగ్గా రెండు నెలల ముందు చైనీస్ కొత్త సంవత్సరం మొదలవుతుంది. అంటే మన ప్రకారం మాఘ శుద్ధ పాడ్యమి రోజు. వాళ్ళక్కూడా మనలాగ అధిక మాసాల రకంలెక్కాచారాలున్నాయట. ఇవి నేను నా చైనీస్ మిత్రుల నుండి తర్వాత సంగ్రహించిన విషయాలు. చైనీస్ నూతన వర్షారంభమైన తర్వాత సరిగ్గా రెండు మాసాలకు మన తెలుగువాళ్ళకు చాంద్రమానఉగాది అన్న మాట. ఇది తెలుగువాళ్ళమే కాకుండా కర్నాటక మరియు మహారాష్ట్రాల్లో కూడా ఆచరించే కొత్త సంవత్సరపు పండుగ. కర్నాటకలో యుగాది అంటారు మరియు మహారాష్ట్రంలోగుడిపాడ్వ అని అంటారు.

 

మనం వసంతాగమనాన్ని చైత్ర మాసంలో వసంత నవరాత్రులనే పేరుతో ఆచరించి సంభ్రమాలు జరుపుకొంటే చీనీయులు వారి నూతన సంవత్సర ఆరంభం స్ప్రింగ్ ఫెస్టివల్ అంటూ అమావాస్య నుంచిపౌర్ణమి దాకా వేడుకలు జరుపుకొంటారు. మనలో కూడా కొన్ని సముదాయాల్లో చైత్ర పౌర్ణమిని వసంత పౌర్ణమియని విశేషంగా కవిగోష్టులు, నృత్యాల వేడుకలతో జరుపుకొంటారు.

 

ఇన్ని విషయాలు ఉగాది వేడుకల రోజు మా తేనె తెలుగు క్లాసులో పిల్లలకు తెలిపినప్పుడు అందరి ముఖాల్లో వసంతోత్సవం వెల్లి విరిసింది. దేశం వేరైనా, భాషలు వేరైనా మనుష్యులంతా ఒక్కటేఅనిపిస్తుంది కదూ అనిందో చిన్నారి. అవునన్నట్టు పిల్లలూ, పెద్దలూ కూడా తలలూపారు. ప్రపంచంలోని వేర్వేరే దేశాల్లో ఏ విధంగా కొత్త సంవత్సరాన్ని స్వాగతిస్తారో తెల్సుకోవడంబావుంటుందన్నారు కొందరు. అవునవునన్నారు అందరు.

 

తెలుగెంత ఎక్కువగా వింటే మాట్లాడ్డం అంత సులభమవుతుందనే ఉద్దేశ్యం మా క్లాసుది. అందుకే మా క్లాసులో ప్రాథమిక పాఠశాల విధంగా కాకుండా కొద్దిగా రాత, చదువు అయిన తర్వాత ఏదైనాఒక విషయం పైన కబుర్లెక్కువగా ఉండేవి. అందులో పిల్లలు మరియు పిల్లల్ని క్లాస్‌కు తీసుకొచ్చిన పెద్దలు తెలుగు ఇంగ్లిష్ కలిపిన తెంగ్లిష్‌లో తమ అభిప్రాయాల్ని వెలిబుచ్చుతూ పాల్గొనేవారు. ఆరోజు చర్చా విషయం ఉగాది.

 

ఉగాది రోజు మనకు షడ్రుచుల మిశ్రణమైన ఉగాది పచ్చడి తినడం ఎంత ముఖ్యమో అలాగే కర్నాటకలో ‘బేవు బెల్ల’ అనే పేరుతో వేప పూవు బెల్లం కలిపి ప్రసాదంలా స్వీకరించడం అంతే ముఖ్యం.అలాగే ప్రతి సముదాయంలోనూ అట్లాంటిదే ఏదో ఒకటి జీవితమంటే తియ్యటి అనుభూతులే కాదు, ఒడిదుడుకులు కూడా ఉంటాయి. అయినా అన్నిటినీ ధైర్యంగా స్వీకరించి, ఎదురించి ముందుకుసాగడమే జీవితం అనే సందేశాన్నిచ్చేవుంటాయి. మామిడికాయి, కొత్తగా వచ్చిన చింతపండు, బెల్లం, వేప పూలు, మిరపకాయలు, ఉప్పు వేసి చేసే మన ఉగాది పచ్చడి కూడా అదేసందేశాన్నిస్తుందని పిల్లలకు తెలిపాను. ఉగాది పచ్చడి స్వీకరించేటప్పుడు ఇదే అర్థానిచ్చే ఒక శ్లోకం కూడా పఠిస్తారని గుర్తుచేశారొకరు.

 

“ఉగాది పండగ గురించి ఏదైనా కథ ఉందా?” అడిగిందో చిన్నారి. మాటలు మళ్ళీ గంభీరమైతే పెద్దలకేమో పర్వాలేదు, అయితే పిల్లలకి ఒకటే బోర్ కొడ్తుంది. ప్రతి పండగ గురించి ఏవైనా పురాణకథలుంటే క్లాసులో చెప్పడం అలవాటు. పిల్లలకు కథలంటే భలే ఇష్టం. అందులోనూ ఆ రోజు మా చర్చకు సరిపడేదుంటే మరీ బాగుంటుంది. శ్రీ మహావిష్ణువు ఇంక తొమ్మిది రోజులకు రాముడైభూలోకంలో అవతరిస్తున్నాడని ఆకాశవాణి అయిన రోజని చెబుతారు. అది విన్న జనం పరమానంద భరితులై రామావతారణతో కొత్త యుగమే ప్రారంభమని యుగాది అనే పేరిట పండగ చేయడంమొదలయ్యిందంట. అంతే కాదు, నవమి రోజు రాముడు పుట్టేంత వరకూ తొమ్మిది రోజులు వసంత నవరాత్రులని పండగ వేడుకలు కొనసాగాయట అని చెప్పాను.

 

“నవ అంటే కొత్త అని కూడా అర్థం కదూ.” దసరా పండగలో చెప్పిన మాట గుర్తుందన్న ఓ బాబు మాటకు అందరి నుంచి అభినందనాపూర్వక చప్పట్లు. టీచర్లకు మరియు తల్లిదండ్రులకైతే బాబుమాట విని సగర్వ సంతోషం.

 

యుగాది అనే బదులు మనం ఉగాది అని అంటామెందుకని అడిగారు పిల్లలు. యుగాది పదమే రూపాంతం చెంది ఉగాది అయిందంతేనన్నాను.

 

“For red colour ఎరుప్ అనాలా? ఎరుపు అనాలా? ఎందుకంటే తెలుగులో కారు, వ్యాను, ఫోను, ఫ్యాను అంటారుగా. అందుకే అడిగాను” చిన్నారి ప్రశ్నతో పాటు ఇచ్చిన సంజాయిషీ విని చాలామంది నవ్వాపుకోలేక పోయారు. అమేరికాలో పెరిగే పిల్లలే అంత. తెలిసింది అనుమతి తీసుకొని చటుక్కున చెప్పేస్తారు. తెలియనిది మొహమాటం లేకుండా అడుగుతారు. తప్పయితే సారీఅనేస్తారు. పిల్లల్లోని ఈ గుణం నాకు చాలా నచ్చింది. వాళ్ళకి స్కూల్లో please, thank you అనేవి మ్యాజిక్ పదాలని బాగా నూరి పోస్తారు.

 

ఇంగ్లిష్ పదాలకు ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయమైన ‘వు’ చేర్చి తెలుగీకరిస్తాం. అయితే ఎరుపు తెలుగు పదమేనని నవ్వుతూ చెప్పాను. తనూ కిల కిలా నవ్వేసింది.

 

విద్యుచ్ఛక్తితో నడిచే మొట్టమొదటి రెండు రెక్కల విద్యుత్ విసనకర్రను కనిపెట్టిన షుయ్లర్ వ్హీలర్‌ది మాతృ భాష ఇంగ్లిష్ కాబట్టి దానికి ఫ్యాన్ అనే పేరే ఖాయమయ్యింది. ఇంగ్లిష్‌లో విసనకర్రకూ ఫ్యాన్అంటారు. విద్యుచ్ఛక్తితో నడిచే విసనకర్రను కూడా ఫ్యాన్ అంటారు. కొన్ని విదేశీ పదాల్ని తెలుగుకు రూపాంతరం చేసేటప్పుడు కూడా ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయం చేర్చడం వాడుకలోకొచ్చింది. అందుకేఫ్యాన్ కాస్తా ఫ్యాను అయ్యింది. మనమేదైనా అందరికీ ఉపయోగకరమైన కొత్త వస్తువును కనిపెట్టినప్పుడు ఆ వస్తువు మన భాషలోనే ప్రచారమవుతుంది. పదాల ప్రచారం కావాలి అంటే పదాలజతలో పదార్థాలు కానీ పద్ధతులు కానీ ఉండి తీరాలి. మనవాళ్ళు కనిపెట్టిన వస్తువులకు మన భాషలోనే పేర్లు పెట్టొచ్చు. ఎవరు కొత్తవి కనిపెట్టారో వారు పెట్టిన వారి భాషలోని పేర్లే ఆయావస్తువులకు ప్రపంచాద్యంతం నిల్చి పోతాయని పెద్దాయనొకరు స్పష్టం చేశారు. ఆయన తేల్చి చెప్పిన ఈ నిజం గురించి అందరూ ఆలోచించాల్సిన అవసరం మాత్రం ఎంతైనా ఉందనిపించింది.

 

“అవునవును. యోగ మరియు మంత్ర అనే పదాలు మన దేశం నుంచి వచ్చిన పదాలే కదూ” అన్నారొకావిడ. అందరికీ కొత్త సంవత్సరంలో సరికొత్త సంతోషాలు సమకూరాలని కోరుతూ ఆవిడ తనుఇంట్లో చేసుకొచ్చిన ఉగాది పచ్చడిని అందరికీ పంచారు. క్లాస్ ముగిస్తూ అందరికీ ఉగాది శుభాకాంక్షలు తెలుపుతూ కోవెల్లో పంచాంగ శ్రవణానికని బయలు దేరాం. పిల్లలూ మాతో గలగలామాట్లాడుతూ కల్సినందువల్ల కోవెల కళకళలాడింది.

పెరట్లో పుట్టింటి నకలు

 

 ‘కష్టమొచ్చినా, సుఖమొచ్చినా అలా పెరటి తోటలోకి పరిగెత్తుతావ్ , అక్కడ మీ పుట్టింటి నకలు దాచావా శాంతీ?’ మళ్ళీ అదే ప్రశ్న. దీన్నిదెప్పిపొడుపని ఎందుకు అనుకోవాలి? ‘ ఎంతబాగా అర్ధం చేసుకున్నారో! ‘  అనుకుంటే హాయి కదూ! ‘ఈ ఒక్కసారికీ మీరూ రండి నాతో అక్కడ ఏముందో చూద్దురుగానీ’ ! 

నిజమే మరి కష్టమొచ్చినా సుఖమొచ్చినా కాస్త తీరిక దొరికినా, అలసిపోయినా, ఆలోచనేలేక వీగిపోయినా పరుగు పరుగున పెరటితోటలోకివెళ్తే , ‘ ఊతకర్ర పట్టుకున్న తాతగారి లాంటి వేపచెట్టు , మెత్తని మనసున్న నానమ్మ లాంటి అరటి చెట్లూనూ ‘ !

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

ఈ తులసివనంలో పరిమళం ఎప్పుడూ నాన్న ముఖంమీది నవ్వు గుర్తు చేస్తుంది. మూడురకాల గన్నేరులు, మా పెద్దన్నయ్య ఉంటే ఒక్క పువ్వూ మిగల్చడు , ఆ పెళుసు కొమ్మలు విరగకుండా కోయడం వాడికే తెలుసు.ఈ రెక్క నందివర్ధనాలు కోసికోసి, ఆ చెట్టుపాలు తగిలి చిన్నఅన్నయ్య బ్రొటనవేలు రంగు కాస్తా మారిపోయి ఎంత గరుకై ఉంటుందని?

chandra-kaanthaalu

ఆ చంద్రకాంతాలు సాయంత్రాలే పూస్తాయి, తెలుపూ, ఎరుపూ, పసుపూ ,నారింజ. అమ్మకు పొద్దున్న పూలు కోసే తీరికుండదుగా ! అందుకని  కాస్త ఎండ ఉండగానే కోసి మాలలు కట్టుకుంటుంది, సాయంత్రం దీపారాధనకి . మాల కట్టేశాక ఆ పుప్పొడి వర్ణాలన్నీ అంటుకొని ఆ చేతులకు అదో అందం!

 

‘ఇక్కడ కాస్త చూసుకొని నడవండి’ , ఈ వరసంతా కనకాంబరాలే ! ఇవి మాత్రం కోయలేను , నాన్నగారి మాటలే గుర్తొస్తాయి,  ” అవి సుకుమారాలు తల్లీ , కోయగానేకమిలి పోతాయి , వాటిని వదిలెయ్ రా ! నీ జడకి ఏ పూలైనా బావుంటాయి, ఇవేనా ఏమిటి? ” అని . 

ఈ చామంతుల కాలం వస్తే అప్పుడే అంకెలు నేర్చుకున్న పసివాళ్ళలా లెక్క పెట్టుకోవడం లోనే సరి , పూల కుంపటి మొత్తం విచ్చుకోగానేచిన్నఅన్నయ్య తెచ్చి బాల్కనీలో నుంచి ఆ చామంతి కొమ్మలను క్రిందకు వ్రేలాడే లాగా వేస్తాడు, వాడికి అదో గొప్ప. మా పైమేడ మీదకు వెళ్తే ఇలాంటి సన్నజాజి తీగేఉంటుంది, కోసినన్ని పూలు.

sannajaajulu

రాధయ్య  శ్రేష్టి గారి మరదలు తెచ్చిస్తే అమ్మ విచ్చుకోకముందే కట్టేసి తడిపిన రుమాలులో చుట్టేస్తుంది . దీపాలు పెట్టే వేళకి ఏంవిరగబూస్తాయని !  అక్కడే కూర్చొని ఆస్వాదించడానికి పసుపు, ఆకు పచ్చని రంగుల్లో వెదురు గుబురూ , భూమి మీద విచ్చుకొనే నైట్ క్వీన్ నక్షత్రాలూనూ ! 

అత్తగారింట్లో ఈ చిన్న తోట  పెంచడానికి, కొన్ని అభిమానాలు కూర్చడానికి పద్నాలుగేళ్ళు పట్టింది మరి.

అయితే ఏం ! పెరట్లోకి ప్రియమైన  పుట్టింటినకలు వచ్చేసినట్టే కదా  !!

-రేఖాజ్యోతి 

ఆ జలగండం గుండె కింద కాస్త తడి!

vijays picture[విజయ్ గజం ,ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ లో జర్నలిజం పట్టా పుచ్చుకొని వృత్తి రీత్యా ప్రస్తుతం  TV 10 హైదరాబాదు బ్రాంచ్ లో వర్క్ చేస్తూ ఫేస్బుక్ ద్వారా అడపాదడపా తన ఉత్తేజభరితం అయిన కవితలతో సాహితీ రంగం కి ఇపుడిపుడే తన చమక్కులు  అందిస్తున్న  విజయ్   గారు మొదటి సారిగా తన పూర్తి హుదుద్ అనుభవాలని  కథన రూపంలో మనతో పంచుకుంటూ ఇలా .]

 

 

 

అప్పుడప్పుడు అనిపించేది వెన్నెల వెలుగులో డాబా మీద పడుకోవాలని. చిన్నతనం లో లాగా పిల్లలకు తాతలు, అమ్మమ్మలు కథలు చెపుతుంటే వినాలని. కానీ ఈ రాకెట్ వేగం ఆధునిక యుగం లో ఇదంతా అత్యాశ అనిపిస్తుంది నాకు ఒక్కోసారి. మానవ సంబంధాలన్నీ ఆర్ధిక సంబంధాలైన నేటి రోజుల్లో ఆత్మీయతలు, అనురాగాలు కొనుక్కునే నేటి రోజులలో ఇదంతా అత్యాశే.

నిజం గా ఎంత సంతోషం కరెంట్ లేని ఆ రోజుల్లో సాయంత్రం స్కూల్ నుండి ఇంటికి రావడం తోనే పుస్తకాలు విసిరేసి దోస్తులతో ఆడుకోడానికి వెళ్ళిన రోజులు. తుంటరి పనులు చేసి దెబ్బలు తిన్న రోజులు.ఇదంతా ఒక పచ్చని జ్ఞాపకం. చాలా సార్లు అనిపిస్తుంది .నేటి తరం పిల్లలు ఏం మిస్ అవుతున్నారో కదా అని. చికెన్ కోసం కోళ్ళను తయారు చేసినట్లు గుమస్తా గిరి ఉద్యోగాల కోసం నేటి తరం పాకులాడుతున్నారు అని ,కానీ అలాంటి అవకాశమే వరుసగా పది రోజుల పాటు వస్తే వినడానికి అత్యాశే అయినా ఇది నిజం గా హుదూద్ తుఫాన్ పుణ్యమా అంటూ ఈ అవకాశం లభించింది.

ఇప్పటి జనరేషన్ రిపోర్టర్ ఉద్యోగం .క్షణం తీరిక ఉండదు ,దమ్మిడీ ఆదాయం ఉండని ఉద్యోగం. ఎప్పుడు ఏం జరుగుతుందో దేని నుంచి ఎలాంటి వార్త రాబట్టుకోవాలో అని గోతి కాడ నక్కలా వార్తల కోసం కాపుకాసే ఉద్యోగం నాది.అందరికీ పండుగలు కుటుంబ సభ్యుల మధ్య జరుపుకుంటుంటే అత్యవసర ఉద్యోగాలు చేసే మాలాంటి వాళ్ళకు కుటుంబ సభ్యులందరితో చేసుకోడం ఎప్పుడో కలిగే అదృష్టం అనుకోవాలి.

సరే , విషయంలోకి వస్తే అక్టోబర్ నెల అనగానే తుఫానుల నెల అన్న పేరు ఎలాగో ఉంది దసరా దాటినా ఈసారి  అలాంటి వార్తలు ఇంత వరకు ఏదీ రాలేదు.గత సంవత్సరం ఈ సమయానికి హెలెన్ తుఫాన్ తీరం దాటింది.ఈ సంవత్సరం ఇంతవరకూ ఏదీ లేదు అని చూస్తున్న మాకు దిమ్మ తిరిగి పోయే వార్తను తుఫాను హెచ్చరికల కేంద్రం తెచ్చింది.హెలెన్ కంటే 20 రెట్లు పెద్దదైన తుఫాను బంగాళా ఖాతం లో ఏర్పడిందని సమాచారం. తీరం దాటే సమయం లో కనీ వినీ ఎరుగని ఉపద్రవం వస్తుందని అక్టోబర్ తొమ్మిదవ తేదీ అధికారులు పూర్తి స్థాయి  సమాచారం అందించారు. విశాఖ నగరం కేంద్రం గా ఈ తుఫాను కేంద్రం దాటుతుందని చెప్పారు. ఇంకేముంది చేతి నిండా పని.తుఫాను అనంతరం కూడా దాదాపు పది రోజుల పని ఉంటుందని ఊహించాను.నన్ను నేను నిరూపించుకునేందుకు వచ్చిన మరో అవకాశం.”పోరాడుతూ ఉండు. గెలుస్తామో , మరణిస్తామో కానీ నువ్వు వదిలిన జ్ఞాపకం వేలాది మందికి సంతృప్తినిస్తుంది” అన్న చే మాటలు నన్ను ముందుకు ఉరికేలా చేసాయి.

అక్టోబర్ 11 ఉదయం ఒక సాహితీ వేత్తను ఇంటర్వ్యు చేసేందుకు వెళ్ళే సమయానికి తుఫాను ప్రభావం కనిపిస్తుంది. గాలి వేగానికి నా పాత హీరో హోండా ముందుకు దూకనంటుంది.నా మనస్సాక్షికి తెలుస్తుంది ఏదో పెద్ద విపత్తు సంభవిస్తుందని. విశాఖ సిటీ లో కంటే విశాఖ రూరల్ లో ముఖ్యం గా గ్రామాలకు వెళితే బాగుంటుదని హెడ్ ఆఫీస్ కు చెప్పి ఇంటికి వెళ్ళి ఒక జత బట్టలు, ఒక రెండు పుస్తకాలు తీసుకుని మా కెమెరామెన్ తో కార్ లో బయలు దేరాను.విశాఖ నుండి 60 కిలోమీటర్ ల దూరం లో వస్తుంది పుడిమడక గ్రామం. పూర్తి మత్స్య కార గ్రామం.

విశాఖ నుండి నేను అక్కడికి వెళ్ళే సరికి సాయంత్రం 5 అయింది. ముందు పుడి మడక తీరం దగ్గరికి వెళ్ళాను.అప్పటికి చాలా ప్రశాంతం గా ఉంది గ్రామం. తుఫాను దృష్ట్యా ప్రభుత్వ అధికారులు మత్స్య కారులను పునరావాస కేంద్రాలకు రావాలని ఎంతో నచ్చచెపుతున్నారు.”నాను గంగ పుత్రుడుని ,గంగమ్మ తల్లి నాకేటి సేత్తది ,తుఫాను గురించి నువ్వు మాకు చెప్పొచ్చావేంటి వెళ్ళెళ్ళవోయి” అంటూ మత్స్య కారులను గ్రామం నుండి ఖాళీ  చేయిస్తున్న  అధికారులకు మాటలు వినిపించాయి.మేము అధికారులకు, మత్స్య కారులకు మధ్య లో దూరితే మా పనికి ఆటంకం అని మా పనిలో మునిగిపోయాము.విశాఖ జిల్లా అధికారులు 11 వ తేది సాయంత్రం 7 నుండి 12 వ తేదీ ఉదయం 9 వరకూ జాతీయ రహదారి పై ఎటువంటి వాహనాలు తిరగకూడదని హెచ్చరికలు  జారీ చేసారు.

ఇక్కడ ఒక విషయం చెప్పాలి. నేను తుఫాను తీవ్రత గురించి మా హెడ్ ఆఫీస్ కు సమాచారం ఇచ్చి నాకు కొంత అదనపు ఎక్విప్మెంట్ కావాలని కోరాను. ఎందుకో వారు అంతగా పట్టించుకోలేదు.ఒక వైపు తుఫాను అన్ని ఆధునిక ఆయుధాలతో ఉన్న సైనికుడిలా యుద్దానికి వస్తుంటే నాకు మాత్రం ల్యాప్ ట్యాప్ తో పాటు ఎప్పుడు బ్యాలన్స్ అయిపోతుందో తెలియని డాంగిల్ ఇచ్చి పంపారు మా హెడ్ ఆఫీస్ వాళ్ళు.

రాత్రి 9 కల్లా చెయ్యాల్సిన పనులు చేసేసి మా అచ్యుతా పురం రిపోర్టర్ విజయ్,మా కెమెరామెన్ రాజశేఖర్, డ్రైవర్ రిలాక్స్ గా ఉన్నాం.హోటల్ రూంస్ ఖాళీ లేకపోతే ఒక చిన్న బ్యాచిలర్ రూం లో అడ్జస్ట్ అయ్యాము. రాత్రి 12 గంటల నుండి స్టార్ట్ అయ్యింది గాలి తీవ్రత. ఇన్ టైంలో హెడ్ ఆఫీస్ కు విజువల్స్ పంపాలన్న తపన. ఎలాగో పని కానిచ్చేసి రెస్ట్ తీసుకునే సమయం లో ఒకటే గాలి. అసలే రేకుల షెడ్డు కావడం తో డమ డమ సౌండ్.ఎలాగో ఉదయాన్నే లేచి మా స్థానిక రిపోర్టర్ విజయ్ కు ఫోన్ చేస్తే వాతావరణం చాలా ప్రశాంతం గా ఉందనీ..ఎందుకు అక్కడికి అనీ అన్నారు.కానీ నాకు తుఫాను ముందర ప్రశాంతత ఇదే అనిపిస్తుంది.పద వెళదాం అని పుడి మడక మా టీం అంతా బయలు దేరాం. ఇక చూడాలి సడెన్ గా గాలి, వర్షం.పుడిమడక తీరం లొనే గత 30 సంవత్సరాలుగా ఎప్పుడూ చూడనంత ఉధృతం గా కెరటాలు వస్తున్నాయి.

1413181594hudhud-toofan

మా కళ్ళ ముందే ఒక కెరటం లో మత్స్యకారుల  బోట్లన్నీ కొట్టుకుపోసాగాయి.ఓ కెరటం నన్ను తాకేలోగా మా అచ్యుతాపురం రిపోర్టర్ విజయ్ నన్ను లాగేసాడు.అక్కడి నుండి మళ్ళీ  అచ్యుతా పురం వచ్చేసాము. అధ్భుతమైన  విజువల్స్ తీసాడు మా కెమేరామెన్ రాజ శేఖర్.ఆ విజువల్స్ ను హైదరాబాద్ పంపగలిగితే మేము తుఫాన్ కవరేజీ లో టాప్.అదే సమయానికి సరిగ్గా మా ఇంటర్ నెట్ డాంగిల్ నేను పని చేయను…ఏం చేస్తారు తమరు అని ఎగతాళి చేసింది.ఏం చెయ్యాలి? ఎలాగైనా నన్ను నేను నిరూపించుకోవాలి..కొంతమంది అడుగుతున్న ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వాలి నా పని ద్వారా అన్న కసి తప్ప మరేం కనిపించడంలేదు నాకు.అప్పటికి సమయం ఉదయం 9. 60 కిలోమీటర్ లు. గట్టిగా అయితే విశాఖకు గంటలో వెళ్ళిపోతాము. ఇక నేనే గెల్చినట్లు.మా కార్ డ్రైవర్ బాబ్జీ ని పదండి విశాఖ కు వెళదాం అన్నాను.

కానీ గాలి ఎక్కువగా ఉందని మా రిపోర్టర్ విజయ్ వద్దన్నారు. “ధైర్యే సాహసే లక్ష్మీ” అనుకుని బయలు దేరబోయాను. మీకు పెళ్ళయిందా గుర్తుందా అన్నాడు. అప్పుడు గుర్తొచ్చింది నా అర్ధాంగి.నిజమే నాకు పెళ్ళయింది. ఈ వర్షం లో తని ఇంట్లో ఒక్కతే ఎలా ఉందో అసలే సముద్రం ఎదురు ఇళ్ళు.పక్కన ఎప్పుడు వచ్చే చిన్న పాప స్వాతి అయినా దగ్గర ఉందో లేదో అన్న సంశయం తో ఫోన్ చేసాను.అనుకున్నదే అయింది. ఫోన్ నాట్ రీచబుల్.

మా డ్రైవర్ ను సాధ్యమైనంత  త్వరగా వైజాగ్ తీసుకెళ్ళమని ఆర్డర్ వేసాను.ఆయనకు ఆర్డర్ వేసాను గానీ పరిస్థితి బాలేదు. అర్దం అవుతుంది. ఇంతలో “సైక్లోన్ కైలాసగిరి ని తాకింది. తూర్పు వైపుగా సాగుతుంది” అని నా సెల్ లో మెసేజ్.అంటే తుఫాన్ కి ఎదురు ప్రయాణం చేస్తున్నామన్న మాట.ఈ విషయం మా కెమేరామెన్ కు గాని, మా డ్రైవర్ కు గానీ చెప్పలేదు.అప్పటికి మేం పరవాడ దాటాము. గాలి తీవ్రత కు మా కారు ఊగడమే కాకుండా అనేక చెట్లు పడిపోతున్నాయి. మా డ్రైవర్ అంతరంగం తెలియలేదు గానీ, ఏం చేద్దాం అన్నట్టు చూసాడు. పోనియ్యగలరా అన్నాను. పోనిద్దాం సర్ అన్నాడు.

ఫాస్ట్ గా వెళ్ళమన్న నేను నిదానం గానే వెళ్ళండి మనం సేఫ్ గా ఉండాలి కదా అన్నాను.ఇంతలో రాజశేఖర్ గారు ఆయన పని ఆయన చేస్తారు గాని, మనం ఒక దగ్గర కార్ ఆపి మాక్ లైవ్ చేద్దాం అన్నారు. సరే అని తీరా దిగుతుంటే రాజశేఖర్ గారు గట్టిగా “మీరు దిగొద్దు. గాలికి ఎగిరిపోతారు” అన్నారు.గాలి తీవ్రత తగ్గిందాక ఉండి ఒక మాక్ లైవ్ చేసే బయలుదేరాం. మళ్ళీ ఇంకో సమస్య.స్టీల్ ప్లాంట్ మీదుగా వెళ్ళాలా?హైవే మీదుగా వెళ్ళాలా?అని. మా డ్రైవర్ ని నిర్ణయం తీసుకోమన్నాను.

వెంటనే లంకెల పాలెం మీదుగా హైవే చేరాము. కానీ అప్పటికే పరిస్థితి పూర్తిగా చెయ్యి దాటి పోయింది.మొబైల్స్ పని చేయడం లేదు. ఈ జడివాన లో వెళ్ళగలమా అనే అనుమానం అందరికీ.కనీసం నాలుగు కల్లా ఆఫీస్ కు విజువల్స్  చేరితే మా చానల్ కవరేజీ లో టాప్.ఎలాగైనా వెళ్ళాలి అన్న మొండితనం తప్ప మరేదీ లేదు.అయితే హైవే పై గాలి వాన మరీ ఎక్కువ కాసాగింది.ఎంతలా అంటే సరక్ సరక్ మని గుండు సూదుల్లా చినుకులు గుచ్చుతుంటే మాకు మాట్లాడడం రావడం లేదు. మాక్ లైవ్ చేయడం రావడం లేదు.కానీ మళ్ళీ మాక్ లైవ్ చేసే బయలు దేరాము. దారిలో అడ్డం పడిన చెట్లను నేను, రాజశేఖర్ గారు తప్పిస్తూ ముందుకు సాగాము. ప్రతి సారి మాకు ఎలా వెళ్ళాలి అనేది సమస్య. ఈ సారి నిర్ణయం నేను తీసుకున్నాను.హెచ్.పి. సి.యల్ మీదుగా వెళ్ళండి అక్కడ చెట్లు ఉండవు అని చెప్పాను.నా వైపు అదోలా చూసిన మా బాబ్జీ కారును దూకించాడు. జాగ్రత్తగా విశాఖ చావుల మదం చేరాము.అక్కడ బ్రిడ్జ్ దగ్గర్ నీరు ఎక్కువ గా ఉంది. పోవడం వీలు కాదని చెప్పాడు డ్రైవర్. సమయం 12. ఎలాగైనా ఇంకో గంటలో చేరితే చాలు మా దగ్గర ఉన్న విజువల్స్ పంపేయవచ్చు.నడుచుకుంటూ వెళదామా అంటే దాదాపు రైల్వే స్టేషన్ నుండే 6 కిలో మీటర్లు వస్తుంది. ఆ అవకాశమే లేదు.

కెమెరా కూడా తడిచిపోతుంది. సరే ,కంచర పాలెం మీదుగా ఫ్లై ఓవర్ ఎక్కించండి అన్నాను. మా దురదృష్టం ఎంతలా వెంటాడింది అంటే అక్కడ హై టెన్షన్ విద్యుత్ వైర్లు పడి ఉన్నాయి. ఇక గాలికి ఒక్కసారిగా మా ఎదురుగా ఉన్న హైటెక్ బస్సు లేచి , తిరిగి మళ్ళీ యధాస్థానానికి వచ్చింది . ఇక మనుషులు ఒకరికొకరు గట్టిగా పట్టుకుంటున్నారు. బ్రిడ్జ్ కిందనుండి వెళ్దామని ప్రయత్నిస్తే అక్కడ రైల్వే గేట్ వేసి ఉంది.టైం చూస్తే 1 దాటింది. నాకు ఒక్కసారిగా ఓడిపొయానన్న నిస్సత్తువ ఆవరించింది.ఏం చెయ్యాలో అర్దం కావడం లేదు. ఇంత కష్టపడిందీ ఎందుకు అనిపిస్తుంది.నా పై విమర్శలు చేసిన వారికి సమాధానం చెప్పలేక పోతున్నానే అనిపించి ఒక రకమైన ఆవేదన,నిర్వేదం లో కూరుకుపోయాను.ఈ లోగా మళ్ళీ ఏదో తెగింపు.

మా డ్రైవర్ ను బ్రిడ్జ్ మీదుగా పోనివ్వమన్నాను.మీది ధైర్యమా, మొండితనమా అని మొహం మీదనే అనేసాడు.మా రాజశేఖర్ కూడా వెళ్ళాల్సిందే అనడం తో బయలు దేరాము.అప్పటిదాకా ఆఫీస్ కు రావాలన్న తొందరలో బయట జరిగిన ప్రకృతి నష్టాన్ని పట్టించుకోలేదు. పచ్చదనం తివాచీ పరిచినట్లు ఉండే వైజాగ్ ఇప్పుడు మోడు గా మారింది.ఎక్కడ చూసినా గాలికి ఒరిగిపోయిన ఇళ్ళు.  సర్వం పోయిన బాధలో కొందరుంటే దొరికింది దొరికినట్టు దోచుకుపోయే వాళ్ళు మరి కొందరు. ఎక్కడ చూసినా విరిగి పోయిన వాటర్ ట్యాంక్ లు,  రేకులు, చెట్లు. చివరకు తాటి చెట్ల పాలెం వద్ద ట్రాఫిక్ లో ఇరుక్కున్నాము. గాలి వీయడం మానలేదు. గట్టిగా నడిస్తే 15 నిమిషాలు. మా కెమెరామెన్ రాజశేఖర్ ను దిగమన్నాను.

గొడుగు ఇచ్చి మీరు ఎలాగోలా ఆఫీస్ కు వెళ్ళి ఫీడ్ ఇవ్వండి అని పంపించాను. నేను మాత్రం నిదానం గా దారిలో తెరిచి ఉన్న ఒక షాప్ లో రెడ్ విల్స్ కొని , గుండె నిండా దమ్ము లాగి ఆఫీస్ కు బయలు దేరాను.అప్పటికి సమయం 2 అయింది.పని చేయని 3జి నన్ను వెక్కిరించింది. ఛీ “ దీనమ్మ బతుకు” ఇంత కష్టపడి వృథా అవుతుందా అనిపించింది. రాజశేఖర్ ఫీడ్ పంపాడు,కానీ నాలో ఓడిపోయాను అనే ఫీలింగ్. ఆఫీస్ ఎదురుగా చెట్లు చూస్తుండగానే ఒరిగిపోతున్నాయి. వాటర్ ట్యాంక్ లు వాటర్ తో సహా ఎగిరి పడుతున్నాయి.మా ఆఫీస్ కిటికీ అద్దాలు పగిలిపోయాయి. అప్పుడు సడెన్ గా ఇల్లాలు గుర్తొచ్చింది.తను ఇంట్లో ఎలా ఉందో ? సాయంత్రం 6 గంటలకు చీకట్లు ముసురుకునే సమయానికి అదే భీభత్సం లో విజువల్స్ పంపేసాను.ఇక ఇంటికి చేరాలి. నన్ను నమ్ముకున్న ఆ జీవి ఇంటి దగ్గర ఎలా ఉందో? ఈ గాలి వాన లో వెళ్ళొద్దు అని ఆఫీస్ లో వారిస్తున్నా వినకుండా నడుస్తూనే బయలుదేరాను. సీతమ్మ ధార నుండి చిన వాల్తేర్ 6 కిలో మీటర్ ల దూరం. మామూలుగా అయితే అరగంట నడక.ఇప్పుడున్న పరిస్థితి లో నడుస్తూ వెళితేనే బెటర్ అని బండిని అక్కడే వదిలి బయలు దేరాను.

hudhud-toofan-poor-people

పాత ఈనాడు ఆఫీస్ దగ్గరకు వచ్చే సరికి పరిస్థితి మరీ అద్వాన్నం గా తయారయింది. ఎగిరి వస్తున్న రేకుల షీట్ లను తప్పించుకుని నడక సాగించాను.గాలి అడుగు పడనీయడం లేదు. ఒక షాప్ తెరిచి ఉంచితే క్యాండిల్స్ కావాలి అని 20 రూపాయలు ఇచ్చాను.ఇంకో 10 ఇవ్వమని రెండు మైనపు ప్రమిదలు చేతిలో పెట్టాడు షాప్ వాడు. దోపిడీ అప్పుడే మొదలైందా అనుకుంటూ ముందుకు సాగాను. అదృష్టం ఏంటంటే..సత్యం జంక్షన్ నుంచి మద్ది పాలెం జంక్షన్ వరకు రెండు వరుసలలో లారీ లు ఆగిపోయి ఉన్నాయి.వాటి మద్యలో ఉన్న గ్యాప్ లో చక చకా నడిచాను.రైన్ కోట్ పూర్తిగా తడిచిపోయింది.

సర్రున కోస్తున్న ఈదురుగాలి.నేను ఏ యూ ఇంజనీరింగ్ కాలేజ్ వైపు ..త్రీ టౌన్ స్టేషన్ మీదుగా చిన వాల్తేర్ వెళ్ళాలి. ఏదైనా వెహికిల్ కనిపిస్తే లిఫ్ట్ అడుగుదామని ఆశ. నా పిచ్చి గాని ఈ గాలి వాన లో ఎవరు బయటికి వస్తారు? ఏ యూ లో ఎన్నో ఏళ్ళ నుండి ఉన్న చెట్లు కూలిపోయాయి.చిమ్మ చీకటి. మోకాలు లోతు నీళ్ళు. ఆ నీళ్ళళ్ళో చెట్ల కొమ్మలు, కేబుల్ వైర్లు, విద్యుత్ వైర్లు.ఇంజనీరింగ్ హాస్టల్ దగ్గరకు వచ్చే సరికి కాళ్ళళ్ళో పట్టు తప్పింది. కాసే పు ఎలాగైనా ఆగాలి. ఒక 20 అడుగుల దూరం లో ఒక పార్క్ చేసిన పాల వ్యాన్  కనిపించింది. అక్కడకు పరిగెత్తుకెళ్ళి ఒక అయిదు నిమిషాలు గాలి, వాన ను తప్పించుకున్నాను.

అప్పటికి 7 అయింది. త్రీ తౌన్ మీదుగా,సి.బి.ఐ మీదుగా చిన వాల్తేర్ కు నడుస్తున్నాను.చూస్తే నాపక్కనే ఒక 50 సంవత్సరాల వ్యక్తి నడుస్తున్నాడు. అతను జారిపోబోతే పట్టుకున్నాను. అతను శానిటరీ ఇంజనీర్ అట. వెహికిల్ , వాకీ టాకీ పాడయ్యాయని చెప్పాడు. ఇద్దరం ఒకరి చేయి ఒకరం  పట్టుకున్నాము. ఆ పెద్దాయన మనిషికి మనిషి తోడు అంటే ఇదేనేమో అన్నాడు.నేను వేగం గా నడుస్తూ కరెంట్ వైర్ తగిలి పడిపోబోయాను. ఆయన పట్టుకున్నారు. అప్పుడు అనిపించింది ఆయన చెప్పింది మానవత్వం అని. ఆయన ఇళ్ళు వచ్చింది. వెళ్ళారు. నేను నడుస్తూనే ఉన్నాను.

మా వీథి లో చెట్లు ఉండవు గానీ రేకుల ఇళ్ళు ఎక్కువ. ఎటు చూసినా విరిగిన రేకుల ముక్కలే కనిపించాయి.అలాగే ఇంటికి చేరి తలుపు కొట్టాను. నా అర్ధాంగి తలుపు తీసింది.ఆ కళ్ళల్లో నన్ను ఒక్కదాన్నే వదిలేసి వెళ్ళావన్న  బాధ, ఇంత గాలి వాన లో నడిచి వచ్చావన్న బాధ…ఒక్కసారే రెండు కన్నీటి చుక్కలై రాలాయి.ఇళ్ళంతా నీళ్ళతో నిండి పోయింది. కిటికీ అద్దాలు పగిలిపోయాయి.తను పరుపు ఎత్తేసి , ప్రమిద వెలుగులో కుర్చీలో కూర్చుని ఉంది.సరే..అసలు మధ్యాహ్నం నుండీ ఏమైనా తిన్నావా అంటే …ఏమీ తినలేదు అంది. నువ్వు నీళ్ళు ఎత్తు…నేను అన్నం సంగతి చూస్తాను అన్నాను.ఇక ఆ రాత్రి అలా గడిచిపోయింది.

ఇక తెల్లవారి అక్టోబర్ 13. హుదూద్ కష్టాలు మెల్ల మెల్ల గా ప్రారంభమయ్యాయి. పాలు లేవు ,పేపర్ లేదు. వాటికోసం రోడ్ మీదకు వెళితే పాల ప్యాకెట్ 100 రూపాయలు, పేపర్ 10 రూపాయలు అన్నారు. ఇవ్వాళ పేపర్ చదవకుంటే వచ్చిన నష్టమేమీ లేదు అనుకుని ఇంటికి వచ్చాను. ఇంట్లో నీళ్ళ కష్టాలు మొదలు.కరెంట్ లేదు. కుళాయిలు రావు. ఇంట్లో ఉన్న నీళ్ళతో స్నానం చేసి నేను, మా కొలీగ్ జార్జి ఇద్దరం ఆఫీస్ కు బయలు దేరాము. ఏయూ మీదుగా వెళదామా అన్నాడు జార్జి.మనం చదువుకున్న ఆ పచ్చదనం ఇప్పుడు మోడై పోయింది,చూడలేము అనుకుని వేరే రూట్ లో ఆఫీస్ కు వచ్చాము. అక్కడ పరిస్థితి అంతే . కేవలం ఇన్వర్టర్ మాత్రం పని చేస్తుంది.ఇక అప్పటికప్పుడు ఆఫీస్ లోని వ్యక్తులం కేవలం కెమెరా బ్యాటరీ లు మాత్రమే చార్జింగ్ పెట్టాలి అని నిర్ణయం తీసుకున్నాం. ఏం చేద్దామన్నా ఫోన్లు లేవు. నెట్ లేదు.

అప్పటికే విద్యా సంస్థ లకు సెలవు ప్రకటించారు. ప్రజలు స్వచ్చందం గా  వారి వీథుల్లో ఉన్న చెట్లను,ఇతర వైర్లను తొలగిస్తున్నారు.ఇలాగే మరో రెండు రోజులు గడిచాయి. పరిస్థితి మరీ దిగజారింది. నిత్యావసర వస్తువులైన పాలు, నీళ్ళ కోసం తన్నుకుంటున్నారు. ముఖ్య మంత్రి ఇక్కడ తిష్ఠ వేయడం తో అధికారులు పరుగులు పెడుతున్నారు.మా నీటి కష్టాలు తీరే లా లేవు. పైగా నా భార్యా మణి తెగ నీళ్ళు పారబోస్తుంది. అప్పటిదాకా పట్టించుకోని బోర్లను రెండు బకెట్ల నీళ్ళ కోసం ఆశ్రయిస్తున్నారు.నేనూ ఆ లైన్ లో దూరి నీళ్ళు మోసే సరికి తల ప్రాణం తోక కొచ్చింది.ఇక మా ఆఫీస్ లో ఫీడ్ పంపించడం అవ్వడం లేదు. మీరేం చేస్తున్నారని హెడ్ ఆఫీస్ నుండి షంటింగ్.

ఇక ఇవన్నీ ఇలా ఉంటే కరెంట్ ఉన్నపుడు రాత్రి 10 అయితే తప్ప ఇళ్ళు చేరని నాలాంటి వాళ్ళు 7 గంటలకల్లా ఇళ్ళు చేరుతున్నాము. టీవీలు లేకపోవడం తో పిల్లలు ఆటలే ఆటలు. తాతలు, బామ్మలు పిల్లలను దగ్గర కూర్చోబెట్టుకోని కథలు చెప్పడం చూసాను. నా మటుకు నేను నా అర్ధాంగి తో క్యాండిల్ లైట్ డిన్నర్. నీళ్ళ ట్యాంకర్ రాగానే ఎప్పుడో చిన్నప్పుడు చూసిన యుద్దాలు మళ్ళీ కనిపించాయి. ఆ యుద్దాలు చేయలేని నాలాంటి వాళ్ళు దూరం నుండి నీళ్ళు మోసుకున్నాం.

దాదాపు తొమ్మిది రోజులు కరెంట్ లేదు. ఇక ఇదే పని.తల్లిదండ్రులు సాయంత్రం 7 కల్లా రావడం, పిల్లలతో గడపడం.ఉదయాన్నే నీళ్ళు మోయడం మంచి ఎక్సర్ సైజ్ . పిల్లలతో టైం స్పెండ్ చేయడంతో అనుభందం పెరిగింది. నాకైతే పక్కింటి వాళ్ళే తెలియదు. హుదూద్ పుణ్యమా అని అందరూ పరిచయ మయ్యారు. ఇక కబుర్లే కబుర్లు. తీయని ఊసులు చెప్పుకుంటూ క్యాండిల్ లైట్ డిన్నర్లు. నా భార్య రోజూ కరెంట్ పోతే బాగుండు మీరు ఎప్పుడూ ఇలా తొందరగా వస్తారు అంటుంటే తుఫాను లో ప్రమోదం ఇదేనేమో అనిపించింది.

ఇక చూస్తుండగానే కరెంట్ వచ్చింది. డ్రింకింగ్ వాటర్ వచ్చాయి. హుదూద్ పుణ్యమా అని ఈ జనరేషన్ కు కథల విలువ తెలిసిందని నేను అంటే  కాసింత ఆత్మీయత అంటే ఏమిటో కూడా తెలిసినట్టుంది అని నా అర్ధాంగి అన్నది.

నిజమే కదా అనిపించింది నాక్కూడా.

 -విజయ్ గజం

 

ఒక బొమ్మ వెనక కథే…ఈ “ఊహాచిత్రం” !

satyaprasadప్రతి కళలో కొంత కష్టం వుంటుంది. ఆ కష్టం పేరు పురిటి నొప్పులు.

ప్రతి కళాకారుడికీ ఒక సుఖం వుంటుంది. ఆ సుఖం పేరు కూడా పురిటి నొప్పులే.

ఏదో చేసెయ్యాలన్న తపన వుంటుంది. ఏవేవో తలపుకొస్తుంటాయి. ఎన్నెన్నో తొలుపుకొస్తుంటాయి. ఒక కథ రాయాలన్నా, ఒక కవిత రాయాలన్నా, ఒక బొమ్మ వెయ్యాలన్నా అవి ఒక రూపాన్ని సంతరించుకునే వరకూ ఒక అసహనం, ఒక తపన, ఒక ట్రాన్స్ లాంటి మెలకువ కళాకారులందరికీ అనుభవమే. నిద్ర, ఆకలి లేకపోవటంతో పాటు మిగతా శరీరావయాలు పనిచెయ్యడం మానేసే సందర్భాలు. పక్కనే ఎవరో పిలుస్తున్నా వినపడదు, కళ్ళ ముందు టీవీ నడుస్తున్నా అది మెదడుదాకా వెళ్ళదు. ఇలాంటి ఒక సంధి కాలాన్ని అక్షరబద్ధం చెయ్యాలని చాలా రోజుల్నుంచి అనుకుంటూ వున్నాను.

ఒక మిత్రుడి (ప్రముఖ చిత్రకారుడు)తో పిచ్చాపాటి మాట్లాడుతున్నప్పుడు ఆయన ఇలాంటి పరిస్థితిని యథాలాపంగా ప్రస్తావించారు. “ఏదో చెయ్యాలని ప్రయత్నం చేస్తున్నాను. అది చేసే లోపే నేను పోతే..” అన్నారు. అక్కడ కథకి బీజం పడింది. ఆయనతో మాట్లాడినప్పుడు దొర్లిన ఆర్టిస్ట్ కు సంబంధించిన అంశాలు కొంత ముడి సరుకును ఇచ్చాయి.

ఒక మాస్టర్ పీస్ పుట్టడం వెనక ఇంత తపన, ఇంత వేదన వున్నా అంత వేదనలో నుంచి పుట్టిన ఆ కళని గుర్తించడంలో ఈ ప్రపంచం విఫలం కావచ్చు. కనీసం ఆ కష్టాన్ని కూడా గుర్తించకపోవచ్చు. ఆ గుర్తించని ప్రపంచంలో పాఠకులు వుండచ్చు, స్నేహితులు వుండచ్చు, తల్లీదండ్రీ ఆఖరుకు భార్యాబిడ్డలు కూడా వుండచ్చు. కానీ కళాసృష్టి వెనక జరిగే మధనాన్ని మరో కళాకారుడు తప్పకుండా గుర్తిస్తాడు. ఆలా గుర్తించిన సాటి కళాకారుడి అభినందన మించిన అవార్డు వుండదేమో ఈ ప్రపంచంలో. ఇది కథలో కొసమెరుపు అయ్యింది.

కథానాయకుడు చిత్రకారుడు కాబట్టి కథ కూడా ఒక సర్రియల్ చిత్రంలా వుండాలని అనుకున్నాను. కొంత చైతన్య స్రవంతి ధోరణిలో సాగినా, కాస్త రీసెర్చ్ చేసి అరువు తెచ్చుకున్న ’ఆర్ట్’ సంబంధించిన సాంకేతిక పదాలు వున్నా  సామాన్య పాఠకుడికి కూడా అర్థం అయ్యేలా రాయాలనుకున్నాను. అందుకు కొంత పాశ్చాత్య సాహిత్యం చదివిన అనుభవం ఉపయోగపడింది.

చివరగా ఈ కథ ప్రచురించబడినప్పుడు ఎందరో చిత్రకారులు నాకు ఫోన్ చేసి అభినందించడం, ఫోన్ చేసిన ప్రతి ఒక్కరు “మీరు బొమ్మలు కూడా వేస్తారా?” అని అడగటం ఆనందాన్ని ఇచ్చింది. కీర్తిశేషుడైన ఓ చిత్రకారుడి భార్య ఫోన్ చేసి ఆయన అసంపూర్ణంగా వదిలేసిన బొమ్మలను నాకు ఇస్తానని అనడం ఈ కథకు నాకు లభించిన అతి పెద్ద అవార్డు.

***

ఊహాచిత్రం

నేను లేచాను. ఇంకా మత్తుగా వుంది. లేచిన చోట అలాగే కూర్చుని గట్టిగా కళ్లు నులుపుకొని కిందకి చూశాను. కాళ్లకింద ఆ బొమ్మ … “ఆన్ క్రాస్” చార్‌కోల్ ఆన్ తార్ రోడ్. దాదాపు ఇరవై సంవత్సరాల క్రితం నేను గీసిన బొమ్మ లాగానే వుంది. ఇంకా ఇలా రోడ్డు మీద వుండటమే ఆశ్చర్యం. దీనంగా గీసిన క్రీస్తు ముఖంలో చిన్న చిరునవ్వు … నన్ను ఆహ్వానిస్తున్నట్టు నవ్వు. నేనున్న చోటు నుంచి ఆ బొమ్మని చెరపకుండ వుండాలని జాగ్రత్తగా కదిలాను. అదృష్టవశాత్తు పాదాలు నేలకి ఆనడం లేదు.

ఎదురుగా ఏముందో కనపడటం లేదు … మొత్తం మంచుతెర. మసక మసకగా ఎక్కడో దూరంగా ఏదో జరుగుతున్నట్టు అలికిడి. మంచు కరుగుతోంది … అలా ముఖం మీద రంగులై జారుతోంది. అంతా ఏదో సర్రియలిజం పెయింటింగ్‌లాగా … ఇంకా చెప్పాలంటే మాస్ సర్రియలిజంలాగా కనపడుతూ … కరుగుతోంది …!

ఎదురుగా ఒక టీ బండి. అలాగే చూస్తూ వుండిపోయాను. అదేదో కలిసిపోయిన రకరకాల పెయింటింగ్స్ గేలరీలాగా వుంది. ఆ గోడని చూస్తుంటే అక్కడక్కడ పెచ్చులూడి, రంగులు వెలసి ఒక అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం … అదిగో అక్కడ గోడ కిందుగా ఆ మరకలు. అవి ఒంటికాలిపైన నిలబడి టీ తాగుతూ, రెండో కాలు గోడ మీద ఆనుకునే మనుషుల రకరకాల బూటు గుర్తులు, చెప్పు గుర్తులు … వాటిపైన ఎవరో పాన్ తిని వూసిన గుర్తులు. చూస్తుంటే డెభ్బైల్లో వచ్చిన ఏదో మినిమలిజం తాలూకు పెయింటింగ్ లాగా వుంది. జామెట్రిక్ అబ్స్‌ట్రిక్ట్ అన్నా కాదనలేను కాకపోతే ఆ మరకల్లో సిమెట్రీ లేదు! ఆయన పేరేంటి … అదే జామెట్రిక్ అబ్స్‌ట్రాక్ట్ కనిపెట్టిన రష్యన్ … కాజిమీర్ … కాజిమీర్ … ఏదో వుండాలి! “ఒక టీ” చెప్పాను బండి వాడితో.

పక్కనే ఒక పెద్ద రాయి. దాని మీద కూర్చున్నాను. రాయి చాలా మెత్తగా వుంది. నా వెనక గోడ మీద సగం చించేసిన సినిమా పోస్టర్. చించేసిన సగంలోనుంచి వారం క్రితం అంటించిన మరో పోస్టర్ కనపడుతోంది. కొలాజ్ …’రివీలిజం’ అనొచ్చా … అట్లాంటిది ఒకటి వుందా? ఏమో తెలియదు… టీ అమ్మే అతని వైపు చూశాను. నేనొకణ్ణి ఉన్నానన్న స్పృహే లేకుండా తన పని తాను చేసుకుంటూ పోతున్నాడు. ప్రత్యేకమైన ముఖం. మా గురువుగారు చెప్పినట్లు వృత్తం, త్రిభుజం, చతుర్భుజం ఈ మూడిటితోనే అతని ముఖం తయారైంది. రోజులో సగం కూడా గడవలేదు కాబట్టి … ఇంకా ఫ్రెష్‌గానే వున్నాడు. సాయంత్రం వచ్చి అతను చెమటతో తడిసిపోయి వున్నప్పుడు ఒక లైవ్ ఆర్ట్ చెయ్యాలి.

తల తిప్పి మళ్లీ ఎదురుగా చూశాను. నేను దాటి వచ్చిన కిటికీ ఎక్కడో దూరంగా వుంది. చూస్తుండగానే వెనక్కి వెనక్కి వెళ్లిపోయింది. ఎదురుగా జనం … పెద్ద గుంపుగా జనం. ఎంత అద్భుతంగా వుందో చెప్పలేను. అసలు జనాన్ని చూడటమే ఒక అద్భుతమైన అనుభవం. ఇంతింత చిన్న చిన్న ముఖాలలో ఎన్ని వేల ఎక్స్‌ప్రెషన్లు వుంటాయో! అదుగో అటు చూడండి … కూరగాయలకోసం వచ్చి అదంతా మర్చిపోయి గుంపు మధ్యలోకి తొంగి చూస్తున్న బట్టతలాయన … ఆయన ముఖంలో ఆత్రుత … ఆదుర్దా! ఆయన చెయ్యి పట్టుకొని “వెళ్దాం” అంటూ లాగుతున్న మూడేళ్ల పిల్ల. ఆ పిల్ల ముఖంలో చిరాకు, తొందర. పక్కనే వున్న ఆ అమ్మాయిని చూశారా … అహహ … ఆమె కాదు … ఆ లావుగా, మెరూన్ కలర్ చీర పక్కన … ఆ అదే ఆ కుక్కపిల్ల. ఆ అమ్మాయి కట్టుకున్న ఎర్ర రంగు చీరచెంగు గాలికి ఎగిరి పక్కనే వున్నాయన నల్లటి పాంట్‌మీద పడుతుంటే భలే వుంది. ఎరుపు నలుపు కాంబినేషనే అంత…!

ఇలాగే ఈ గుంపుని బొమ్మ గీసేస్తే బాగుంటుందేమో అనిపిస్తోంది … క్యూబిజంలో అయితే బాగుంటుందేమో … ఆ అమ్మాయిని మాత్రం క్యూబిజంలో ఇరికించేసి అన్ని వైపుల్నించి ఆ అమ్మాయి ముఖం గీసేస్తే … అబ్బా … మాస్టర్ పీస్ చెయ్యొచ్చు!
“ఎంతసేపు టీ ఇవ్వడానికి?” గట్టిగా అరిచి మళ్లీ గుంపువైపు తిరిగాను.

గుంపు మధ్యలోనించి ఏదో కదులుతూ బయటికి వస్తోంది. రంగు … ఎర్రటి రంగు … ఆ రంగుని చూడగానే మనసు వురకలేస్తోంది… క్యూబిజం పక్కన పెట్టి క్లాసికల్ రియలిజం వైపు మనసు పోతోంది. అవును అలాగే వెయ్యాలి. అప్పుడే నా ప్రతిభ తెలుస్తుంది … రియలిజం … నియోక్లాసిజం కలిపి … అవును నా బ్రష్‌లు ఎక్కడ పెట్టాను? నా ఇంట్లోకి ఎలా వెళ్లాలి? నల్లటి వర్షం మొదలైంది.

ఎన్ని నీళ్ళు పడ్డా ఆ ఎర్రరంగుకి ఏం కావడం లేదు… అది రంగు కాదు … నా కర్థమైంది … రక్తం! గుంపు మధ్యలో ఎవరిదో రక్తం … ఆదుర్దాగా లేచాను… పరిగెత్తాను. ఆ గుంపుని చీల్చుకొని లోపలికెళ్లి చూశాను.

ఆ శవం … ఆ శవం …

నాదే …!!

నేనే అక్కడ పడివున్నాను … ముదురు గోధుమరంగు ముఖం నాది … నా ముఖం మీద ఎర్రటి రక్తం … ఎంతైనా చెప్పండి … కాంబినేషన్ కుదరలేదు … వర్షం పచ్చగా మారింది.

***

akbar“నువ్వు నారాయణగారి పెయింటింగ్ వెయ్యాలి…”

ఈ మాట వినగానే ఎగిరి గంతేసాను. నా చేత్తో మా గురువుగారి బొమ్మగీసే భాగ్యం … అంత కన్నా ఇంక కావాల్సిందేముంది …! ఆయనంటే నాకెంత అభిమానమో చెప్పలేను…!

అసలు మొదటిసారి ఆయన్ని చూసినప్పుడు కత్తి తీసుకొని పొడిచేద్దామనిపించింది … చంపేస్తే ఏమౌతుంది? అని ఒక క్షణం ఆలోచన వచ్చింది … ఈర్ష్య సార్ … మహా చెడ్డది ఈ ఈర్ష్య!

ఆయన వయసు అరవై దాటుతోంది! అయినా ఏదైనా బొమ్మని చూస్తే ఇంకా పిల్లాడే …! ప్రతి బొమ్మనీ, ప్రతి గీతనీ ఆ కళ్లద్దాల సందుల్లోంచి తదేకంగా చూస్తుంటాడు … ఎంత చిన్న పిల్లాడు గీసిన బొమ్మైనా సరే … అది తినేసే చూపు! ఆ తరువాత తను గీస్తాడు … మళ్లీ మళ్లీ గీస్తాడు. తాను చూసిన ఆ ఆర్ట్ ఏదైనా సరే … తనకి పట్టుబడేదాకా వూరుకోని పట్టు వదలని విక్రమార్కుడు … అందుకే పోర్ట్రేట్స్ దగ్గర్నుంచి అబ్స్‌ట్రాక్ట్స్ దాకా, ఇలస్ట్రేషన్స్ నుంచి క్యారికేచెర్స్ దాకా అన్నీ చేశాడు. ఇంకా చేస్తూనే వున్నాడు.

“ఆకలి చాలా ముఖ్యం … ఆకలికి దాసోహమనని కళ లేదు” అన్నాడొకసారి.

“అవును వ్యాన్‌గో అంత గొప్ప బొమ్మలు గీసాడంటే పాపం కడుపులో రగుల్తున్న ఆకలే కారణం … కదా గురువుగారూ?” అన్నాను అజ్ఞానంగా. ఆయన నవ్వేశాడు.

“నేను చెప్పేది ఆ ఆకలి గురించి కాదు … కొత్తది ఏమైనా నోర్చుకోవాలనే ఆకలి … అది మనసులో భగభగ మండుతుంటే ఇలాంటివి ఇంకా ఎన్నో నేర్చుకోవాలనిపిస్తుంది …” చెప్పాడాయన. ఆ తరువాత తెరిచాడు ఆయన సేకరించిన రకరకాల బొమ్మల ప్రపంచాన్ని.

ఎక్కడో చైనాలో గీసిన అబ్స్‌ట్రాక్ట్ బొమ్మలు, జర్మనీ పత్రికల్లో వచ్చిన కార్టూన్ స్ట్రిప్స్, ఇంకెక్కడో మధ్యప్రాచ్యంలో గీసిన పోస్టర్ డిజైన్స్ … ఇలాంటివి ఎన్నో . ఒక్కొక్క బొమ్మ ప్రత్యేకతని, ఆ గీతల నైపుణ్యాన్నీ చూపిస్తుంటే … ఆయనలో మరింత వుత్సాహం … నాలో నైరాశ్యం! ఆ ప్రపంచాన్ని వదిలి ఏ రాత్రి వేళో ఇల్లు చేరాక నా మీద నాకే అసహ్యం వేసింది. అన్ని బొమ్మలు చూశాక, అంత మంది ఆర్టిస్టులను కలిశాక ఇంక నన్ను నేను ఆర్టిస్ట్‌నని చెప్పుకోడానికి అర్హత లేదనిపించింది. నా ఎదురుగా వున్న నాలుగు పెయింటింగ్స్ … నేను గీసినవే … నన్ను వెక్కిరిస్తున్నట్లు. వాటి మీద కసి కొద్దీ రంగులు చల్లేశాను. ఎర్రరంగు ఇండియన్ ఇంక్ బాటిల్ మొత్తం కుమ్మరించాను.

***

ఎర్రటి రక్తం రోడ్డు మీద పరుచుకుంటోంది. ఆ రక్తం నాదే … నా శవానిదే. నేను చచ్చిపోయాను అని తెలియగానే భలే ఏడుపొచ్చింది. నా భార్యా పిల్లలు గుర్తుకు రాలేదు. అమ్మా, నాన్న, బంధువులు, మిత్రులు … వీరెవ్వరూ గుర్తుకు రాలేదు! మా గురువుగారు కూడా గుర్తుకు రాలేదు.

నా కళ్లముందు అస్పష్టంగా కనిపించింది. నేను వేస్తున్న నారాయణగారి పోర్ట్రెయిట్ పెయింటింగ్! ఇంకా పూర్తి కాలేదు … స్ట్రక్చెర్ అయిపోయింది … బేస్ కలర్స్ వేసేశాను … ఇంకా చెయ్యాల్సిన పని చాలా వుంది. అదంతా ఎవరు పూర్తిచేస్తారు అనిపించింది. అసలు పూర్తి చేస్తారా? అని అనుమానం వచ్చింది. నా వూహల్లో తయారైన చిత్రం … దానికి ఈ భూమిమీద పుట్టే అవకాశం లేకపోయింది … నా చావుతో … ఆ బొమ్మ పుట్టకముందే చచ్చిపోయింది.

ఇలాంటిదొకటి మొదలు పెట్టానని ఎవరికీ తెలిసే అవకాశం కూడా లేదు. నాకు అడ్వాన్స్ ఇచ్చిన వ్యక్తి ఆ డబ్బుల కోసం వస్తాడేమో కాని, నేను గీసి సగంలో ఆగిపోయిన బొమ్మని తీసుకెళ్లడానికి మాత్రం రాడు … ఆ బొమ్మ అలా దీనంగా ‘ది క్రయింగ్ చైల్డ్’ బొమ్మలాగా అలా ఒక మూలన పడుండాల్సిందే.

ఏదో ఒక రోజు మా ఆవిడకి అదంతా అడ్డంగా తోస్తుంది. ఆ రోజు ఏ పాత సామాన్ల బండిమీద పడిపోతుందో … అంతకన్నా ఏం చెయ్యగలదు చెప్పండి … అంటే నా భార్యకి బొమ్మలంటే ఇష్టంలేదని కాదు, బొమ్మ మొత్తం గీస్తే అది బాగుందో లేదో చెప్పగలదు గానీ, ఏం బాగుందో చెప్పలేదు. అలాంటప్పుడు పూర్తిగా గీయని బొమ్మను చూసి, అది అర్థాంతరంగా ముగిసిపోయిన మాస్టర్‌పీస్ అని గుర్తించడం అసంభవం.

“ఏమిటా ఆ పరధ్యాన్నం” అంటుండేది అప్పుడప్పుడు.

“అబ్బే ఏం లేద”నే చెప్పాను చాలాసార్లు. అంతకన్నా ఏం చెప్తాను? నా మనసులో ఏదో మూల ఒక రష్యన్ చిత్రకారిణి గీసిన పెన్సిల్ ఆర్ట్ తొలుస్తోందని చెప్పనా? డావించీ కుంచె నా గుండెల్లో కస్సున దిగి రంగులు పులుముతోందని చెప్పనా … లేకపోతే నేను గీయబోతున్న బొమ్మ తాలూకు పురిటి నొప్పుల గురించి వివరించనా.

“ఇదిగో … ఒక కాలికి ఒక రకం చెప్పు, రెండో కాలికి ఇంకో రకం చెప్పు వేసుకున్నారు” చెప్పింది నేను బయలుదేరినప్పుడు.

కాళ్లవైపు చూసుకున్నాను. అవును కరెక్టే. ఇందాక వేసుకునేటప్పుడే అనుకున్నాను సిమెట్రీ లేదు అని.

నవ్వేసి “మా గురువుగారింటికి వెళ్లొస్తా …” అన్నాను చెప్పులు మార్చుకుంటూ.

“అలా ఏదో ఆలోచిస్తూ బండి నడపకండి …” జాగ్రత్త చెప్పింది పాపం.

ఆ మాటలు విన్నాను … కానీ ఆలోచనలు వూహలు కలలు మన చేతుల్లో లేవు కదా! అవి వచ్చి నన్ను కమ్మేసి ముద్దుల్లో ముంచేస్తుంటే … అరెరే నేను కుడి వైపు సందులోంచి వెళ్లాల్సింది. మాటల్లో పడి మర్చిపోయాను. కొంచెం ముందుకు వెళ్లి టర్నింగ్ తీసుకోవాలి. గురువుగారి పెయింటింగ్ ఎలా వెయ్యాలో దాదాపు ఖరారైంది … కొన్ని రిఫరెన్స్‌లు తీసుకోడానికి గురువుగారి దగ్గరకే వెళ్తున్నా. ఆయనకి బాగా పేరుతెచ్చిన మేజిక్ రియలిజం స్టైల్లో ఆయన బొమ్మ గీయాలి. దాటేస్తున్నా … దాటేస్తున్నా … మర్చిపోయి మళ్లీ కుడివైపుకి తిరగడం మర్చిపోయి, వున్నట్టుండి తిప్పడం … ఆ వెనకే వస్తున్న లారీ ఢీ కొట్టడం … అసలు ఎప్పుడు జరిగిందో తెలిసేలోగా నేను నేలమీద పడ్డాను …! నా బొమ్మ అనాథ అయిపోయింది.

***

నేనొక పిచ్చోణ్ణి. నా ముందు మసక మసకగా వున్న చిత్రాన్ని చూసి సర్రియలిజమో ఇంకేదో అనుకున్నా … ఆత్మలకి అలాగే కనిపిస్తాయేమో! పైగా టీ ఇవ్వలేదని కోపమొకటి! అలా ఎంతసేపు పెయింటింగ్‌కి పోజిచ్చినవాడిలా కూర్చోవాలో మరి. ఆత్మ అంటే ఎగురుకుంటూ పైకి వెళ్లి ఆకాశంలో కలిసిపోవాలి కదా!

నా శవం చుట్టూ జనం పెరుగుతున్నారు.

“అరెరే … హెల్మెట్ పెట్టుకోకపోతే చూశారూ …” ఆయనెవరో నీతి సూత్రం చెప్తున్నాడు.

“నేను చూస్తూనే వున్నా … అడ్డదిడ్డంగా నడుపుకుంటూ వస్తున్నాడు… తాగున్నాడేమో అనుకున్నా … వున్నట్టుండి తిప్పాడు” మరో ప్రత్యక్ష సాక్షి.

నాకు అక్కడ వుండబుద్ధి కావటం లేదు. కాని ఈ ప్రపంచాన్ని వదిలి వెళ్దామంటే వెళ్లనివ్వకుండా ఏదో పట్టి లాగుతోంది.

భూమ్మీదే ఏదో శక్తి ఆపుతోంది.

పోలీసులు వచ్చారు. నా మొబైల్ తీసుకొని అందులో నెంబర్లకి ఫోన్‌లు చేస్తున్నారు. నాకు అర్థమయ్యింది. నా భార్యాపిల్లల్ని చూసుకోవాలనే అనుకుంటా నా ఆత్మ ఆరాటం.

అంబులెన్స్ వచ్చింది. నా భార్యాపిల్లలూ వచ్చారు. ఆమె ఒకటే ఏడుపు. నాకు ఏడుపు రాలేదు … ఎందుకో!

ఇంక అయిపోయింది. ఇంకాసేపట్లో తీసేస్తున్నారు. ఇకనైనా నా ఆత్మ కదలాలి … లేదే … ఇంకా ఏదో ప్రతిబంధకం!!

“ఏమైంది?” గుంపు చివర నిలబడి పక్కనే వున్న కుర్రాణ్ణి అడిగాడు ఒక ముసలాయన.

“ఏక్సిడెంట్ …. స్పాట్‌లో పోయాడు …” ఎవరో చెప్తున్నారు.

“అయ్యయ్యో … ఎవరో తెలిసిందా?”

“ఎవరో బొమ్మలేస్తాడట … ఆర్టిస్ట్” చెప్పాడతను. ముసలాయన గుంపును తోసుకొని లోపలికి వెళ్లాడు. నా శవం వైపు చూస్తూ చేతులు జోడించి నిలబడ్డాడు.

“ఏం బొమ్మ నీ కళ్లముందు కనపడతా వుండిందో నాయనా … నీ సావు నీకు కనపడలా…” అని బయటికి వచ్చాడు అతను. అదే నేను వినాలనుకుంది. నా చావుతో నా బొమ్మ మిగిలిపోయింది. నా వూహలో బొమ్మ అర్థాంతరంగా ఆగిపోయింది. కానీ, కనీసం ఒకరికైనా నా చావుకు కారణం తెలిసింది. అదే నేను వినాలనుకున్నది. నా ఆత్మ గాల్లోకి లేచింది.

ఆ ముసలాయన రోడ్డు మీద గీసిన క్రీస్తు బొమ్మపైన చిల్లర ఏరుకుంటున్నాడు. 

అవును, ఆ జూలీని నిజంగా చూశాను!

“ఊదారంగు తులిఫ్ పూలు”

2011 సెప్టెంబర్ 11 వ తేదీనాడు రాత్రి 2 గంటలకు సాక్షి టీవీలో షిఫ్ట్ పూర్తి చేసుకుని ఇంటికి వచ్చాను. ఇంకా నిద్ర రావడం లేదు. అప్పుడు టీవీ పెట్టుకొని  ఛానెల్  తిరగేస్తుంటే నేషనల్ జియోగ్రఫీలో ఓ ప్రోగ్రాం నన్ను కట్టిపడేసింది. అరె! నేను ఈ రోజు మర్చిపోవడం ఏమిటి? అని ఆశ్చర్యం వేసింది. సెప్టెంబర్ 11 ఎటాక్స్ జరిగి సరిగ్గా పది సంవత్సరాలు అయ్యింది. ఈ సందర్భంగా ప్రత్యేకమైన కథనం. నాకు కూడా గతం రివైండ్ అయింది.

2001 సెప్టెంబర్ 10వ తేదీ నా మిత్రుడు రమణ ఫోన్ చేసి న్యూయార్క్ ఎయిర్‌పోర్ట్‌లో సినీనటుడు మురళీమోహన్‌గారు వస్తున్నారు, నువ్వు రిసీవ్ చేసుకొని కొంచెం హోటల్‌లో వదలగలవా?” అని అడిగాడు. “ఓ! యెస్. తప్పనిసరిగా,” అని చెప్పా. 11వ తేదీ ఉదయమే ఫ్లయిట్ కాబట్టి ఉదయమే లేచి నేనుండే క్వీన్స్ నుండి బయలుదేరి ట్విన్ టవర్స్ క్రింద వున్న స్టేషన్ లో బండి మారి “న్యూయార్క్”కు వెళ్ళొచ్చు అనుకుంటున్నాను. సాయంత్రం  రమణ మరల ఫోన్ చేసి”న్యూయార్క్ దూరం ఆవుతుంది. నేను ఇక్కడ న్యూజెర్సీ నించే మా ‘ఎంప్లాయి’ని పంపిస్తున్నాను ” అన్నాడు. సరే తరువాత ఆయనను కలవచ్చులే అనుకొని పడుకొన్నాను. 11వ తేదీన ఉదయం సుమారు 8 గంటలకు ఫోన్ కాల్‌కు మెలకువ వచ్చింది. తీరా ఫోన్ ఎత్తితే కొలరాడో నుంచి పాత మిత్రుడు వెంకోజీ .. మీ ఊరులో (న్యూయార్క్‌లో) ఏదో టూరిస్ట్ విమానం ట్విన్ టవర్స్‌ను గుద్దిందంటగా” అన్నాడు. “అరే! నాకు తెలియలేదు” అంటూ టీవీ వైపు పరుగు పెట్టాను. ఇంకా ముందే ఓ టవర్ నుండి పొగలు వస్తున్నాయి. సి.ఎన్.ఎన్. యాంకర్ మాట్లాడుతుండగానే మరో విమానం రెండో టవర్‌ని ఢీకొట్టింది. కొద్దిసేపటికి కళ్లెదుటే రెండు టవర్‌లు కూలిపోయాయి. 10 గంటలకే మా అమ్మాయి స్కూల్ నుండి వచ్చేసింది. వస్తూనే అంది. “టెర్రరిస్ట్ ఎటాక్ జరిగిందటగా. అందుకే శెలవిచ్చేశారు.” తరువాతి పరిణామాలు అందరికీ తెలిసినవే.

‘ట్విన్ టవర్స్‌తో అనుబంధం చాలా వుంది. న్యూయార్క్‌లో వుంటున్నాం కాబట్టి మిత్రులు, చుట్టాలు వచ్చినప్పుడూ నేను ‘గైడ్’గా మారిపోయేవాడిని. వచ్చినవాళ్లకు స్టాచ్యూ  ఆఫ్ లిబర్టీ, స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్, ఎంపైర్ ఎస్టేట్ బిల్డింగ్, టైమ్ స్క్వేర్, ట్విన్ టవర్స్ చూపించాల్సిందే. సుమారు ఏడుసార్లైనా వెళ్ళి వుంటాను. పక్కనే వున్న పార్క్‌లో ఓ బెంచి పైన తన సూట్‌కేస్ సర్దుకొంటున్న ఓ వ్యక్తి శిల్పం వుంది. దాని ప్రక్క ఫోటోలు తీసుకునేవాళ్లం. రెండు టవర్స్ మధ్యలో వున్న మోడరన్ శిల్పం ‘బాల్’ దగ్గర ఎన్నో ఫోటోలు. వచ్చిన గెస్ట్‌లు టవర్స్‌తో ఫోటో తీయడానికి వళ్లు వంచాల్సి వచ్చేది. క్రింద నేల మీద పడుకొని క్రిందనుంచి పైకి తీస్తే గాని టవర్స్ పూర్తిగా ఫోటోలు వచ్చేవి కావు. పైన డెక్ పైనుంచి మన్‌హటన్‌ని చూస్తూ వుంటే వింత అనుభూతి కలిగేది. గాలి విపరీతంగా వీయడం వల్ల జుత్తు రేగిపోయేది. జనం ఎక్కువసేపు ఉండలేకపోయేవారు. ఫ్రెంచ్ ఫ్రైస్ తింటూ  పక్కనే వున్న ‘బర్గర్ కింగ్’ రెస్టారెంట్  నుంచి అద్దాలలో ట్విన్ టవర్లను చూస్తూ కాలం గడిపేవాళ్లం. ఈ అనుభూతులన్నీ ఆ రోజు భూమిలో సమాధి అయిపోయాయి.

లేదు అవి అన్ని తిరిగి లేచాయి. ప్రజ్వలించాయి. అవి బాధపెడుతూనే వున్నాయి. ఇంతలో టి.వి.లో మరో కధనం. ఓ ఏడు కుటుంబాలతో ఇంటర్వ్యూలు. ఒకటి ఆస్ట్రేలియన్ కుటుంబం. వాళ్లబ్బాయి అమెరికాలో చదవాలని కోరిక. ఓ శ్రీలంక కుటుంబం. వాళ్లబ్బాయి గురించి. మిడిల్ ఈస్ట్ నుంచి ముస్లీం కుటుంబం. ఓ భార్య గర్భవతి. ఆ రోజు తన భర్తను  ఎలా సాగనంపిందో చెప్పింది. అన్నీ కన్నీటి ప్రవాహాలే. నాకూ కన్నీరు ఆగలేదు. భవనాలు పడిపోయినప్పుడు మనవాళ్ళో, మన మితృలో వుంటే ఎలా వుంటుంది? ఈ ఆలోచనే భయంకరంగా వుంది. ఏదో చెయ్యాలి. ఏం చెయ్యాలి? ఈ మానసిక సంఘర్షణలో నుంచే ఈ కథ ఉద్భవించింది.

ఈ కథ చదివిన ఒకాయన నన్నడిగారు. జూలీని నిజంగా చూసారా? అని. నేను మౌనంగా వున్నాను. ఆయన మళ్లీ అడిగాడు.”చూసాను,” అన్నాను. “ఎప్పుడు? ఎక్కడ,?” అన్నాడు క్యూరియాసిటీతో. కొద్దిసేపు ఆగి.. ‘కలలో,’ అన్నాను. కళ్ళు పెద్దవి చేసి చూస్తూ.. “ఎప్పుడు,?”

“2011 సెప్టెంబర్ 11 రాత్రి 3 గంటలకు నిద్ర పోయిన తర్వాత.”

Image: Mohan